Ανάλυση: Που οδηγεί ο “εμφύλιος” στο CHP και η αμφισβήτηση Οζέλ από τον Κιλιτσντάρογλου

Η κρίση στο CHP, το μεγαλύτερο κόμμα της τουρκικής αντιπολίτευσης, μετατρέπεται πλέον σε ανοιχτό εσωκομματικό πόλεμο με χαρακτηριστικά πολιτικού εμφυλίου, απειλώντας να τινάξει στον αέρα την ήδη εύθραυστη ισορροπία απέναντι στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών αποκάλυψαν ένα βαθύ ρήγμα ανάμεσα στον πρώην ηγέτη του κόμματος Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου και τον εκλεγμένο πρόεδρο Οζγκιούρ Οζέλ, με το παρασκήνιο να μετατρέπεται πλέον σε δημόσια σύγκρουση υψηλής έντασης.

Σπύρος Σιδέρης

Η κίνηση του Κιλιτσντάρογλου να ζητήσει από την τουρκική Εθνοσυνέλευση την ακύρωση της εκλογής του Οζέλ ως επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του CHP θεωρήθηκε από πολλούς ως το πιο επιθετικό βήμα αμφισβήτησης της νέας ηγεσίας από την ημέρα που έχασε την προεδρία του κόμματος. Την ίδια στιγμή, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η βάση του CHP παραμένει σε μεγάλο βαθμό στο πλευρό του Οζέλ, ενώ στους δρόμους της Τουρκίας αρχίζει να διαμορφώνεται ένα εκρηκτικό πολιτικό κλίμα που θυμίζει τις πιο σκληρές εσωτερικές συγκρούσεις της τουρκικής αντιπολίτευσης των τελευταίων δεκαετιών.

Η κίνηση-σοκ του Κιλιτσντάρογλου

Ο πρώην πρόεδρος του CHP, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, προχώρησε σε μια αιφνιδιαστική θεσμική παρέμβαση καταθέτοντας τρισέλιδη προσφυγή στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, με την οποία ζητά να θεωρηθεί άκυρη η εκλογή του Οζγκιούρ Οζέλ ως προέδρου της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος.

Η εξέλιξη προκάλεσε πολιτικό σοκ στην Άγκυρα, καθώς ο Οζέλ είχε εκλεγεί με συντριπτική στήριξη από τους βουλευτές του CHP, λαμβάνοντας 95 ψήφους σε σύνολο 110 βουλευτών. Το ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι ο ίδιος ο Κιλιτσντάρογλου είχε συγχαρεί δημόσια τον Οζέλ μετά την εκλογή του, κάτι που ενισχύει πλέον τις κατηγορίες περί οργανωμένης προσπάθειας ανατροπής της νέας ηγεσίας.

Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται η λεγόμενη υπόθεση της «απόλυτης ακυρότητας» του συνεδρίου του CHP, μια δικαστική απόφαση που χρησιμοποιείται από το στρατόπεδο Κιλιτσντάρογλου ως νομικό εργαλείο αμφισβήτησης της σημερινής ηγεσίας.

Δημοσκοπήσεις-χαστούκι για τον πρώην ηγέτη

Παρά τη νέα επίθεση κατά της ηγεσίας του CHP, τα στοιχεία των τελευταίων ερευνών δείχνουν ότι η κοινωνική και κομματική βάση δεν ακολουθεί τον Κιλιτσντάρογλου.

Σύμφωνα με έρευνα της KONDA, το 52% των πολιτών θεωρεί λανθασμένη την απόφαση περί «απόλυτης ακυρότητας», ενώ μόλις ένα μικρό ποσοστό την αξιολογεί θετικά. Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι το γεγονός ότι μόνο το 5% των ψηφοφόρων του CHP θεωρεί ότι ο Κιλιτσντάρογλου πρέπει να επιστρέψει στην ηγεσία του κόμματος.

Αντίθετα, η πλειοψηφία των ψηφοφόρων της αντιπολίτευσης φαίνεται να ζητά νέο συνέδριο και πολιτική ανανέωση, κάτι που ενισχύει πολιτικά τον Οζέλ.

Η εικόνα αυτή προκαλεί έντονο προβληματισμό στο στρατόπεδο του πρώην ηγέτη, καθώς αποκαλύπτει ότι η σύγκρουση δεν εξελίσσεται μόνο σε επίπεδο κορυφής αλλά και σε μάχη επιρροής μέσα στην ίδια την κοινωνική βάση του CHP.

Ο Οζέλ περνά στην αντεπίθεση

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Οζγκιούρ Οζέλ επιχείρησε να μετατρέψει την πίεση σε πολιτική αντεπίθεση, οργανώνοντας μεγάλη συγκέντρωση στη γενέτειρά του, τη Μανίσα.

Η συγκέντρωση απέκτησε χαρακτηριστικά εσωκομματικού δημοψηφίσματος, με εκατοντάδες υποστηρικτές να φωνάζουν συνθήματα υπέρ του Οζέλ και κατά του Κιλιτσντάρογλου. Πλακάτ με συνθήματα όπως «Η δημοκρατία δεν ανατρέπεται» και «Ο λαός ενωμένος νικά» δημιούργησαν εικόνα πολιτικής πολιορκίας γύρω από τη νέα ηγεσία του CHP.

Ο Οζέλ εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιθετικός απέναντι στο στρατόπεδο του πρώην προέδρου, μιλώντας ακόμη και για «συμμαχία των υποστηρικτών του σουλτανισμού με όσους θέλουν την ακύρωση του κόμματος».

Παράλληλα, επιχείρησε να ανεβάσει το πολιτικό διακύβευμα, παρουσιάζοντας τη σύγκρουση όχι ως εσωτερικό πρόβλημα του CHP αλλά ως μάχη για τη δημοκρατία απέναντι σε ένα ευρύτερο πολιτικό σύστημα εξουσίας.

Πρόταση-βόμβα για εκλογή από δύο εκατομμύρια μέλη

Σε μια κίνηση υψηλού πολιτικού ρίσκου, ο Οζέλ πρότεινε ανοιχτή εκλογή προέδρου από τα περίπου δύο εκατομμύρια μέλη του CHP.

Μάλιστα, έφτασε στο σημείο να δηλώσει ότι αν δεν λάβει τουλάχιστον το 80% των ψήφων, δεν θα αποδεχθεί τη θέση του προέδρου, επιχειρώντας έτσι να εμφανιστεί ως ο αυθεντικός εκφραστής της κομματικής βάσης απέναντι στις εσωτερικές αμφισβητήσεις.

Η πρόταση αυτή θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμη, καθώς μεταφέρει τη σύγκρουση από τα κομματικά γραφεία απευθείας στη βάση του κόμματος και ταυτόχρονα πιέζει τον Κιλιτσντάρογλου να αποδεχθεί μια ανοιχτή εσωκομματική αναμέτρηση.

Ο μεγάλος φόβος της αντιπολίτευσης

Το βαθύτερο πρόβλημα για την τουρκική αντιπολίτευση δεν είναι μόνο η προσωπική σύγκρουση ανάμεσα στους δύο άνδρες, αλλά ο κίνδυνος πολιτικής αποσύνθεσης σε μια περίοδο που το CHP εμφανιζόταν δημοσκοπικά ενισχυμένο απέναντι στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ο Οζέλ υποστηρίζει ότι ακριβώς αυτή η άνοδος του CHP ενεργοποίησε μηχανισμούς αποσταθεροποίησης στο εσωτερικό του κόμματος, αφήνοντας σαφείς αιχμές για πολιτικές παρεμβάσεις και παρασκηνιακές συνεννοήσεις με το κυβερνητικό στρατόπεδο.

Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό της τουρκικής αντιπολίτευσης ενισχύεται ο φόβος ότι η παρατεταμένη εσωκομματική κρίση μπορεί να οδηγήσει σε διάσπαση, απογοήτευση των ψηφοφόρων και τελικά σε ένα τεράστιο πολιτικό δώρο προς τον Ερντογάν.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι στο CHP έχει ανοίξει πλέον μια μάχη εξουσίας χωρίς εύκολη επιστροφή — και η έκβασή της μπορεί να καθορίσει όχι μόνο το μέλλον της τουρκικής αντιπολίτευσης αλλά και τη συνολική πολιτική ισορροπία στην Τουρκία τα επόμενα χρόνια.