Reuters για Στενά Ορμούζ: Γρίφος αν υπάρχουν νάρκες και σε ποια σημεία

Η αποκατάσταση της ομαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ ενδέχεται να καθυστερήσει για αρκετές εβδομάδες λόγω των αναμενόμενων επιχειρήσεων εκκαθάρισης ναρκών, αν και παραμένει άγνωστο αν έχουν πράγματι τοποθετηθεί και πού, καθώς οι εμπλεκόμενες πλευρές δεν έδιναν πληροφορίες για ευνόητους λόγους.

Παρά την επίτευξη συμφωνίας για την επαναλειτουργία της θαλάσσιας διόδου, πηγές από τη ναυτιλία και τον κλάδο της θαλάσσιας ασφάλειας εκτιμούν ότι η επιστροφή στην κανονικότητα θα πάρει χρόνο.

Σύμφωνα με πέντε δυτικούς εμπειρογνώμονες, που μίλησαν στο Reuters, η διαδικασία εντοπισμού και εξουδετέρωσης με τη χρήση συμβατικών ναρκαλιευτικών και προηγμένων υποβρύχιων drones αναμένεται να διαρκέσει από 40 έως 50 ημέρες. Το διάστημα αυτό κρίνεται απαραίτητο ώστε ασφαλιστικές, ναυτιλιακές και πετρελαϊκές εταιρείες να ανακτήσουν την εμπιστοσύνη τους για την ασφαλή διέλευση των πλοίων.

Η κατάσταση αυτή ενδέχεται να εγκλωβίσει δεκάδες εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου. Η εξέλιξη έρχεται να προστεθεί στον ήδη αποκλεισμένο εφοδιασμό από τον Περσικό Κόλπο, ο οποίος διακόπηκε μετά τις επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, βάσει εκτιμήσεων για τη ροή της προπολεμικής περιόδου.

Τα αποθέματα πετρελαίου υποχωρούν προς τα χαμηλότερα επίπεδα από το 2003

Κάθε εξαγόμενο βαρέλι από την περιοχή κρίνεται πλέον καθοριστικό. Σύμφωνα με ανάλυση που δημοσίευσε η Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA), τα αποθέματα στις μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη υποχωρούν προς τα χαμηλότερα επίπεδα από το 2003.

Παρά τη σιωπηρή συνδρομή του Ιράν και των ΗΠΑ στη διέλευση πλοίων τις τελευταίες εβδομάδες, στελέχη της ναυτιλίας συνιστούν εκ νέου προσοχή. Η προειδοποίηση ακολουθεί τις ανακοινώσεις, όταν η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη γνωστοποίησαν την επίτευξη προκαταρκτικής συμφωνίας για τον τερματισμή των εχθροπραξιών και το άνοιγμα του περάσματος.

Άμεση αλλά και μακροπρόθεσμη ανησυχία

«Θεωρούμε ακόμη εξαιρετικά επικίνδυνη τη μετακίνηση των πλοίων σε αυτή τη φάση», δήλωσε ο Γιάκομπ Λάρσεν, επικεφαλής του τμήματος ασφάλειας και προστασίας του ναυτιλιακού συνδέσμου BIMCO. «Η απειλή των ναρκών στην περιοχή προκαλεί άμεση αλλά και μακροπρόθεσμη ανησυχία, επομένως κρίνεται απαραίτητη η δημιουργία ασφαλών διόδων.»

Οι εγγυήσεις που ζητούν οι ναυτιλιακές εταιρείες

Παραμένει άγνωστος ο ακριβής αριθμός των ναρκών που ενδέχεται να έχει ποντίσει το Ιράν στο στενό, από το οποίο διακινείτο το 20% της παγκόσμιας ημερήσιας ποσότητας πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου πριν από τον πόλεμο. Η Τεχεράνη, στην προσπάθεια να επιβάλει τον έλεγχό της στη θαλάσσια δίοδο κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών, είχε απειλήσει με χρήση ναυτικών ναρκών, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώσει αν οι δυνάμεις της προχώρησαν σε τέτοια ενέργεια.

Κανείς δεν έδωσε σίγουρες απαντήσεις

Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες έκαναν λόγο για υπαρκτό κίνδυνο, επισημαίνοντας ότι έπληξαν ιρανικά σκάφη ναρκοθέτησης. Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε σε ακρόαση της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας ότι το Ιράν έχει ναρκοθετήσει μεγάλα τμήματα στα διεθνή ύδατα του Ορμούζ, χωρίς να προχωρήσει σε περαιτέρω διευκρινίσεις.

Σε ενημερωτικό σημείωμα, το γερμανικό ναυτικό, επικαλούμενο πληροφορίες από το αμερικανικό και το βρετανικό ναυτικό, ανέφερε την ύπαρξη ναρκών σε τέσσερις τοποθεσίες περιμετρικά του στενού. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι οι συγκεκριμένες τοποθεσίες δεν κατέστη δυνατό να επαληθευτούν από τη Γερμανία.

Απαιτούν διαβεβαιώσεις

Ακόμη και η απλή πιθανότητα ύπαρξης ναρκών αρκεί για να αποτρέψει τις εταιρείες. Η αξία ενός υπερδεξαμενόπλοιου μαζί με το φορτίο αργού πετρελαίου που μεταφέρει ανέρχεται σε περίπου 300 εκατομμύρια δολάρια. Ως εκ τούτου, ασφαλιστές κινδύνου πολέμου, πετρελαϊκές εταιρείες και ιδιοκτήτες δεξαμενόπλοιων απαιτούν διαβεβαιώσεις για την ασφάλεια της διέλευσης προτού επιχειρήσουν το πέρασμα, σύμφωνα με στελέχη της ναυτιλιακής βιομηχανίας.

«Μία θαλάσσια νάρκη αρκεί για να προκαλέσει θανάτους», δήλωσε ο Ρενέ Κόφοντ-Όλσεν, διευθύνων σύμβουλος της V.Group, μίας από τις κορυφαίες εταιρείες διεθνώς στην τεχνική διαχείριση πλοίων και πληρωμάτων, η οποία έχει αυτή τη στιγμή 13 πλοία εγκλωβισμένα στον Κόλπο. «Πρόκειται προφανώς για τεράστιο ζήτημα για την παγκόσμια ναυτιλία», συμπλήρωσε.

«Όχι» και από την CENTCOM

Κληθείς να διευκρινίσει τον αριθμό και τις τοποθεσίες των ναρκών, εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM) αρνήθηκε να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες, επικαλούμενος την ασφάλεια των επιχειρήσεων. «Οι στρατιωτικές προσπάθειες των ΗΠΑ για τη διασφάλιση ότι το Στενό του Ορμούζ είναι πλήρως απαλλαγμένο από θαλάσσιες νάρκες, ποντισμένες από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν, βρίσκονται σε εξέλιξη», επισήμανε. Ο Λευκός Οίκος δεν ανταποκρίθηκε σε αιτήματα για σχολιασμό.

Ο γενικός γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) του ΟΗΕ, Αρσένιο Ντομίνγκεζ, χαιρέτισε τη συμφωνία για το άνοιγμα του Ορμούζ, χαρακτηρίζοντάς τη «σημαντικό βήμα προς την αποκατάσταση της ασφάλειας σε μία θαλάσσια δίοδο ζωτικής σημασίας για τους ναυτικούς και τα πλοία».

«Ωστόσο, η εφαρμογή της θα απαιτήσει χρόνο, προκειμένου να διασφαλιστεί η ύπαρξη όλων των απαραίτητων εγγυήσεων ασφάλειας», συμπλήρωσε.