Η δραματική εικόνα της Δημόσιας ψυχικής υγείας-Τι δείχνουν τα στοιχεία νέας έρευνας

Η Συντακτική ομάδα του Libre

Ελλάδα Mirror Spotlight
25 Ιουλίου, 2026

Η δραματική εικόνα της Δημόσιας ψυχικής υγείας-Τι δείχνουν τα στοιχεία νέας έρευνας

💡 AI Summary by Libre

✨Έρευνα του Ινστιτούτου Eteron αποκαλύπτει σημαντικές ελλείψεις στη δημόσια ψυχική υγεία, με μείωση ψυχιατρικών τμημάτων και προσωπικού στα νοσοκομεία.

✨Τα ποσοστά ακούσιων εισαγωγών στα ψυχιατρικά νοσοκομεία είναι υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ η μέση διάρκεια νοσηλείας παραμένει μεγάλη.

✨Σημαντικά κενές οργανικές θέσεις καταγράφονται σε βασικές ψυχιατρικές δομές, με σοβαρή γεωγραφική ανισοκατανομή υπηρεσιών παιδοψυχιατρικής, κυρίως συγκεντρωμένων στην Αττική.

✨Η προβληματική χρήση κοινωνικών δικτύων στους εφήβους αυξάνεται, ενώ η περιορισμένη διαθεσιμότητα παιδοψυχιατρικών κλινών οδηγεί σε νοσηλεία ανηλίκων σε τμήματα ενηλίκων.

Σημαντικές δυσλειτουργίες στο χώρο της δημόσιας ψυχικής υγείας φέρνει στο φως της δημοσιότητας έρευνα του Ινσιτούτου Eteron. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας από τα 126 δημόσια νοσοκομεία της χώρας, λιγότερα από τα μισά διαθέτουν ψυχιατρικό τμήμα ενώ μέσα σε πέντε χρόνια, οι γιατροί στα «Νευροψυχιατρικά» Θεραπευτήρια μειώθηκαν κατά 4% και το νοσηλευτικό προσωπικό κατά 15%.

Νίκος Γιαννόπουλος

Πιο αναλυτικά, όπως σημειώνεται στην έρευνα η σύγκριση με το 2019 δείχνει ότι τα θεραπευτήρια μειώθηκαν από 48 σε 41, οι κλίνες κλειστής νοσηλείας από 6.682 σε 5.975, οι ιατροί από 752 σε 723 και το νοσηλευτικό προσωπικό από 759 σε 643.

Ως προς τη νοσοκομειακή ζήτηση, το 2023 καταγράφηκαν 36.869 εξελθόντες ασθενείς για ψυχικές διαταραχές, ποσοστό 2,6% του συνόλου των νοσηλειών. Ιδιαίτερη σημασία έχει το ζήτημα των ακούσιων εισαγωγών, καθώς οι διαθέσιμες μελέτες τις τοποθετούν σε υψηλά επίπεδα, από 57% έως περίπου 75%, ανάλογα με την περιοχή, τη δομή και τη μεθοδολογία.

Τα ποσοστά αυτά έχουν περιγραφεί στη βιβλιογραφία ως υψηλότερα από εκείνα που καταγράφονται στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Οι καταγεγραμμένες αναλογίες κυμαίνονται από 28% στα Ιωάννινα έως 45% στην Πάτρα, 55% στη Θεσσαλονίκη και περίπου 60% στην Αττική, έναντι ευρωπαϊκού εύρους 3,2%-30% 8.

Παράλληλα, η μέση διάρκεια νοσηλείας στα τρία αυτοτελή ψυχιατρεία παραμένει σημαντική: 21,4 ημέρες στο Ψ.Ν.Α. «Δαφνί», 16,1 ημέρες στο Δρομοκαΐτειο και 18,1 ημέρες στο Ψ.Ν. Θεσσαλονίκης, σύμφωνα με ιδία επεξεργασία στοιχείων BI-Health 2025.

Κενές οργανικές θέσεις

Ενα ακόμη εντυπωσιακό στοιχείο που αναδεικνύει η έρευνα είναι οι κενές οργανικές θέσεις. Τα σχετικά στοιχεία δείχνουν ότι στο Δρομοκαΐτειο, σύμφωνα με το Μητρώο Ανθρώπινου Δυναμικού του Ελληνικού Δημοσίου 11, 808 από τις 1.154 οργανικές θέσεις εμφανίζονται κενές, δηλαδή περίπου το 70% του συνόλου, ενώ 302 είναι καλυμμένες, οι υπόλοιπες 44 καταγράφονται ως δεσμευμένες (15), υπό κατάργηση (18) ή μη οριζόμενες (11). Από την ίδια άντληση, στο Ελληνικό Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών (ΕΚΕΨΥΕ) καταγράφονται 136 κενές θέσεις σε σύνολο 246 (55%), με 107 καλυμμένες και τρεις σε άλλες διοικητικές καταστάσεις.

Ως προς τη γεωγραφική κατανομή των υπηρεσιών στον κρίσιμο τομέα της παιδοψυχιατρικής παρουσιάζεται σημαντική συγκέντρωση υπηρεσιών στην Αττική. Σε εθνικό επίπεδο λειτουργούν 67 Κοινοτικά Κέντρα Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων (ΚοΚεΨΥΠΕ) και 20 παιδοψυχιατρικά τμήματα σε γενικά νοσοκομεία .

Την ίδια ώρα η πρόσβαση στην περιφέρεια εμφανίζει διαφοροποιήσεις. Στην Κρήτη, για παράδειγμα, καταγράφονται δύο δημόσια κέντρα. Στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει έναν εγγεγραμμένο παιδοψυχίατρο στη Λέσβο, τρεις στη Χίο και κανέναν στη Σάμο, έναντι 250 στην Αττική, σε σύνολο 427 πανελλαδικά.

Ραγδαίες μεταβολές

Και όλα αυτά ενώ, όπως σημειώνει η έρευνα, μεταβάλλεται το ψηφιακό περιβάλλον μέσα στο οποίο διαμορφώνονται οι ανάγκες ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων.

Σύμφωνα με τη σύνθεση στοιχείων «Growing Up Digital: An Evidence-to-Policy Synthesis» της πρωτοβουλίας CAMHI 23) η οποία αξιοποιεί μεταξύ άλλων τα δεδομένα της ESPAD Ελλάδας, το ποσοστό των εφήβων 15-16 ετών με ενδείξεις προβληματικής ενασχόλησης με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αυξήθηκε από 36,1% το 2015 σε 48,0% το 2024, με υψηλότερα ποσοστά στα κορίτσια.

Παράλληλα, από τους 427 εγγεγραμμένους παιδοψυχιάτρους, μόνο περίπου 70 εκτιμάται ότι υπηρετούν στο ΕΣΥ – εκτίμηση που αποδίδεται στον Βενετσάνο Μαυρέα (επικοινωνία στο πλαίσιο της έρευνας).

Ο ψυχίατρος Γιώργος Νικολαΐδης, διευθυντής της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού και εκπρόσωπος της Ελλάδας στην Επιτροπή Lanzarote του Συμβουλίου της Ευρώπης, επισημαίνει ότι, λόγω της περιορισμένης διαθεσιμότητας παιδοψυχιατρικών κλινών, ανήλικοι που χρειάζονται νοσηλεία, σε ορισμένες περιπτώσεις και κατόπιν εισαγγελικής εντολής, νοσηλεύονται σε ψυχιατρικά τμήματα ενηλίκων, κάτι που χαρακτηρίζει «τραγικό από κάθε άποψη».