Ποιες κατηγορίες αγαθών θα έχουν μειωμένες τιμές μετά τις 31 Αυγούστου 2026

Μείωση τιμών τουλάχιστον κατά 5% προβλέπεται σε βασικά προϊόντα μετά τις 31 Αυγούστου 2026. Το μέτρο θα διαρκέσει από 2 ως 4 μήνες και θα έχει ειδική σήμανση στα ράφια των καταστημάτων ενώ δεν προβλέπεται να είναι στον κατάλογο των προϊόντων φρούτα και λαχανικά.

Σύμφωνα με το Πρώτο Θέμα, η συμμετοχή των επιχειρήσεων είναι εθελοντική και αφορά κυρίως προϊόντα υψηλής κυκλοφορίας. Την εποπτεία της εφαρμογής και της ορθής χρήσης της σήμανσης θα αναλάβει η αρμόδια ανεξάρτητη αρχή για την εποπτεία της αγοράς και την προστασία των καταναλωτών.

Παρότι κάποιοι θεωρούν πως το μέτρο είναι προεκλογικό, ωστόσο, κατά άλλους θα προσφέρει μερική έστω ανακούφιση στους καταναλωτές, που πασχίζουν να τα βγάλουν πέρα από το υψηλό κόστος διαβίωσης.

Το νέο πλαίσιο οριστικοποιήθηκε έπειτα από ευρεία συνάντηση μεταξύ της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Ανάπτυξης, εκπροσώπων της βιομηχανίας τροφίμων, των σούπερ μάρκετ και της αρμόδιας ανεξάρτητης αρχής για την εποπτεία της αγοράς και την προστασία των καταναλωτών.

Η συμφωνία προβλέπει ότι οι μειώσεις θα ξεκινούν από το 5% με στόχο να υπάρξει ακόμη μεγαλύτερη μείωση τιμών. Οι μειώσεις αυτές αφορούν κατά κύριο λόγο προϊόντα υψηλής κυκλοφορίας, δηλαδή κωδικούς που αγοράζονται συχνά και επηρεάζουν περισσότερο τον συνολικό λογαριασμό στο ταμείο.

Το υπουργείο Ανάπτυξης επιδιώκει, πάντως, η κάλυψη να είναι όσο το δυνατόν ευρύτερη και να συμπεριλάβει τη μεγάλη πλειονότητα των προϊόντων πρώτης ανάγκης. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα τρόφιμα, τα είδη καθημερινής συντήρησης του νοικοκυριού, τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας και τα σχολικά είδη, καθώς η έναρξη της δράσης συμπίπτει με την περίοδο προετοιμασίας για τη νέα σχολική χρονιά.

Η εποπτεία της εφαρμογής θα γίνεται από την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, η οποία θα παρακολουθεί τη διαμόρφωση των τιμών, τη διάρκεια των εκπτώσεων και την ορθή χρήση της ειδικής σήμανσης.

Οι κατηγορίες προϊόντων με μειωμένες τιμές

Στις βασικές κατηγορίες περιλαμβάνονται: νωπό κρέας, όπως μοσχάρι, χοιρινό και πουλερικά, γάλα, γιαούρτι, τυριά και αυγά, ψωμί και αλεύρι, ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια, ελαιόλαδο, σπορέλαια, βούτυρο και μαργαρίνες, βρεφικό γάλα, παιδικές τροφές και πάνες, καφές και δημητριακά, σοκολάτες, μπισκότα και συναφή προϊόντα, αναψυκτικά, απορρυπαντικά πλυντηρίου και πιάτων, καθαριστικά γενικής χρήσης, είδη προσωπικής υγιεινής, σχολικά προϊόντα.

Έξω από το κάδρο πάντως προς το παρόν θεωρούνται τα νωπά φρούτα και λαχανικά, καθώς οι τιμές τους μεταβάλλονται συχνά και επηρεάζονται άμεσα από την εποχικότητα, τις καιρικές συνθήκες, τη διαθεσιμότητα και τις διακυμάνσεις της παραγωγής.

Η έντονη μεταβλητότητα κι εποχικότητα κρίθηκε πως καθιστά δύσκολη τη διατήρηση μιας σταθερής έκπτωσης. Έτσι,  τα συγκεκριμένα προϊόντα δεν μπορούν να ενταχθούν στο ίδιο πλαίσιο με τα τυποποιημένα αγαθά ή τις κατηγορίες με πιο προβλέψιμη τιμολογιακή πορεία.

Η εικόνα του πληθωρισμού

Τον Ιούνιο ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 4,4%, από 5,2% τον Μάιο, ενώ ο δείκτης των τροφίμων κινήθηκε στο 2,7%. Παρά τη γενικότερη επιβράδυνση, αρκετά προϊόντα εξακολουθούν να καταγράφουν σημαντικές ανατιμήσεις. Η τιμή του μοσχαριού αυξήθηκε κατά 15,6%, ενώ στο αρνί και το κατσίκι η άνοδος έφθασε το 16,2%. Στα πουλερικά καταγράφηκε αύξηση 4,7%, στα γαλακτοκομικά και τα αυγά 2,4% και στον καφέ 4,3%.

Στον αντίποδα, μειώσεις εμφανίστηκαν στο ελαιόλαδο κατά 12,8%, στο ρύζι κατά 6,9% και στα νωπά ή κατεψυγμένα ψάρια κατά 2,4%. Το ελάχιστο όριο του 5% λειτουργεί ως αφετηρία και όχι ως ανώτατο επίπεδο. Η επιδίωξη είναι οι επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν όποια περιθώρια διαθέτουν ώστε να προσφέρουν υψηλότερες μειώσεις, ειδικά σε προϊόντα όπου έχει ήδη υποχωρήσει το κόστος πρώτων υλών ή μεταφοράς.

Η τελική έκταση της πρωτοβουλίας θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των εταιρειών που θα συμμετάσχουν, τους κωδικούς που θα εντάξουν και τη διάρκεια των μειωμένων τιμών.

Το βασικό στοίχημα είναι οι εκπτώσεις να μην περιοριστούν σε λίγα προϊόντα αλλά ν’ αποκτήσουν επαρκές εύρος ώστε να γίνουν αντιληπτές στην καθημερινή δαπάνη των καταναλωτών. Η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί τελικά στο ταμείο, από το κατά πόσο η συνολική αξία του καλαθιού θα εμφανίσει ουσιαστική και διατηρήσιμη αποκλιμάκωση.