Ρεπορτάζ libre: Γιατί οι άνδρες δεν ζητούν βοήθεια για ψυχολογικά προβλήματα-Τι ρόλο παίζουν τα στερεότυπα
✨Παρά τα προχωρημένα χρόνια, οι άνδρες στην Ελλάδα δυσκολεύονται να ζητήσουν ψυχολογική βοήθεια λόγω στερεοτύπων και κοινωνικών πιέσεων που συνδέουν ανδρισμό με σιωπή.
✨Έρευνες δείχνουν ότι πάνω από το 54% των ανδρών δεν αναζητούν βοήθεια, ενώ οι αυτοκτονίες τους παραμένουν υψηλότερες από τις γυναικείες, αποκαλύπτοντας σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα.
✨Η αντιμετώπιση απαιτεί αποστιγματοποίηση, βελτίωση πρόσβασης σε ευέλικτες υπηρεσίες και υποστήριξη στον χώρο εργασίας, με έμφαση σε νέες ηλικίες 15–35 ετών.
✨Επιπλέον, η ενίσχυση κοινωνικών δικτύων και μη κλινικών μορφών υποστήριξης προάγει την ψυχική υγεία και καθιστά την αναζήτηση βοήθειας κοινωνικά αποδεκτή πρακτική.
Αναζητούν με την ίδια ευκολία βοήθεια για τυχόν ψυχολογικά/ψυχικά προβλήματά τους οι άνδρες; Θα περίμενε κανείς ότι εν έτει 2026 τα όποια ταμπού θα είχαν σπάσει αλλά μοιάζει πιο δύσκολο για έναν άνδρα να αναζητήσει βοήθεια από ειδικό σε σχέση με μία γυναίκα. Υπάρχουν, βλέπετε, μία σειρά από στερεότυπα που μερικοί άνδρες θέλουν να τα υπηρετούν πιστά ακόμα και εις βάρος της υγείας τους.
Οι άνδρες πρέπει να σκληροί και σε καμία περίπτωση “μαλθακοί”, δεν έχουν την “πολυτέλεια” να ασχολούνται με τον εσωτερικό τους κόσμο.
Οι άνδρες πρέπει να κατέχουν τον “κεντρικό” ρόλο στη συντήρηση της οικογένειας, να έχουν την πιο σταθερή δουλειά και να προσφέρουν τη μέγιστη δυνατή οικονομική ανεξαρτησία.
Οι άνδρες δεν πρέπει να κλαίνε και δεν πρέπει να εκφράζουν τα συναισθήματά τους.
Με βάση όλα τα προηγούμενα δεν είναι για να απορεί κανείς για συγκεκριμένα στατιστικά ευρήματα.
Τι δείχνει έρευνα στην Ελλάδα
Σύμφωνα με έρευνα που έγινε στην Ελλάδα την προηγούμενη δεκαετία, εν μέσω της μεγάλης οικονομικής κρίσης, έγινε σαφές ότι οι άνδρες εμφάνιζαν πολύ μεγαλύτερα ποσοστά μη αναζήτησης βοήθειας σε ποσοστά που ξεπερνούσαν το 54%.
Αν σε αυτό προσθέσει κανείς ότι μέχρι και το 2023 που υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία οι αυτοκτονίες των ανδρών είναι πολύ περισσότερες από αυτές των γυναικών καταλαβαίνει ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Τα ταμπού και τα στερεότυπα φαίνεται ότι σκοτώνουν. Και όχι μόνο σήμερα αλλά διαχρονικά.
Η αντιμετώπιση της χαμηλής αναζήτησης ψυχικής βοήθειας από άνδρες στην Ελλάδα δεν είναι κυρίως ιατρικό ζήτημα, αλλά κοινωνικό και πολιτισμικό. Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι άνδρες είναι πολύ πιο πιθανό να φτάσουν σε ακραίες εκφάνσεις ψυχικής δυσφορίας χωρίς να έχουν προηγουμένως απευθυνθεί σε υπηρεσίες υποστήριξης. Αυτό σημαίνει ότι η πρόληψη πρέπει να ξεκινά πριν εμφανιστεί η κρίση.
Οι 3+1 άξονες που παίζουν καθοριστικό ρόλο
Ένας βασικός άξονας είναι η αποστιγματοποίηση. Η ελληνική κοινωνία εξακολουθεί να συνδέει την ανδρική ταυτότητα με την αντοχή και τη σιωπή. Εκστρατείες ενημέρωσης που δεν παρουσιάζουν την ψυχική υγεία ως «αδυναμία», αλλά ως μέρος της συνολικής υγείας, μπορούν να αλλάξουν σταδιακά αυτή την αντίληψη. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι τα μηνύματα να στοχεύουν σε ηλικίες 15–35, όπου διαμορφώνονται οι πρώιμες στάσεις απέναντι στη βοήθεια.
Δεύτερος άξονας είναι η πρόσβαση. Πολλοί άνδρες αποφεύγουν τις παραδοσιακές δομές ψυχικής υγείας. Η ανάπτυξη πιο ευέλικτων μορφών υποστήριξης, όπως ανώνυμες γραμμές, διαδικτυακή θεραπεία και σύντομες παρεμβάσεις σε πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, μειώνει το «κατώφλι εισόδου». Η ενσωμάτωση ελέγχου ψυχικής υγείας σε γενικές ιατρικές επισκέψεις μπορεί να βοηθήσει να εντοπίζονται έγκαιρα περιστατικά.
Τρίτος άξονας είναι ο χώρος εργασίας. Οι άνδρες με αυξημένο εργασιακό φορτίο ή επισφαλή εργασία συχνά δεν έχουν χρόνο ή κουράγιο να ζητήσουν βοήθεια. Προγράμματα ψυχοκοινωνικής υποστήριξης σε επιχειρήσεις, μαζί με εκπαίδευση εργοδοτών και προϊσταμένων, μπορούν να λειτουργήσουν προληπτικά.
Τέλος, καθοριστικός είναι ο ρόλος των κοινωνικών δικτύων. Η ενίσχυση μη κλινικών μορφών υποστήριξης —όπως ομάδες συνομηλίκων, κοινότητες ανδρών και τοπικές πρωτοβουλίες— βοηθά στη μείωση της απομόνωσης, που αποτελεί κρίσιμο παράγοντα κινδύνου.
Η ουσία δεν είναι να «πειστούν οι άνδρες να πάνε σε θεραπεία», αλλά να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον όπου η αναζήτηση βοήθειας δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά φυσιολογική κοινωνική πρακτική.
SiteDesign