Στην Βουλή το νομοσχέδιο του ΥΠΠΟ για την πολιτιστική κληρονομιά-Θύελλα αντιδράσεων

Μέσα σε κλίμα έντονων αντιδράσεων εντός και εκτός Βουλής συζητείται και ψηφίζεται σήμερα  στην Ολομέλεια το νομοσχέδιο του Υπουργείου Πολιτισμού .

Το νομοσχέδιο αφορά:
– τη σύσταση Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου, με την επωνυμία “Οργανισμός Ανάπτυξης και Διαχείρισης Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς ΑΕ” (Hellenic Heritage Organisation SA)
– την αναδιοργάνωση του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (Ο.Δ.Α.Π.)
– τη στρατηγική για την προστασία και ανάδειξη της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας
– την ίδρυση Φορέα Διαχείρισης Επισκέψιμων Χώρων Ενάλιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς
– την εφαρμογή του εθνικού σχεδίου δράσης με σκοπό την ανάπτυξη του Οπτικοακουστικού Δημιουργικού Τομέα (Ο.Δ.Τ.)
– ρυθμίσεις για την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς
– την διαχείριση και διανομή αδιάθετων ποσών πνευματικών δικαιωμάτων και
– θέματα Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας και άλλων εποπτευόμενων φορέων του Υπουργείου Πολιτισμού.

Κατά τη συζήτηση στην αρμόδια Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων τα κόμματα της αντιπολίτευσης, αλλά και οι εξωκοινοβουλευτικού φορείς εξέφρασαν πολλές επιφυλάξεις, ωστόσο μόνο το ΚΚΕ, ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νίκη δήλωσαν ότι τον καταψηφίζουν, ενώ τα υπόλοιπα κόμματα θα διατυπώσουν σήμερα στην Ολομέλεια την τελική τους στάση στη ψηφοφορία.

“Η βασική μας πολιτική είναι ότι ο Πολιτισμός αποτελεί δημόσιο αγαθό και πραγματικά πράγματι και όντως είναι παράλληλα ένας μοχλός ανάπτυξης υπό την προϋπόθεση όμως ότι η οικονομική αξιοποίησή του υπηρετεί πάντα το δημόσιο συμφέρον. Σημαίνει λοιπόν ότι οι αρχαιολογικοί χώροι, τα μνημεία, τα μουσεία είναι στοιχεία της ταυτότητας και μνήμης του Ελληνικού λαού και άρρηκτα συνδεδεμένα προφανώς και με την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό και αποτελούν στοιχεία της πολιτισμικής μας ταυτότητας της τοπικής ταυτότητας και μοχλός τοπικής και περιφερειακής ανάπτυξης” τόνισε η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ, Νάγια Γρηγοράκου, επισημαίνοντας “Το να αν διολισθαίνουμε όμως τη συζήτηση στο αγοραίο, πόσα βγάζει; Είναι μια καθαρά νεοφιλελεύθερη αντίληψη για τον πολιτισμό με την οποία το ΠΑΣΟΚ διαφωνεί κάθετα. Άλλωστε και μέσα στο ίδιο το νομοσχέδιο βλέπουμε όρους οι οποίοι δε συνάδουν με τον πολιτισμό vouchers, Pass, ιδιώτες, brand τιμολογιακή πολιτική και φυσικά μόνο και το γεγονός ότι ιδρύεται μία Α.Ε. δείχνει ότι τα μνημεία μετατρέπονται σταδιακά από δημόσια αγαθά σε περιουσιακά στοιχεία προς αξιοποίηση και οι επισκέπτες σε πελάτες.”.

Ο αγορητής του ΚΚΕ, Γιάννης Δελής, ανέφερε “Μιλάμε λοιπόν για ένα νομοσχέδιο του οποίου ο βασικός και σταθερός του άξονας είναι η εμπορική αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς στην υπηρεσία της καπιταλιστικής ανάπτυξης, δηλαδή των επιχειρηματικών κερδών. Μόνο που έτσι η Κυβέρνηση απαξιώνει όλη εκείνη την παιδευτική, μορφωτική και κοινωνική αποστολή της πολιτιστικής κληρονομιάς που αυτή έπρεπε να πρωτοστατεί και στη θέση της βέβαια προτάσσει η Κυβέρνηση τη λογική της παροχής υπηρεσιών, προϊόντων και εμπειριών, εν ονόματι πάντα, όπως είπαμε, της κερδοφορίας.”.

“Το πρωτεύον για εσάς είναι το ταμείο, η μπάνκα, το ευρώ και όχι οι συνθήκες κάτω από τις οποίες λειτουργεί ένα μουσείο ή λειτουργούν οι -εργαζόμενοι, οι- εργασιακές σχέσεις των εργαζομένων στις παραγωγές και το είπε προηγουμένως πολύ παραστατικά ο κ. Δελής και δεν θέλω να το επαναλάβω, δείχνει ότι δεν μένετε στο επιφαινόμενο, μένετε μάλλον στο φαίνεσθαι, μένετε στην βιτρίνα και δεν θέλετε να μπείτε βαθιά στην ουσία των προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο πολιτισμός.” επισήμανε ο Θεόφιλος Ξανθόπουλος από τον ΣΥΡΙΖΑ και η Σοφία-Χάιδω Ασημακόπουλου εκ μέτους της Ελληνικής Λύσης δήλωσε “Τα μνημεία μας δεν είναι σκηνικό για ιδιωτικές εκδηλώσεις, ούτε τουριστικό προϊόν που αξιολογείται αποκλειστικά με όρους εσόδων και κερδοφορίας” και σημείωσε “Κοιτάζουμε τη σύνθεση του Διοικητικού Συμβουλίου και γεννάται ένα απλό ερώτημα· ποιος εκπροσωπεί την Αρχαιολογική Υπηρεσία; Ποιος εκπροσωπεί τους αρχαιολόγους; Ποιος εκπροσωπεί τα μουσεία; Κανείς. Το Διοικητικό Συμβούλιο συγκροτείται αποκλειστικά με αποφάσεις της εκτελεστικής εξουσίας και της γενικής συνέλευσης της εταιρείας. Φτιάχνετε μια εταιρεία για τον ελληνικό πολιτισμό χωρίς θεσμική εκπροσώπηση του ίδιου του ελληνικού πολιτισμού.”.

Ο αγορητής της “Νίκης”, Σπύρος Τσιρώνης, είπε ότι “Με το παρόν νομοσχέδιο, η κυβέρνηση επιλέγει να αποποιηθεί αυτό το καθήκον, μετατρέποντας το κράτος από προστάτη του δημοσίου συμφέροντος, σε ένα απλό εμπορικό διαχειριστή. Δεν έχουμε το δικαίωμα, να επιτρέψουμε την υποθήκευση της ιστορίας μας για τις επόμενες δεκαετίες. Δεν έχουμε το δικαίωμα, να αντικαταστήσουμε την επιστημονική γνώση με την εταιρική σκοπιμότητα” και η Έλλη Ρούσου από την Πλεύση Ελευθερίας υπογράμμισε “Αυτή η Ανώνυμη Εταιρεία η οποία θα δημιουργηθεί παρουσιάζεται βεβαίως, ως μια μεταρρύθμιση που θα βελτιώσει την αποτελεσματικότητα και την αξιοποίηση των πολιτιστικών πόρων της χώρας, αλλά δεν παύει όμως να μας δημιουργεί τεράστια ερωτήματα. Και τα μνημεία μας και οι αρχαιολογικοί χώροι και τα μουσεία, δεν είναι μόνο περιουσιακά στοιχεία του κράτους του δημοσίου του λαού μας. Είναι δημόσια αγαθά που ανήκουν σε όλο το λαό και είναι οι φορείς της ιστορικής μας μνήμης, της συλλογικής μας ταυτότητας και της πολιτιστικής μας συνέχειας.”.

Στην έντονη κριτική της αντιπολίτευσης η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, αφού σημείωσε ότι “το να ιδρύσουμε ένα Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου με τη μορφή Ανώνυμης Εταιρείας, ήταν αυτό ακριβώς το οποίο προβλέψαμε, πολύ ανοιχτά, πολύ ξεκάθαρα, με το νόμο του 2020, το προβλέψαμε αυτό, γιατί αυτό έπρεπε να γίνει και επομένως, δεν κάνουμε πίσω γιατί κάτι δεν πήγε καλά, ενισχύουμε αυτό το οποίο ιδρύσαμε τότε με τη συγκεκριμένη Ανώνυμη Εταιρεία”, ξεκαθάρισε ότι “Ο δημόσιος χαρακτήρας προφανώς δεν υποχωρεί όπως θέλετε να πείσετε, αλλά θωρακίζεται θεσμικά. Και γιατί θωρακίζεται; Διότι αποκλειστικοί μέτοχοι της εταιρείας είναι το ελληνικό δημόσιο.”.
“Η σύσταση της εταιρείας, όχι μόνο δεν επηρεάζει τα εμπράγματα δικαιώματα του ΟΔΑΠ σε κινητή και ακίνητη περιουσία, καθώς και το ισχύον καθεστώς εσόδων, αλλά αποσκοπεί στην περαιτέρω ενίσχυση των εσόδων όπως είπα, ενεργώντας στο όνομα και για λογαριασμό του ΟΔΑΠ στις εργασίες που του ανατίθενται με το παρόν σχέδιο νόμου” τόνισε η κ. Μενδώνη και υπογράμμισε “Ειδικά για την ακίνητη περιουσία, σας επισημαίνω, ίσως δεν το έχετε προσέξει, ότι το νομοσχέδιο λέει επί λέξει ότι η εκποίηση της ακίνητης περιουσίας ή οποιουδήποτε στοιχείου αυτής ρητώς αποκλείεται.”

Α. Μαραθιάς