Συναίνεση: Ένα στα δέκα νομοσχέδια ψηφίζει η αντιπολίτευση – Τι δείχνει μελέτη του ΚΕΦΙΜ

Το ζήτημα της συναίνεσης βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης και είναι ένα από τα βασικά όπλα της ΝΔ στην πίεση και στην κριτική που ασκεί στα κόμματα της αντιπολίτευσης στο πλαίσιο της πολιτικής και ιδίως της κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης. Ωστόσο και από την πλευρά της αντιπολίτευσης αποτελεί στοιχείο της κριτικής προς την κυβερνητική πλειοψηφία, επειδή δεν υιοθετεί προτάσεις των κομμάτων είτε αυτές έχουν την μορφή προτάσεων νόμου ή τροπολογιών.

Ανδρέας Μαραθιάς

Το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) σε μια νέα μελέτη του την οποία υπογράφουν ο Κωνσταντίνος Σαραβάκος, επικεφαλής Ερευνών του ΚΕΦΙΜ και ο Χρήστος Λούκας, βοηθός Ερευνητής του ΚΕΦΙΜ, εξετάζει τη στάση των κομμάτων της αντιπολίτευσης απέναντι στα νομοσχέδια που εισήγαγε και υπερψήφισε η κυβερνητική πλειοψηφία κατά την περίοδο Ιούλιος 2023 – Ιούνιος 2026, δηλαδή την τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο, που προέκυψε από τις εθνικές εκλογές του 2023.
Σύμφωνα λοιπόν με τα ευρήματα της μελέτης, η μέση νομοθετική συναίνεση των κομμάτων της αντιπολίτευσης για την παρούσα κυβερνητική θητεία διαμορφώθηκε στο 11,2%, που αποτελεί το χαμηλότερο ποσοστό που έχει καταγραφεί από το 2004, γεγονός που έρχεται να επιβεβαιώσει τη απόσταση που χωρίζει κυβέρνηση-αντιπολίτευση και φυσικά την αυξημένη πόλωση. 

Μάλιστα ιδιαίτερα έντονη είναι η μείωση που καταγράφεται το 2026, καθώς η μέση νομοθετική συναίνεση υποχώρησε στο 6,94%, μειωμένη κατά περίπου 3 έως 4 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τα έτη 2023, 2024 και 2025, μια εξέλιξη που μπορεί να θεωρηθεί αναμενόμενη ίσως όσο πλησιάζουμε προς τις εθνικές εκλογές, οπότε τα περιθώρια διακομματικής συμφωνίας σε κυβερνητικά νομοσχέδια στενεύουν ακόμη περισσότερο αφού τα κόμματα της αντιπολίτευσης επιδιώκουν τη ανάδειξη των διαχωριστικών γραμμών σε σχέση με τη ασκούμενη κυβερνητική πολιτική.

Αναλυτικά, για το σύνολο της περιόδου Ιούλιος 2023 – Ιούνιος 2026, 
– το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται ως το πιο συναινετικό κόμμα της αντιπολίτευσης, υπερψηφίζοντας το 27,6% των κυβερνητικών νομοσχεδίων- ο ΣΥΡΙΖΑ με 11%, – οι “Σπαρτιάτες” (σ.σ. η ΚΟ έχει διαλυθεί) με 8,3%, – η Νίκη με 6,1%, – η Ελληνική Λύση και η Πλεύση Ελευθερίας με 4,4%, – η Νέα Αριστερά (σ.σ. η ΚΟ έχει διαλυθεί) με 3,8%, ενώ- το ΚΚΕ δεν υπερψήφισε κανένα κυβερνητικό νομοσχέδιο, ποσοστό δηλαδή 0%!

Η μελέτη του ΚΕΦΙΜ δείχνει επίσης ότι η συναίνεση διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με το πεδίο πολιτικής. Η υψηλότερη μέση συναίνεση καταγράφεται στην Εθνική Άμυνα και Εξωτερική Πολιτική με 27% και ακολουθούν η Δικαιοσύνη, τα Δικαιώματα και η Παιδεία με 25% το κάθε πεδίο. Αντίθετα, η χαμηλότερη συναίνεση σημειώνεται στην Οικονομία με μόλις 5% και στο Περιβάλλον και την Ενέργεια με 9%.

Όπως τονίζουν οι συγγραφείς της μελέτης, τα στοιχεία της περιόδου Ιουλίου 2023 – Ιουνίου 2026 αναδεικνύουν ένα κοινοβουλευτικό τοπίο υψηλής πόλωσης, στο οποίο η διακομματική σύγκλιση παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη. Η μέση σταθμισμένη νομοθετική συναίνεση της αντιπολίτευσης στα 181 κυβερνητικά νομοσχέδια ανέρχεται μόλις στο 11,2%, ποσοστό χαμηλότερο ακόμη και από προηγούμενες περιόδους αυξημένης πόλωσης.

“Η χαμηλή νομοθετική συναίνεση που καταγράφεται στη Βουλή δεν αποτελεί απλώς ένδειξη έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης. Δείχνει ότι τα περιθώρια προγραμματικής σύγκλισης μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης έχουν περιοριστεί σημαντικά. Η δημοκρατική αντιπαράθεση είναι απαραίτητη, όμως η ποιότητα της νομοθέτησης και η σταθερότητα των δημόσιων πολιτικών ενισχύονται όταν υπάρχει χώρος για τεκμηριωμένη συζήτηση και συμφωνία όπου αυτή είναι δυνατή” δηλώνει χαρακτηριστικά ο

 πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας.Είναι προφανές ότι η συναίνεση είναι το μεγάλο ζητούμενο και ιδίως την μετεκλογική περίοδο, αφού με βάση τις δημοσκοπήσεις η αυτοδυναμία δεν μοιάζει να είναι εφικτή και τα κόμματα θα κληθούν μέσα από προγραμματικές συγκλίσεις να διαμορφώσουν το πεδίο προκειμένου να λειτουργήσει με αξιοπιστία μια κυβέρνηση συνεργασίας.