“Truth well told”/ Η ΕΛΑΣ, τα ιδιωτικά ΑΕΙ και η διεκδίκηση του πολιτικού ρεαλισμού

Η περίπτωση της θέσης που διατυπώθηκε από την ΕΛΑΣ και την τομεάρχη Παιδείας σχετικά με τα ιδιωτικά πανεπιστήμια (που λειτουργούν ήδη στη χώρα μας) και η οποία δέχτηκε πυρά εκ δεξιών και εξ ευωνύμων ταιριάζει γάντι στην γνωστή ρήση “truth well told” που εμπνεύστηκε ο προπάτορας των διαφημιστών Harrison King McCann το 1912. Πρακτικά, δεν πρέπει μόνο να λες την αλήθεια αλλά να την λες και σωστά (εύληπτα και τεκμηριωμένα).

Σεραφείμ Κοτρώτσος

Η τομεάρχης Παιδείας Ιωάννα Λαλιώτου ξεκαθάρισε ότι μια κυβέρνηση της ΕΛ.Α.Σ. δεν θα καταργήσει τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, παρότι το κόμμα εξακολουθεί να διαφωνεί με την ίδρυσή τους. Ως βασικό επιχείρημα επικαλέστηκε την «ασφάλεια δικαίου».

Τι σημαίνει αυτό, το εξηγεί άψογα ο Κώστας Χριστοδούλου στο anatropinews.gr. Η λειτουργία των ιδιωτικών πανεπιστημίων δεν αφορά μόνο το εθνικό δίκαιο, αφορά και το ενωσιακό.

“Το άρθρο 49 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατοχυρώνει την ελευθερία εγκατάστασης επιχειρήσεων και οργανισμών από κράτη-μέλη, αρχή που καλύπτει και εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Παράλληλα, η Οδηγία 2006/123/ΕΚ αντιμετωπίζει την παροχή ανώτατης εκπαίδευσης έναντι διδάκτρων ως οικονομική δραστηριότητα, ενώ ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης προστατεύει την ελευθερία ίδρυσης εκπαιδευτικών ιδρυμάτων υπό τις προϋποθέσεις που θέτει το ενωσιακό δίκαιο.

Αυτή ακριβώς η συλλογιστική χρησιμοποιήθηκε και στην υπόθεση της Ουγγαρίας, όταν το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταδίκασε την κυβέρνηση Όρμπαν για τους περιορισμούς που επέβαλε στο Πανεπιστήμιο Central European University.

Δεν πρόκειται, λοιπόν, για μια θεωρητική συζήτηση αλλά για υπαρκτή ευρωπαϊκή νομολογία.”

Ήταν επαρκής η αιτιολόγηση εκ μέρους της ΕΛΑΣ; Μάλλον όχι, καθώς θα μπορούσαν να εξηγηθούν πολλά πράγματα για τις συνέπειες μιας κατάργησης του “νόμου Πιερρακάκη” και να παρατεθούν πολιτικά και εκπαιδευτικά αντίβαρα σε σχέση με την ενίσχυση του Δημοσίου Πανεπιστημίου κ.ά.

Η ΕΛΑΣ δέχθηκε πυρά, εκ δεξιών περί “κωλοτούμπας”, εξ ευωνύμων για απώλεια του αριστερού κέντρου βάρους. Γνωστά. Και εδώ ταιριάζει, όπως είπαμε, η ρήση του γεννήτορα της διαφήμισης.

Όμως, για να είμαστε δίκαιοι, η θέση αυτή του κόμματος του Αλέξη Τσίπρα ίσως να υποκρύπτει και μία σημαντική πολιτική χειραφέτηση από την πρώτη φάση της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, όταν όλα ήταν πολύ στέρεα για να εξηγηθούν και πολύ απλά για να υλοποιηθούν. Ήταν η εποχή που το μνημόνιο θα άλλαζε “με ένα νόμο και ένα άρθρο”.

Στο ίδιο άρθρο περιγράφεται τι θα συνέβαινε εφόσον η ΕΛΑΣ αναλάμβανε την διακυβέρνηση και προχωρούσε στην κατάργηση των ιδιωτικών πανεπιστημίων με τον “αέρα” του 2015.

” Αν μια επόμενη κυβέρνηση επιχειρούσε να καταργήσει τα ιδιωτικά πανεπιστήμια με μια απλή νομοθετική διάταξη, οι συνέπειες θα ήταν πιθανότατα άμεσες.

Το Συμβούλιο της Επικρατείας θα καλούνταν να εξετάσει τη συνταγματικότητα της νέας ρύθμισης, ανοίγοντας παράλληλα τον δρόμο για εκτεταμένες δικαστικές διεκδικήσεις.

Τα ξένα πανεπιστήμια που ήδη δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, μαζί με τους εγχώριους συνεργάτες τους, θα μπορούσαν να κινηθούν νομικά διεκδικώντας αποζημιώσεις για επενδύσεις και διαφυγόντα κέρδη.

Αντίστοιχα, οι φοιτητές που έχουν ήδη εγγραφεί στα νέα ιδρύματα θα είχαν κάθε λόγο να αξιώσουν αποκατάσταση της ζημίας τους, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα μπορούσε να κινήσει διαδικασία παράβασης κατά της Ελλάδας ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (σ.σ συνέβη στην περίπτωση της Ουγγαρίας του Όρμπαν).

Με απλά λόγια, το πολιτικό κόστος θα μετατρεπόταν πολύ γρήγορα σε οικονομικό και θεσμικό.”

Όσο κι αν αφαιρεί αριστερό επίχρισμα από την ΕΛΑΣ, ή την καθιστά ευάλωτη στην κυβερνητική κριτική, στο τέλος της ημέρας η θέση της για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια δείχνει μία “επιστροφή στην πραγματικότητα” και τον πολιτικό ρεαλισμό. Τα λόγια πρέπει να συνδυάζονται με τεκμηρίωση και όρους υλοποίησης. Αυτό ήταν ένα πρόβλημα της αριστεράς στην “γοητεία” του οποίου είχε υποκύψει ο παλιός ΣΥΡΙΖΑ της διακυβέρνησης πριν αναγκαστεί να αποδεχτεί την μοίρα του και να φέρει εις πέρας το τρίτο μνημόνιο και την τελική έξοδο απ΄ αυτό. Και ομολογουμένως, αρκετά ικανοποιητικά, τουλάχιστον ως προς τη ρύθμιση του χρέους και τον βατήρα ανάπτυξης που δημιούργησε.

Ο Αλέξης Τσίπρας πρέπει να μάθει να ζει με την μομφή των πολιτικών του αντιπάλων για την μετακίνηση από την ρομαντική ουτοπία στον πολιτικό πραγματισμό, όπως πρέπει να μάθει να προσπερνάει τις φλύαρες και συχνά ανέξοδες διακηρύξεις εκείνων των πρώην συντρόφων τους που δεν ενδιαφέρονται -και κυρίως δεν μπορούν- να επιδιώξουν μία κεντροαριστερή διακυβέρνηση.

Το κρίσιμο θα είναι να συνεχίσει να πορεύεται με τον ίδιο ρεαλισμό σε ό,τι υπόσχεται και σε κάθε πτυχή του προγράμματος διακυβέρνησης που θα προτείνει.