Μέση Ανατολή: Συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν εντός ωρών “βλέπει” το Πακιστάν- Τι λέει ο Τραμπ

Σε μια από τις πιο κρίσιμες καμπές της σύγχρονης γεωπολιτικής ιστορίας βρίσκεται η Μέση Ανατολή, καθώς Ουάσιγκτον και Τεχεράνη φαίνεται να απέχουν ελάχιστα από την ανακοίνωση μιας ιστορικής συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου.

Το Ισλαμαμπάντ έχει αναλάβει ρόλο-κλειδί στην τελική φάση των διαπραγματεύσεων, με τον υπουργό Εσωτερικών του Πακιστάν, Μοχσέν Νάκβι, να πραγματοποιεί την Τετάρτη (20/5) το δεύτερο αιφνιδιαστικό ταξίδι του στην Τεχεράνη μέσα σε μία εβδομάδα. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο IRNA και αραβικά δίκτυα όπως το Al-Arabiya, οι διπλωματικές διεργασίες είναι πυρετώδεις, ενώ ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού αναμένεται ακόμη και εντός των επόμενων ωρών στο Ιράν για να επισφραγίσει το τελικό κείμενο.

Το παζάρι των παραχωρήσεων και οι αμερικανικές «κόκκινες γραμμές»

Παρά την ορατή πρόοδο, η ισορροπία παραμένει εξαιρετικά εύθραστη, με τις δύο πλευρές να διαπραγματεύονται σκληρά κάτω από το τραπέζι:

• Η αμερικανική ευελιξία: Η Ουάσιγκτον έχει διαμηνύσει μέσω Πακιστάν ότι επιδεικνύει μια «περιορισμένη ευελιξία» σε οικονομικά ζητήματα, ανοίγοντας το παράθυρο για σταδιακή χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης.
• Οι «κόκκινες γραμμές» των ΗΠΑ: Ο Λευκός Οίκος παραμένει ανένδοτος στα θέματα ασφαλείας. Απαιτεί την πλήρη και οριστική εγκατάλειψη του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και την άμεση αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
• Οι απαιτήσεις και οι επιφυλάξεις του Ιράν: Η Τεχεράνη ζητά αποζημιώσεις για τις πολεμικές καταστροφές, άρση του ναυτικού αποκλεισμού των λιμανιών της και μόνιμη παύση των εχθροπραξιών. Παράλληλα, εκφράζει έντονη δυσπιστία, θεωρώντας τις αμερικανικές εγγυήσεις ανεπαρκείς για την αποτροπή μελλοντικών επιθέσεων.

Τελεσίγραφο Τραμπ και πολεμική ετοιμότητα των Φρουρών της Επανάστασης

Η διπλωματική προσπάθεια διεξάγεται υπό την άμεση απειλή της επανέναρξης των βομβαρδισμών. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε ότι οι συνομιλίες βρίσκονται στο τελικό στάδιο, αλλά έστειλε σαφές τελεσίγραφο, δίνοντας στην Τεχεράνη διορία «δύο με τρεις ημέρες» (μέχρι το Σαββατοκύριακο ή τις αρχές της επόμενης εβδομάδας) για να υπογράψει, προειδοποιώντας με ένα νέο «μεγάλο πλήγμα».

Ο Τραμπ, σε μια αποστροφή του λόγου του προς δημοσιογράφους, έφτασε στο σημείο να ισχυριστεί προκλητικά ότι οι ΗΠΑ «ουσιαστικά έχουν καταλάβει» το Ιράν, συμπληρώνοντας ότι δεν βιάζεται, αλλά δεν πρόκειται να επιτρέψει στην Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Στην ίδια γραμμή, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς ξεκαθάρισε ότι οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ είναι έτοιμες να ξαναρχίσουν τις επιχειρήσεις αν το deal ναυαγήσει.

Το Ιράν σηκώνει το γάντι, με τον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπάγκερ Γκαλιμπάφ, να δηλώνει ότι η χώρα χρησιμοποίησε την τρέχουσα εκεχειρία για να ανασυντάξει τις δυνάμεις της. Χαρακτηρίζοντας τις αμερικανικές κινήσεις ως προάγγελο ενός νέου γύρου πολέμου, ο Γκαλιμπάφ προειδοποίησε: «Πρέπει να ενισχύσουμε την ετοιμότητά μας να απαντήσουμε δυναμικά και αποτελεσματικά σε πιθανές επιθέσεις. Οι ΗΠΑ θα μετανιώσουν αν επιτεθούν ξανά».

Τραμπ: Θα δώσω μια ευκαιρία στο Ιράν

Μια ευκαιρία στο Ιράν δήλωσε ότι θα δώσει ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προσθέτοντας ότι «δεν βιάζεται» να καταλήξει σε συμφωνία.

Συγκεκριμένα ο Τραμπ ερωτηθείς αν είναι ανοιχτός σε μια περιορισμένη συμφωνία με το Ιράν που θα άνοιγε μόνο το Στενό του Ορμούζ και θα παρέτεινε την εκεχειρία, ανέφερε: «Θα έπρεπε να ανοίξουμε το στενό, οπότε θα δώσουμε μια ευκαιρία. Δεν βιάζομαι. Όλοι λένε, “Α, οι ενδιάμεσες εκλογές”. Δεν βιάζομαι… ».

Όπως είπε μιλώντας σε δημοσιογράφους σε αεροπορική βάση στο Μέριλαντ, η επίτευξη των στόχων της στρατιωτικής επιχείρησης είναι πιο σημαντική από το να θέσει ένα χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωσή της.

Για τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου ανέφερε ότι «θα κάνει ό,τι θέλω» σχετικά με μια πιθανή στρατιωτική επίθεση στο Ιράν.

«Είναι πολύ καλός άνθρωπος, θα κάνει ό,τι θέλω. Και είναι εξαιρετικός άνθρωπος… Μην ξεχνάτε ότι ήταν πρωθυπουργός εν καιρώ πολέμου», είπε χαρακτηριστικά προσθέτοντας ότι υπάρχει μεταξύ τους συμφωνία για τον πόλεμο στο Ιράν.

Οι επόμενες ώρες θεωρούνται ιστορικής σημασίας. Εάν οι μεσολαβητικές προσπάθειες του Πακιστάν και οι πιέσεις των αραβικών κρατών του Κόλπου αποδώσουν, η Μέση Ανατολή ενδέχεται να οδηγηθεί σε μια βιώσιμη αποσυμπίεση. Σε αντίθετη περίπτωση, η λήξη του τελεσιγράφου του Ντόναλντ Τραμπ απειλεί να πυροδοτήσει μια νέα, ακόμη πιο καταστροφική φάση πολεμικών επιχειρήσεων.