Ισραήλ: Διαλύθηκε η Βουλή, ολοταχώς για πρόωρες εκλογές- Τι λένε οι δημοσκοπήσεις

Οι βουλευτές της Κνεσέτ ψήφισαν το απόγευμα της Τετάρτης με ψήφους 110-0 υπέρ ενός νομοσχεδίου που υποστήριξε η κυβέρνηση για τη διάλυση του κοινοβουλίου, ανοίγοντας τον δρόμο για πρόωρες εκλογές. Το νομοσχέδιο για τη διάλυση δεν καθορίζει ημερομηνία εκλογών — αντίθετα αναφέρει ότι θα οριστεί από την Επιτροπή της Βουλής της Κνεσέτ σε διάστημα τουλάχιστον τριών μηνών από την τελική έγκριση της νομοθεσίας — και το χρονοδιάγραμμα για την ψήφιση του νομοσχεδίου παραμένει ασαφές.

Οι εκλογές πρέπει να διεξαχθούν εντός πέντε μηνών από την ψήφιση του νόμου, πράγμα που θα σήμαινε το αργότερο από τα μέσα έως τα τέλη Οκτωβρίου. Τα υπερορθόδοξα κόμματα της Κνεσέτ φέρεται να τάσσονται υπέρ μιας ημερομηνίας εκλογών στις αρχές Σεπτεμβρίου. Οι εκλογές πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να διεξαχθούν έως τις 27 Οκτωβρίου.

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν ήταν παρών στην ψηφοφορία, αλλά σύμφωνα με πληροφορίες διεξήγαγε διαβουλεύσεις ασφαλείας.

Αποκαλώντας την ψηφοφορία «την αρχή του τέλους της χειρότερης κυβέρνησης στην ιστορία του Ισραήλ», ο πρόεδρος των Δημοκρατικών, Γιαΐρ Γκολάν, δήλωσε ότι «δεν έχει πλέον σημασία αν οι εκλογές θα μετατεθούν ή θα διεξαχθούν εντός του χρονοδιαγράμματος». Η κυβέρνηση που έχει προκαλέσει «άνευ προηγουμένου ζημιά» «πλησιάζει στο τέλος της πορείας της».

«Αυτές είναι οι εκλογές της 7ης Οκτωβρίου», δήλωσε ο ηγέτης του αριστερού κόμματος σε ανακοίνωσή του, δεσμευόμενος να «στείλει σπίτι την αποτυχημένη κυβέρνηση που μας έφερε τη μεγαλύτερη καταστροφή στην ιστορία της χώρας».

Απευθυνόμενος στους βουλευτές, ο επικεφαλής του συνασπισμού Όφιρ Κατζ επέμεινε ότι «ο συνασπισμός έχει εκπληρώσει τον σκοπό του».

«Έχουμε ψηφίσει εννέα προϋπολογισμούς σε αυτή την περίοδο και 520 νόμους. Όσον αφορά τον νόμο περί υποχρεωτικής στράτευσης, θα ψηφίσουμε έναν νόμο που θα προκύψει μέσω διαλόγου και θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων», δήλωσε ο Κατζ. «Η αξία της μελέτης της Τορά πρέπει να διατηρηθεί και ταυτόχρονα, όσοι δεν σπουδάζουν θα καταταγούν».

Η εξέγερση των Χαρεντί

Η ψηφοφορία της Τετάρτης ήρθε μετά την ανακοίνωση των πρώην συμμάχων του Νετανιάχου στο κόμμα Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά την περασμένη εβδομάδα ότι θα πιέσουν για τη διάλυση της Κνεσέτ λόγω της αποτυχίας του συνασπισμού να ψηφίσει νομοθεσία που κωδικοποιεί τις εξαιρέσεις από τη στρατιωτική στράτευση για τους υπερορθόδοξους φοιτητές.

Η απόφασή τους ελήφθη αφού ο Νετανιάχου είπε στους βουλευτές των Χαρεντί ότι ο συνασπισμός δεν έχει επί του παρόντος τις ψήφους για να περάσει το νομοσχέδιο περί υποχρεωτικής στράτευσης και φέρεται να τους ζήτησε να συμφωνήσουν να αναβάλουν το νομοσχέδιο μέχρι μετά τις εκλογές.

Ο Νετανιάχου φέρεται να προέτρεψε τους υπερορθόδοξους να μην επιβάλουν πρόωρες εκλογές τον Σεπτέμβριο, προειδοποιώντας σε ιδιωτικές συνομιλίες ότι ένα τέτοιο χρονοδιάγραμμα θα «έθετε σε κίνδυνο» τις πιθανότητες νίκης του δεξιού μπλοκ.

Σε μια προσπάθεια να κερδίσει τους Χαρεντί και να αποφύγει τις εκλογές τον Σεπτέμβριο, ο Νετανιάχου επανέφερε το νομοσχέδιο εξαίρεσης του υπερορθόδοξου συνασπισμού στην κοινοβουλευτική ημερήσια διάταξη, με συζήτηση που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη το πρωί στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων και Άμυνας της Κνεσέτ.

Η πρόταση του Νετανιάχου απορρίφθηκε από τους υπερορθόδοξους, ωστόσο, με τον πνευματικό ηγέτη της Ντέγκελ ΧαΤόρα, Ραβίνο Ντοβ Λάντο, να λέει στους βουλευτές νωρίτερα αυτή την εβδομάδα «να μην εμπλέκονται σε πολιτικά παιχνίδια και να υποστηρίξουν τη διάλυση της Κνεσέτ».

Ήττα Νετανιάχου δείχνουν οι δημοσκοπήσεις

Η διάλυση του κοινοβουλίου αναμένεται να δώσει ώθηση στην προεκλογική εκστρατεία της αντιπολίτευσης, ενώ ήδη οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως ο συνασπισμός του Νετανιάχου υπολείπεται των πολιτικών του αντιπάλων.

Συγκεκριμένα, μετά την επίθεση της Χαμάς, στις 7 Οκτωβρίου του 2023, τα ποσοστά του πρωθυπουργού του Ισραήλ έχουν πάρει τον κατήφορο, παρά τις επιμέρους διακυμάνσεις που έχουν καταγραφεί από τις στρατιωτικές επιτυχίες στα πολεμικά μέτωπα που άνοιξε ο Νετανιάχου. Ο «Μπίμπι» για τους υποστηρικτές του είχε το προφίλ του «εγγυητή της ασφάλειας» και αυτό κατέρρευσε οριστικά μετά το αιφνιδιαστικό χτύπημα της Χαμάς, το πιο πολύνεκρο στο Ισραήλ από τον πόλεμο του Γιομ Κιπουρ το 1973.

Ωστόσο, από τις δημοσκοπήσεις προκύπτει και το ενδεχόμενο τα κόμματα της αντιπολίτευσης να αποτύχουν να σχηματίσουν κυβέρνηση συνασπισμού, αφήνοντας τον Νετανιάχου επικεφαλής μιας μεταβατικής κυβέρνησης μέχρι να σπάσει το πολιτικό αδιέξοδο. Εξάλλου αυτό το σενάριο έχει συμβεί ξανά στο παρελθόν. Πριν από τις εκλογές του 2022, το Ισραήλ είχε βρεθεί σε έναν κύκλο αλλεπάλληλων άκαρπων εκλογικών αναμετρήσεων, με πέντε εκλογές σε λιγότερα από τέσσερα χρόνια.

Ποιος διεκδικεί την εξουσία απέναντι στον Νετανιάχου

Όπως αναφέρει το Reuters, κύριος αντίπαλος του Νετανιάχου είναι ο Ναφτάλι Μπένετ, πρώην συνεργάτης του, ο οποίος τον εκτόπισε από την εξουσία στις εκλογές του 2021 και έγινε ο ίδιος πρωθυπουργός. Ο δεξιός Μπένετ έχει ενώσει τις δυνάμεις του με τον κεντροαριστερό ηγέτη της αντιπολίτευσης Γιαΐρ Λαπίντ για τη δημιουργία του νέου κόμματος «Together», το οποίο βρίσκεται πλέον σε απόσταση αναπνοής από το Λικούντ του Νετανιάχου στις δημοσκοπήσεις. Άλλος υποψήφιος που ενισχύεται δημοσκοπικά είναι ο πρώην αρχηγός του στρατού και κεντρώος υπουργός Γκάντι Αϊζενκότ.

Όλοι τους, τονίζει το Reuters, κινούνται πάνω σε παρόμοιες προεκλογικές πλατφόρμες, επιδιώκοντας να προσελκύσουν αναποφάσιστους ψηφοφόρους απογοητευμένους από τον Νετανιάχου, με μηνύματα περί επούλωσης των κοινωνικών διαιρέσεων και επαναφοράς της χώρας σε σταθερή πορεία μετά το τραύμα της 7ης Οκτωβρίου και των πολέμων στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν, που έχουν επηρεάσει την οικονομία και τη διεθνή εικόνα του Ισραήλ.

Αντιμέτωπος και με σκάνδαλο διαφθοράς ο Νετανιάχου

Υπενθυμίζεται πως ο Νετανιάχου εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μια μακροχρόνια δίκη για διαφθορά. Ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, μεσολαβεί σε συνομιλίες για πιθανό συμβιβασμό, που θα μπορούσε να οδηγήσει τον 76χρονο Νετανιάχου σε αποχώρηση από την πολιτική ως μέρος μιας ενδεχόμενης συμφωνίας.

Το ενδεχόμενο μιας τέτοιας συμφωνίας συζητείται από την έναρξη της δίκης του πριν από έξι χρόνια, ωστόσο παραμένει ασαφές αν ο ίδιος θα τη δεχόταν.

Παράλληλα, ζήτημα μπορεί να αποτελέσει και η υγεία του. Πρόσφατα αποκάλυψε ότι υποβλήθηκε με επιτυχία σε θεραπεία για καρκίνο του προστάτη, ενώ το 2023 τοποθετήθηκε βηματοδότης. Το Ισραήλ εξακολουθεί επίσης να βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση με τις επιχειρήσεις να συνεχίζονται σε Γάζα και Λίβανο, ενώ ελλοχεύει πάντα ο κίνδυνος αναζωπύρωσης της σύγκρουσης με το Ιράν. Όλα τα μέτωπα παραμένουν ασταθή ως προς την εξέλιξή τους και ενδέχεται να επηρεάσουν την εκλογική διαδικασία, υπογραμμίζει το Reuters.