Ρεπορτάζ libre: Tουρισμός της σιωπής- Η νέα τάση παγκοσμίως που κερδίζει διαρκώς έδαφος

Αν δεν έχετε πιστέψει ότι ο καπιταλισμός μπορεί να σου πουλήσει ακόμα και το σκοινί που θα κρεμαστείς, μπορείτε να συνεχίσετε να διαβάζετε γιατί ίσως αναθεωρήσετε. Μπορεί και όχι αλλά σε κάθε περίπτωση συνεχίστε. Στην εποχή που η ελλειμματική προσοχή βασιλεύει καθώς τα ερεθίσματα που μας την αποσπούν (την προσοχή) είναι πάρα πολλά (για την ακρίβεια απεριόριστα) το σύστημα βρίσκει τον τρόπο να μας πουλήσει αυτό που χρειαζόμαστε περισσότερο από κάθε τι (πέραν της υγείας).

Νίκος Γιαννόπουλος

Την πολυπόθητη ηρεμία. Και επειδή η έννοια της ηρεμίας συνδέεται με τις διακοπές, αυτά τα δύο συνδέθηκαν αρμονικά.

Ο τουρισμός είναι μία από τις δραστηριότητες που δίνουν τη λύση. Οχι όμως ο καθιερωμένος, τυποποιημένος τουρισμός αλλά ο τουρισμός της σιωπής. Ο ορισμός είναι απλός. Πρόκειται για ταξίδια στα οποία οι πελάτες αναζητούν έλλειψη θορύβου, αποσύνδεση από το κινητό τηλέφωνο, ψηφιακή αποτοξίνωση και εν τέλει απομόνωση.

Είναι μία σχετικά νέα τάση στον παγκόσμιο τουρισμό, εύκολη εξηγήσιμη, είναι η αλήθεια. Τα μεγαλύτερα ταξιδιωτικά περιοδικά το έχουν ήδη εντάξει στις βασικές ταξιδιωτικές τάσεις.

Σε άρθρο μεγάλου ταξιδιωτικού περιοδικού διαβάζουμε: “Στον σημερινό κόσμο που βασίζεται στην τεχνολογία, ο ψηφιακός τουρισμός αποτοξίνωσης έχει αναδυθεί ως απάντηση στις αυξανόμενες ανησυχίες σχετικά με τις επιπτώσεις της συνεχούς ψηφιακής συνδεσιμότητας στην ψυχική και σωματική υγεία”.

Και παρακάτω: Αυτή η εξειδικευμένη μορφή τουρισμού προσφέρει την ευκαιρία στα άτομα να αποσυνδεθούν από τις ψηφιακές συσκευές και να επανασυνδεθούν με τη φύση και τον εαυτό τους.”

Ποιο είναι το concept

Το concept είναι απλό. Ο επισκέπτης παραδίδει το κινητό του τηλέφωνο κατά την άφιξη. Εχει συμφωνήσει από πριν να μην έχει πρόσβαση στo Internet, ούτε καν τηλεόραση. Καταναλώνει το χρόνο σε πεζοπορίες, ανάγνωση, διαλογισμό, λοιπές δραστηριότητες και φυσικά σε ύπνο. Σε άλλα εναλλακτικά προγράμματα επιτρέπεται η χρήση Wi Fi για μία ώρα την ημέρα

Η διαμονή λαμβάνει χώρα πολλές φορές σε δυσπρόσιτα σημεία και ειδικές κατασκευές (όπως ξύλινα σπίτια) ενώ σε αρκετά προγράμματα οι συμμετέχοντες ακολουθούν πρόγραμμα σιωπής δίνοντας προτεραιότητα στην ξεκούραση του μυαλού.

Σ’ αυτού του είδους τις διακοπές ο ενδιαφερόμενος αγοράζει περισσότερο ελεύθερο χρόνο, λιγότερους “πειρασμούς” που μπορούν να αποσπάσουν την προσοχή, ησυχία, επαφή με τη φύση. Προσοχή στο ρήμα αγοράζει! Τίποτα δεν προσφέρεται δωρεάν.

Τα προγράμματα αυτά δεν απευθύνονται μόνο σε ανθρώπους που αισθάνονται «εξαρτημένοι» από την τεχνολογία. Συχνά στοχεύουν σε επαγγελματίες που θέλουν να ξεκουραστούν από τη συνεχή συνδεσιμότητα ή σε οικογένειες που αναζητούν χρόνο μαζί χωρίς οθόνες.

Από τις βιβλιοθήκες στις quiet zones  

Η “αγορά” ησυχίας όμως δεν συνδέεται μόνο με τις διακοπές αλλά και με αρκετές ακόμη φάσεις της ζωής.

Πρόσφατα έρευνα στην Αυστραλία έδειξε ότι ολοένα περισσότεροι τηλεργαζόμενοι χρησιμοποιούν δημόσιες βιβλιοθήκες όχι επειδή είναι δωρεάν αλλά επειδή ακριβώς εξασφαλίζουν ηρεμία και συγκέντρωση.

Στις βιβλιοθήκες, ως γνωστόν, δεν επιτρέπεται η μουσική, ούτε η κατανάλωση προϊόντων. Αποκλείεται να ακούσεις το γείτονα να ουρλιάζεις ενώ οι συσκευές του τηλεφώνου μπαίνουν στο αθόρυβο. Οσοι χρειαστεί να μιλήσουν, το κάνουν χαμηλόφωνα. Αυτό είναι ιδανικό περιβάλλον για κάποιον που θέλει να συγκεντρωθεί στη δουλειά του.

Την ίδια ώρα σε μουσεία, συμβατικά ξενοδοχεία, ακόμη και σε Πανεπιστήμια αναπτύσσονται οι λεγόμενες “quiet zones”. Πρόκειται για ειδικά διαμορφωμένες ζώνες στις οποίες περιορίζονται οι συνομιλίες, οι ήχοι από κινητές συσκευές και κάθε μορφή θορύβου.

Στόχος τους δεν είναι μόνο η άνεση των χρηστών, αλλά και η ενίσχυση της συγκέντρωσης, της ξεκούρασης και της ψυχικής ευεξίας. Για πολλούς ειδικούς, οι quiet zones αποτελούν μια απάντηση στην ολοένα μεγαλύτερη ηχητική και ψηφιακή υπερφόρτωση που χαρακτηρίζει τη ζωή στις σύγχρονες πόλεις.

Το αποκορύφωμα;

Η αγορά πλέον προσφέρει και προϊόντα αποσύνδεσης από τις ηλεκτρονικές συσκευές! Κουτιά που κλειδώνουν τα κινητά τηλέφωνα, “θήκες” που μπλοκάρουν το σήμα, αναλογικά ξυπνητήρια, τα πάντα. 

Η Αμερικανική Ένωση Βιβλιοθηκών μάλιστα καταγράφει την τάση “Unplugged” ως κοινωνική, μαζικού χαρακτήρα πολλές φορές, μετατόπιση προς χώρους και υπηρεσίες που ενθαρρύνουν την αποσύνδεση από τις συσκευές. Και για να επιτευχθεί αυτή η αποσύνδεση χρειάζεται και ο ανάλογος εξοπλισμός.

Και καταλήγουμε σ’ αυτό που σχολιάζαμε στην αρχή. Η σιωπή, ο ελεύθερος χρόνος και η δυνατότητα να μείνει κανείς για λίγες ώρες μακριά από οθόνες και ειδοποιήσεις ήταν κάποτε αυτονόητα στοιχεία της καθημερινότητας. Σήμερα, όμως, γίνονται ολοένα και περισσότερο υπηρεσίες που αποκτώνται με αντίτιμο, μέσα από ταξίδια, ειδικά διαμορφωμένους χώρους ή οργανωμένα προγράμματα αποσύνδεσης.

Ίσως αυτό να είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδοξο της ψηφιακής εποχής: όσο η τεχνολογία υπόσχεται ότι μας εξοικονομεί χρόνο και μας φέρνει πιο κοντά, τόσο περισσότεροι άνθρωποι αναζητούν –και πλέον πληρώνουν– την ευκαιρία να απομακρυνθούν από αυτήν, έστω και για λίγο. Και να γίνει αυτό πρέπει να κανείς να πληρώσει! Αυτό, δα, και αν είναι παράδοξο…