Βουλή: Ψηφίζεται το ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη μετανάστευση-Τι προβλέπει, οι θέσεις των κομμάτων

Συζητείται και ψηφίζεται σήμερα στην Ολομέλεια το  σχέδιο νόμου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου “Εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου” που θα ισχύει από τις 12 Ιουνίου.

Ανδρέας Μαραθιάς

Το νέο Σύμφωνο υιοθετήθηκε το 2024 έπειτα από πολυετείς διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών μελών και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και εισάγει για πρώτη φορά ένα ενιαίο πλαίσιο κανόνων για τη διαχείριση της μετανάστευσης και του ασύλου σε επίπεδο ΕΕ.

Οι νέοι κανόνες βασίζονται σε τρεις άξονες:

– την ισχυρότερη προστασία των εξωτερικών συνόρων
– τις ταχύτερες και αποτελεσματικότερες διαδικασίες ασύλου
– την ισορροπία μεταξύ ευθύνης και αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών

Σύμφωνα με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Μετανάστευσης το νομοσχέδιο  σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη κοινή μεταναστευτική μεταρρύθμιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το  νέο πλαίσιο στοχεύει στην αποτελεσματικότερη προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην επιτάχυνση των διαδικασιών ασύλου και στην ενίσχυση των επιστροφών όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία ή νόμιμη παραμονή.

Τι θεσπίζεται για πρώτη φορά

Με το νομοσχέδιο θεσπίζεται για πρώτη φορά υποχρεωτική διαδικασία προελέγχου (screening) στα εξωτερικά σύνορα για όλους τους παράτυπα εισερχόμενους υπηκόους τρίτων χωρών, η οποία περιλαμβάνει:

– πλήρη ταυτοποίηση,
– λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων και βιομετρικών στοιχείων,
– ελέγχους ασφαλείας,
– υγειονομικούς ελέγχους.

Οι  αιτήσεις ασύλου στα σύνορα θα εξετάζονται με ταχεία διαδικασία και αυστηρά χρονοδιαγράμματα, ώστε σε πολλές περιπτώσεις η ολοκλήρωση της διαδικασίας ασύλου και επιστροφής να πραγματοποιείται εντός περίπου δώδεκα εβδομάδων και παράλληλα προβλέπει ότι όσοι δεν λαμβάνουν διεθνή προστασία θα οδηγούνται άμεσα σε διαδικασία επιστροφής, με αυστηρότερους μηχανισμούς ελέγχου και δυνατότητα παραμονής σε κλειστές ή ελεγχόμενες δομές στα σύνορα έως την ολοκλήρωση της διαδικασίας.

Κέντρα επιστροφής εκτός ΕΕ

Στο νέο Σύμφωνο να σημειωθεί ότι υπάρχει η πρόβλεψη αξιοποίησης κέντρων επιστροφών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο της νέας ευρωπαϊκής πολιτικής επιστροφών, στέλνοντας μήνυμα ότι όσοι δεν δικαιούνται διεθνή προστασία δεν μπορούν να παραμένουν επ’ αόριστον στην ευρωπαϊκή επικράτεια, ενώ  ενισχύει ακόμη τη συνεργασία με ευρωπαϊκούς οργανισμούς και τη Frontex, αναβαθμίζει τα συστήματα καταγραφής και ταυτοποίησης, συμπεριλαμβανομένου του νέου Eurodac, και διαμορφώνει ένα σύγχρονο, λειτουργικό και αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης μεταναστευτικών ροών, βασισμένο σε σαφείς κανόνες, ταχεία εξέταση αιτημάτων προστασίας και ουσιαστική εφαρμογή επιστροφών.

Χθες κατά την τελευταία συνεδρίαση της επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης επί του νομοσχεδίου, ο υπουργός Μετανάστευσης και Άσυλο, Θάνος Πλεύρης, ανέφερε ότι “εντός του 2026 θα επέλθει η συμφωνία με την τρίτη χώρα ή τρίτες χώρες στην Αφρική και στην Ασία και η λειτουργία του κέντρου θα γίνει το 2027″, αποκαλύπτοντας πως στο περιθώριο του Συμβουλίου του Λουξεμβούργου την περασμένη εβδομάδα ήρθε σε μία πρώτη συνάντηση με 4 χώρες για την άμεση δημιουργία κόμβου επιστροφής.

Όπως είπε “Γερμανία Αυστρία, Δανία Ολλανδία και Ελλάδα έχουμε συμφωνήσει προκειμένου που τεθεί σε εφαρμογή ο κανονισμός της επόμενες ημέρες να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε και κόμβο επιστροφής, δηλαδή χώρο επιστροφής σε 3η χώρα, εκτός ΕΕ.” και πρόσθεσε “Ήδη όλες οι χώρες έχουμε κάνει επαφή με τρίτες χώρες. Προσωπικά έχω επικοινωνήσει με χώρες της Αφρικανικής ηπείρου, στις επαφές υπάρχει εμπιστευτικότητα”, ανέφερε ο κ. Πλεύρης, υπογραμμίζοντας πως τα κέντρα αυτά θα λειτουργήσουν υπό την πλήρη αιγίδα της ΕΕ και του ευρωπαϊκού δικαίου.

Σύμφωνα με τον  κ. Πλεύρη “στόχος είναι να μπορούμε να έχουμε δεξαμενή πέρα από την επιστροφή στις χώρες καταγωγής τους, πέρα από την επιστροφή στις χώρες τις ασφαλείς να υπάρχει και επιστροφής σε 3η χώρα, από το να βρίσκονται αυτοί σε κλειστές δομές στα νησιά μας ή στην ενδοχώρα”, αναγνωρίζοντας πως υπάρχει πίεση από τον διάδρομο της Λιβύης προς την Κρήτη, αν και οι ροές στο Αιγαίο έχουν μειωθεί αισθητά. “Θα μπορέσει να ανακουφίσει την Ελλάδα. Τους επόμενους μήνες θα υπάρξει και η ανακοίνωση της χώρας και η ακριβής συμφωνία και το ακριβές χρονικό πλαίσιο που θα κατασκευαστεί και θα λειτουργήσει το κέντρο” τόνισε.

Το νομοσχέδιο υπερψηφίζει η ΝΔ, καταψηφίζουν ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ, Ελληνική Λύση και Πλεύση Ελευθερίας, ενώ το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ και η “Νίκη” επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν αναλυτικά κατά τη σημερινή συζήτηση στην Ολομέλεια.