Ρεπορτάζ libre: Το γλωσσάρι των νέων άλλαξε ριζικά-Οι βαθύτεροι λόγοι δημιουργίας του νέου κώδικα επικοινωνίας

Παρακολουθώντας τις ταινίες της δεκαετίας του 80 με τον Στάθη Ψάλτη, την Καίτη Φίνου και τα άλλα παιδιά είναι απολαυστικό να έρχεται κανείς αντιμέτωπος με την τότε γλώσσα των νέων. “Μου τη σπας”, “άντε σπάσε”, ή “έτσι” κτλ. Σαράντα και πλέον χρόνια αργότερα η νέα γενιά της εποχής, όπως και οι προηγούμενες, έχει το δικό της γλωσσικό κώδικα επικοινωνίας, αυτό που οι άνω των 40 δυσκολεύονται να την κατανοήσουν. Διαχρονικό το φαινόμενο.

Νίκος Γιαννόπουλος

Οσοι έχετε παιδιά στην εφηβεία, ίσως καταλαβαίνεται πάνω-κάτω τη αργκό των νέων. Για τους υπόλοιπους, αυτό θα ακολουθήσει σας ενδιαφέρει γλωσσολογικά, κοινωνικά και ψυχολογικά.

Είναι γεγονός ότι τα νεαρά άτομα δημιουργούν συνεχώς νέους κώδικες επικοικωνίας. Σήμερα μάλιστα, στην εποχή των κοινωνικών δικτυών, η διάδοση αυτής ης συνήθειας γίνεται πολύ εύκολα, σε ασύλληπτους ρυθμούς σε όλα τα γεωγραφικά μήκη και πλάτη.

Οι νέοι ανήκουν ταυτόχρονα σε πολλές ψηφιακές κοινότητες (gaming, TikTok, μουσική, memes), καθεμία με τη δική της αργκό ενώ την ίδια ώρα φαίνεται ότι η γλώσσα λειτουργεί ως «τεστ εισόδου» στην ομάδα: αν καταλαβαίνεις τις λέξεις, ανήκεις. Και όταν “ανήκεις”, “μετράς”. Γίνεσαι αποδεκτός και αποδεκτή.

Οι 10 δημοφιλέστερες λέξεις

Πάμε, όμως, να δούμε τις 10 δημοφιλέστερες λέξεις που οι νέοι του σήμερα χρησιμοποιούν και είναι απολύτως χαρακτηριστικές του δικού τους κώδικα.

Η λέξη Cringe παραπέμπει σε κάτι που προκαλεί αμηχανία ή και ντροπή. Αποκαλύπτει τη μεγάλη ευαισθησία των εφήβων για την κοινωνική τους εικόνα.

Η λέξη based παραπέμπε σε κάποιον που λέει τη γνώμη του χωρίς να τον ενδιαφέρει η απόδοσή της. Μ’ αυτόν τον τρόπο δίνει αξία στην έννοια της ανεξαρτησίας.

Το… περίφημο delulu (Από το “delusional” (παραληρηματικός) συνιστά περισσότερο αυτοσαρκασμό. Η έκταση της χρήσης είναι τεράστια.

Τα αρχικά NPC παραπέμπε σε άτομι που φαίνεται να λειτουργεί μηχανικά, χωρίς να σκέφτεται. Μ’ αυτόν τον όρο οι νέοι ασκούν κριτική στη μαζοποίηση.

Πασίγνωστος είναι ο όρος flex που σημαίνει επίδειξη. Yπάρχει και ελληνικό ρήμα πλέν το φλεξάρω που σημαίνει επιδεικνύω τις επιτυχίες μου ή τον τρόπο ζωής μου.

Το Red flag χρησιμοποιείται ως προειδοποίηση για ένα αρνητικό σημείο σε μία σχέση ή συνεργασία. Εχει επεκταθεί και σε πιο μεγάλες ηλικίες.

Ο όρος touch grass θεωρείται λίγο πιο προχωρημένος. Ουσιαστικά λειτουργεί ως μία παραίνεση να βγει κάποιος στον πραγματικό κόσμο αφήνοντας στην άκρη τον ψηφιακό και συνστά μία αντίδραση στην υπερβολή της ψηφιακότητας.

Προφανώς υπάρχουν εκατοντάδες άλλοι όροι, αλλά προτιμήσαμε μερικούς από τους πλέον χαρακτηριστικούς.

Τι κρύβεται πίσω από την αργκό

Οι νέοι, όπως τονίστηκε και παραπάνω, έχουν την επιθυμία της ένταξης και της αποδοχής. Οι νέοι δεν θέλουν μόνο να ανήκουν κάπου. Θέλουν επίσης να μην ταυτίζονται πλήρως με τους μεγαλύτερους. Η νέα γλώσσα δημιουργεί συμβολικά σύνορα μεταξύ γενεών.

Ετσι οι γενιές “ξεχωρίζουν” και η τάση αμφισβήτησης των μεγαλύτερων αποκτά σάρκα και οστά στην καθημερινότητα, στον πιο ζωτικό μας χώρο, στη γλώσσα.

Είναι επίσης σαφές ότι στα κοινωνικά δίκτυα οι λέξεις λειτουργούν σαν memes. Μια σύντομη λέξη μπορεί να μεταφέρει ολόκληρη κατάσταση, συναίσθημα ή κοινωνική κρίση. Το «cringe», για παράδειγμα, συχνά περιγράφει μέσα σε μία λέξη κάτι που παλιότερα θα απαιτούσε ολόκληρη πρόταση. Ο εγκέφαλος αγαπά τέτοιες γλωσσικές συντομεύσεις, ο νεανικός εγκέφαλος ακόμη περισσότερο.

Υπάρχει όμως και μία πιο “βαθιά” εξήγηση, σύμφωνα με τη βιβλιογραφία. Οι σημερινοί νέοι μεγαλώνουν σε έναν κόσμο γεμάτο αβεβαιότητα. Η δημιουργία νέων λέξεων είναι ένας τρόπος να «ονομάσουν» εμπειρίες που οι παλιότερες γενιές δεν βίωσαν με τον ίδιο τρόπο ή δεν βίωσαν καθόλου. Στην ψυχολογία υπάρχει η ιδέα ότι όταν δίνουμε όνομα σε κάτι, το κατανοούμε καλύτερα και νιώθουμε μεγαλύτερο έλεγχο πάνω του.

Σε τελική ανάλυση κάθε γενιά “κατασκευάζει” τη δική της αργκό όχι μόνο επειδή απορρίπτει τη γλώσσα των γονιών της, αλλά διότι προσπαθεί να περιγράψει έναν κόσμο πολύ διαφορετικό από εκείνον των γονιών της. Η διαφορετικότητα αυτή πρέπει να εκφραστεί με τη γλώσσα και η παγκόσμια γλώσσα, η αγγλική” αποκτά τη σχετική πρωτοκαθεδρία.

Οπως θα διαπιστώσατε όλοι οι αργκό όροι έχουν ως βάση τα αγγλικά. Αλλη εποχή, άλλες συνήθειες.