Τεχνολογικό “όπλο” για τις πυρκαγιές: Τι είναι το FireGuard+112 που δημιούργησε ένας Φλωρινιώτης αξιωματικός της Πυροσβεστικής

Όταν ο καπνός φαίνεται στον ορίζοντα, ο χρόνος αλλάζει νόημα. Τα λεπτά μικραίνουν. Η αγωνία μεγαλώνει. Οι πρώτες ερωτήσεις έρχονται σχεδόν αυτόματα.

Υπάρχει φωτιά κοντά μας;
Προς τα πού κινείται;
Πρέπει να φύγουμε;
Πού βρίσκονται οι δικοί μας άνθρωποι;
Τι πρέπει να κάνουμε τώρα;

Σε εκείνες τις στιγμές, η σωστή πληροφορία δεν είναι απλώς μια ειδοποίηση στο κινητό. Είναι ψυχραιμία. Είναι προετοιμασία. Είναι απόφαση. Είναι, πολλές φορές, η διαφορά ανάμεσα στον πανικό και στην οργανωμένη αντίδραση.

Ο Χρήστος Ζαΐκης, επαγγελματίας πυροσβέστης και δημιουργός του FireGuard 112+, φέρνει στο κινητό του πολίτη δορυφορικά δεδομένα, χάρτες πυρκαγιών, λειτουργίες SOS και εργαλεία άμεσης ενημέρωσης

Σε μια Ελλάδα που κάθε καλοκαίρι δοκιμάζεται από δασικές πυρκαγιές, ισχυρούς ανέμους, ακραίες θερμοκρασίες και φυσικές καταστροφές, ένας άνθρωπος της πρώτης γραμμής αποφάσισε να μετατρέψει την εμπειρία του σε τεχνολογία για τον πολίτη.

Ποιός είναι: Ο Χρήστος Ζαΐκης είναι Αξιωματικός του Πυροσβεστικού Σώματος, καθηγητής Γεωπληροφορικής (GIS) στην Πυροσβεστική Ακαδημία Πτολεμαΐδας, υποψήφιος διδάκτωρ Τεχνητής Νοημοσύνης και δημιουργός της εφαρμογής πρόληψης πυρκαγιών FireGuard 112+

Δεν πρόκειται για μια εφαρμογή που γεννήθηκε μακριά από την πραγματικότητα. Το FireGuard 112+ γεννήθηκε μέσα από την εμπειρία της φωτιάς, την πίεση του χρόνου, την ανάγκη για καθαρή εικόνα και την αγωνία να έχει ο πολίτης στα χέρια του ένα εργαλείο που μπορεί να τον βοηθήσει όταν όλα εξελίσσονται γρήγορα.

«Ως πυροσβέστης έχω δει από κοντά πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει μια κατάσταση. Μια φωτιά δεν περιμένει. Ο καπνός, ο άνεμος, η αγωνία του κόσμου, όλα εξελίσσονται μέσα σε λίγα λεπτά. Εκείνη τη στιγμή ο πολίτης δεν χρειάζεται πανικό. Χρειάζεται καθαρή εικόνα, σωστή ενημέρωση και άμεση πρόσβαση σε βασικά εργαλεία προστασίας», αναφέρει ο Χρήστος Ζαΐκης.

Το FireGuard 112+ επιχειρεί να συγκεντρώσει σε ένα απλό και εύχρηστο περιβάλλον πληροφορίες που μπορούν να αποδειχθούν κρίσιμες σε στιγμές ανάγκης. Η εφαρμογή περιλαμβάνει δορυφορικά δεδομένα, χάρτες ενεργών θερμικών εστιών, πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιάς, καιρικές πληροφορίες, χάρτες πολιτικής προστασίας, λειτουργία SOS, emergency profile και δυνατότητα αποστολής τοποθεσίας.

Με απλά λόγια, προσπαθεί να απαντήσει σε ένα βασικό ερώτημα: τι πρέπει να έχει ένας πολίτης στο κινητό του όταν βλέπει καπνό στον ορίζοντα, όταν ακούει ότι υπάρχει φωτιά κοντά του ή όταν βρίσκεται σε μια περιοχή που δεν γνωρίζει καλά;

Η απάντηση είναι σαφής: γρήγορη εικόνα, καθαρή πληροφορία, λειτουργίες ανάγκης και εργαλεία που ενισχύουν την ετοιμότητα.

Η εφαρμογή αξιοποιεί δορυφορικά δεδομένα από το NASA FIRMS, εμφανίζοντας στον χάρτη ενεργές θερμικές εστίες που σχετίζονται με πυρκαγιές. Παράλληλα, ενσωματώνει καιρικά δεδομένα, δείκτες επικινδυνότητας και εργαλεία άμεσης ανάγκης, ώστε ο χρήστης να έχει καλύτερη εικόνα για το τι συμβαίνει γύρω του ή σε μια περιοχή που τον ενδιαφέρει.

«Η τεχνολογία έχει πραγματική αξία όταν υπηρετεί τον άνθρωπο. Δεν ήθελα να δημιουργήσω μια εφαρμογή απλώς εντυπωσιακή. Ήθελα να δημιουργήσω κάτι πρακτικό, κάτι που να μπορεί να χρησιμοποιήσει ο απλός πολίτης σε μια δύσκολη στιγμή, χωρίς να χρειάζεται ειδικές γνώσεις», σημειώνει ο δημιουργός της εφαρμογής.

Ιδιαίτερη θέση μέσα στο FireGuard 112+ έχει η λειτουργία 112+ / SOS. Μέσα από αυτή, ο πολίτης μπορεί να έχει συγκεντρωμένες βασικές πληροφορίες ανάγκης, να μοιραστεί την τοποθεσία του και να έχει άμεση πρόσβαση σε εργαλεία που μπορεί να αποδειχθούν χρήσιμα σε περίπτωση κινδύνου.

Γιατί σε μια κρίσιμη στιγμή, η απλότητα δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι προϋπόθεση. Ένας άνθρωπος που βρίσκεται υπό πίεση δεν έχει χρόνο να ψάχνει σε περίπλοκα μενού, να αποκωδικοποιεί τεχνικά δεδομένα ή να προσπαθεί να καταλάβει τι συμβαίνει. Χρειάζεται καθαρές επιλογές. Χρειάζεται ταχύτητα. Χρειάζεται κάτι που λειτουργεί τη στιγμή που το χρειάζεται.

«Σε μια κατάσταση ανάγκης, κάθε δευτερόλεπτο έχει σημασία. Δεν ήθελα ο χρήστης να χάνεται. Ήθελα να μπορεί να δει γρήγορα τι συμβαίνει, να έχει βασική εικόνα του κινδύνου και να χρησιμοποιήσει άμεσα τις λειτουργίες που χρειάζεται», εξηγεί ο Χρήστος Ζαΐκης.

Η Ελλάδα γνωρίζει καλά τι σημαίνει φωτιά. Γνωρίζει τι σημαίνει ένας δυνατός άνεμος να αλλάζει τα πάντα μέσα σε λίγα λεπτά. Γνωρίζει τι σημαίνει ένας οικισμός να βρίσκεται σε αγωνία, μια οικογένεια να προσπαθεί να ενημερωθεί, ένας οδηγός να κινείται μέσα σε καπνό, ένας ηλικιωμένος να χρειάζεται καθοδήγηση, ένας τουρίστας να μην ξέρει την περιοχή.

Σε αυτό το περιβάλλον, η ενημέρωση δεν είναι πολυτέλεια. Είναι μέρος της πρόληψης. Και η πρόληψη είναι συχνά η πιο σημαντική γραμμή άμυνας πριν από την κρίση.

Το FireGuard 112+ έχει σχεδιαστεί με κοινωνικό προσανατολισμό. Δεν απευθύνεται μόνο σε όσους γνωρίζουν καλά την τεχνολογία. Απευθύνεται στον γονέα, στον ηλικιωμένο, στον κάτοικο της υπαίθρου, στον επισκέπτη, στον οδηγό, στον πολίτη που θέλει να έχει καλύτερη εικόνα και να αισθάνεται πιο προετοιμασμένος.

Η εφαρμογή περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:

• ζωντανό χάρτη ενεργών θερμικών εστιών
• δορυφορικά δεδομένα από NASA FIRMS
• πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιάς
• καιρικές πληροφορίες και δείκτες επικινδυνότητας
• χάρτη πολιτικής προστασίας
• λειτουργία SOS και αποστολής τοποθεσίας
• emergency profile με βασικές πληροφορίες ανάγκης
• υποστήριξη πολλών γλωσσών
• δυνατότητα μεγέθυνσης γραμματοσειράς για καλύτερη προσβασιμότητα
• υποστήριξη Android και iOS

Σημαντικό στοιχείο της εφαρμογής είναι και η προσβασιμότητα. Η δυνατότητα μεγέθυνσης γραμματοσειράς, η υποστήριξη πολλών γλωσσών και η προσπάθεια για απλό περιβάλλον χρήσης δείχνουν ότι το FireGuard 112+ επιχειρεί να σταθεί δίπλα σε κάθε πολίτη, όχι μόνο στον τεχνολογικά εξοικειωμένο χρήστη.

«Η πολιτική προστασία πρέπει να είναι προσβάσιμη σε όλους. Δεν πρέπει να είναι δύσκολη, ούτε να αφορά μόνο όσους γνωρίζουν καλά την τεχνολογία. Πρέπει να μπορεί να βοηθήσει έναν γονέα, έναν ηλικιωμένο, έναν άνθρωπο που βρίσκεται μακριά από το σπίτι του, έναν πολίτη που θέλει απλώς να ξέρει τι συμβαίνει γύρω του», αναφέρει ο Χρήστος Ζαΐκης.

Ο δημιουργός της εφαρμογής ξεκαθαρίζει ότι το FireGuard 112+ δεν αντικαθιστά την Πυροσβεστική, την Πολιτική Προστασία, το 112 ή οποιαδήποτε επίσημη υπηρεσία. Αντίθετα, λειτουργεί συμπληρωματικά, ως εργαλείο ενημέρωσης, ετοιμότητας και υποστήριξης.

«Ο πολίτης πρέπει πάντα να ακολουθεί τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών. Αυτό είναι αδιαπραγμάτευτο. Το FireGuard 112+ δεν υποκαθιστά τις επίσημες υπηρεσίες. Στόχος του είναι να βοηθήσει τον πολίτη να είναι πιο ενημερωμένος, πιο ψύχραιμος και πιο προετοιμασμένος», τονίζει.

Αυτό που κάνει την εφαρμογή να ξεχωρίζει δεν είναι μόνο η τεχνολογία που ενσωματώνει. Είναι η αφετηρία της. Δημιουργήθηκε από έναν άνθρωπο που γνωρίζει τι σημαίνει πραγματικό περιστατικό, που έχει ζήσει την πίεση της πρώτης γραμμής και που προσπάθησε να μετατρέψει αυτή την εμπειρία σε κάτι χρήσιμο για την κοινωνία.

«Όταν έχεις βρεθεί σε πραγματικά περιστατικά, βλέπεις την τεχνολογία διαφορετικά. Δεν τη βλέπεις ως θεωρία. Τη βλέπεις ως εργαλείο που μπορεί να βοηθήσει ανθρώπους. Αυτό ήθελα να κάνω με το FireGuard 112+», σημειώνει.

Το FireGuard 112+ συνεχίζει να εξελίσσεται με νέες λειτουργίες, βελτιώσεις στους χάρτες, καλύτερη προσβασιμότητα, πιο στοχευμένη ενημέρωση ανά χώρα και υποστήριξη περισσότερων γλωσσών. Κάθε νέα έκδοση έχει ως στόχο να κάνει την εφαρμογή πιο απλή, πιο καθαρή και πιο χρήσιμη για τον πολίτη.

«Δεν βλέπω το FireGuard 112+ ως κάτι στατικό. Είναι μια προσπάθεια που εξελίσσεται συνεχώς. Κάθε σχόλιο, κάθε ανάγκη και κάθε πραγματικό περιστατικό μπορεί να οδηγήσει σε μια νέα βελτίωση. Θέλω να παραμείνει ένα εργαλείο πρακτικό, αξιόπιστο και ανθρώπινο», υπογραμμίζει.

Σε μια εποχή όπου οι φυσικές καταστροφές, η κλιματική κρίση και οι καταστάσεις έκτακτης ανάγκης απαιτούν περισσότερη ετοιμότητα από όλους, το FireGuard 112+ αποτελεί μια ελληνική πρωτοβουλία με καθαρό κοινωνικό χαρακτήρα και διεθνή προοπτική.

Είναι μια εφαρμογή που δημιουργήθηκε από έναν πυροσβέστη για τον πολίτη. Από έναν άνθρωπο της πρώτης γραμμής που προσπάθησε να ενώσει την εμπειρία, τη γνώση, τη γεωπληροφορική, τα δορυφορικά δεδομένα και την τεχνολογία σε ένα εργαλείο προστασίας.

Γιατί όταν υπάρχει φωτιά, τίποτα δεν είναι θεωρητικό.
Η ενημέρωση γίνεται ανάγκη.
Η ψυχραιμία γίνεται δύναμη.
Η προετοιμασία γίνεται προστασία.
Και η σωστή πληροφορία, τη σωστή στιγμή, μπορεί να σώσει ζωές.

«Αν αυτή η εφαρμογή βοηθήσει έστω και έναν άνθρωπο να ενημερωθεί πιο γρήγορα, να αντιδράσει πιο σωστά ή να νιώσει πιο προετοιμασμένος σε μια δύσκολη στιγμή, τότε για μένα έχει πραγματική αξία. Γιατί στο τέλος, η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τη ζωή», καταλήγει ο Χρήστος Ζαΐκης.

Το FireGuard 112+ είναι διαθέσιμο για Android και iOS.