Ευρωβαρόμετρο: Ένας στους δύο Έλληνες πιστεύει ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν σήμερα θα έχουν χειρότερο βιοτικό επίπεδο από τους γονείς

Το 54% των Ελλήνων πιστεύει ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν σήμερα θα έχουν χειρότερο βιοτικό επίπεδο από εκείνο των γονιών τους. Μόλις δύο στους δέκα θεωρούν ότι η επόμενη γενιά θα ζήσει καλύτερα. Το ποσοστό σύμφωνα Ευρωβαρόμετρο είναι υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και κατατάσσει την Ελλάδα ανάμεσα στις πιο απαισιόδοξες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις προοπτικές των παιδιών της.

Η απαισιοδοξία αυτή δεν αφορά μόνο τα οικονομικά μεγέθη. Αντανακλά μια βαθύτερη αίσθηση ανασφάλειας για το κατά πόσο τα σημερινά παιδιά θα μπορέσουν να αποκτήσουν όσα θεωρούνταν μέχρι πρόσφατα αυτονόητα: μια αξιοπρεπή εργασία, ένα δικό τους σπίτι, οικονομική ανεξαρτησία και τη δυνατότητα να δημιουργήσουν οικογένεια.

Οι γονείς βλέπουν ότι ακόμη και νέοι άνθρωποι με σπουδές και εργασία δυσκολεύονται να φύγουν από το πατρικό σπίτι ή να σχεδιάσουν τη ζωή τους με όρους σταθερότητας. Η εμπειρία της οικονομικής κρίσης, ακολουθούμενη από την ακρίβεια και τη στεγαστική πίεση, έχει δημιουργήσει την αίσθηση ότι η κοινωνική κινητικότητα δεν είναι πλέον δεδομένη.

Το κόστος της ανατροφής γίνεται αποτρεπτικός παράγοντας

Η ανησυχία για το μέλλον των παιδιών συνδέεται άμεσα με το οικονομικό βάρος που καλούνται να σηκώσουν οι οικογένειες.

Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία που βασίζονται σε δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ, το κόστος ανατροφής ενός παιδιού στην Ελλάδα υπολογίζεται σε περίπου 215.000 ευρώ μέχρι την ενηλικίωσή του, δηλαδή σχεδόν 12.000 ευρώ ετησίως κατά μέσο όρο.

Το ποσό αυτό περιλαμβάνει δαπάνες για στέγαση, διατροφή, υγεία, εκπαίδευση, μεταφορές και ψυχαγωγία. Για πολλές οικογένειες, η απόφαση να αποκτήσουν παιδί ή να κάνουν δεύτερο παιδί δεν εξαρτάται πλέον μόνο από την επιθυμία τους, αλλά και από το κατά πόσο μπορούν να ανταποκριθούν οικονομικά στις απαιτήσεις της καθημερινότητας.

Στέγαση και εργασία: οι μεγάλες αγωνίες των γονέων

Οι δύο παράγοντες που επανέρχονται συστηματικά στις έρευνες είναι η στέγαση και η εργασιακή ασφάλεια.

Νεότερες έρευνες για το δημογραφικό δείχνουν ότι η οικονομική αβεβαιότητα και η δυσκολία εξεύρεσης προσιτής κατοικίας συγκαταλέγονται στα σημαντικότερα εμπόδια για τη δημιουργία οικογένειας.

Για έναν γονιό, η ανησυχία δεν αφορά μόνο το σήμερα, αλλά και το αν το παιδί του θα μπορέσει στο μέλλον να σταθεί στα πόδια του χωρίς να εξαρτάται οικονομικά από την οικογένεια. Η παρατεταμένη παραμονή των νέων στο πατρικό σπίτι έχει μετατραπεί από προσωρινή λύση σε κοινωνικό φαινόμενο.

Η απαισιοδοξία τροφοδοτεί το δημογραφικό πρόβλημα

Η δυσπιστία απέναντι στο μέλλον δεν μένει χωρίς συνέπειες. Επηρεάζει άμεσα τις αποφάσεις για τη δημιουργία οικογένειας και συνδέεται με το οξύ δημογραφικό πρόβλημα της χώρας.

Πρόσφατες έρευνες καταγράφουν ότι μεγάλα ποσοστά νέων δηλώνουν πως οι οικονομικές και στεγαστικές δυσκολίες αποτελούν βασικό λόγο για τον οποίο αναβάλλουν ή εγκαταλείπουν την προοπτική απόκτησης παιδιών. Σε πανελλαδικές μετρήσεις, επτά στους δέκα νέους αναφέρουν ότι οι οικονομικές συνθήκες λειτουργούν αποτρεπτικά για την τεκνοποίηση.

Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: η αβεβαιότητα γεννά αναβολές, οι αναβολές επιδεινώνουν το δημογραφικό πρόβλημα και το δημογραφικό πρόβλημα εντείνει τις ανησυχίες για το μέλλον της χώρας.

Το μεγάλο ζητούμενο: να ξαναγεννηθεί η εμπιστοσύνη

Πίσω από τους αριθμούς κρύβεται ένα κρίσιμο κοινωνικό ερώτημα: πιστεύουν οι γονείς ότι τα παιδιά τους θα έχουν περισσότερες ευκαιρίες από εκείνους;

Το τελευταίο Ευρωβαρόμετρο δείχνει ότι για την πλειονότητα των Ελλήνων η απάντηση είναι αρνητική. Η απαισιοδοξία αυτή δεν αποτυπώνει μόνο την οικονομική πίεση της στιγμής, αλλά και μια βαθύτερη κρίση εμπιστοσύνης απέναντι στις δυνατότητες κοινωνικής προόδου.

Η αντιστροφή αυτής της εικόνας δεν αποτελεί μόνο οικονομικό στοίχημα. Είναι ζήτημα κοινωνικής συνοχής, δημογραφικής επιβίωσης και πίστης ότι η επόμενη γενιά θα μπορέσει να ζήσει καλύτερα από την προηγούμενη.