Μαμά, βρήκα δουλειά στο Tik-Tok-Nέα πραγματικότητα στην εργασία που κρύβει παγίδες
✨Το TikTok στην Ελλάδα μετρά περίπου 4,5 εκατομμύρια λογαριασμούς, προσφέροντας σημαντικές εμπορικές ευκαιρίες και δημιουργώντας θέσεις εργασίας μέσα στην creator economy.
✨Η πλατφόρμα λειτουργεί σαν ένα ψηφιακό κατάστημα, όπου δημιουργοί περιεχομένου κερδίζουν μέσω διαφημίσεων, συνεργασιών και χορηγιών, με ετήσιο τζίρο περίπου 90 εκατομμύρια ευρώ.
✨Παρά τα μεγάλα κέρδη λίγων, οι περισσότεροι creators αντιμετωπίζουν ασταθές εισόδημα χωρίς εργασιακά δικαιώματα, ωράρια ή ασφάλιση, δουλεύοντας πολλές ώρες καθημερινά.
✨Το TikTok ανοίγει νέους δρόμους εργασίας για νέους χωρίς κεφάλαιο, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί πίεση και αβεβαιότητα, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις της σύγχρονης ψηφιακής οικονομίας.
Αν ρωτήσετε κάποιον νέο τι δουλειά κάνει και σας απαντήσει tiktoker μην εκπλαγείτε καθόλου! Σας λέει την πάσα αλήθεια και η απασχόληση είναι απολύτως αληθινή. Μα, θα αναρωτηθεί κάποιος “πως, γιατί;”
Να εξηγηθούμε: Στο TikTok μπορεί να βρει κανείς περίπου 4,5 εκατομμύρια ελληνικούς λογαριασμούς πάσης φύσεως. Η πλατφόρμα από την Κίνα είναι η πλέον δυναμική, «τρέφεται» κυρίως από τα νεανικά κοινά και ως εκ τούτου παρουσιάζει έντονο εμπορικό ενδιαφέρον.
Το 64% των χρηστών μάλιστα δηλώνει ότι ανακαλύπτει νέα προϊόντα και υπηρεσίες μέσω του TikTok. Άρα εκεί υπάρχει ένα ήδη γειωμένο οικονομικό σύμπαν το οποίο, εκτός των άλλων, παράγει και θέσεις εργασίας. Γιατί; Διότι η πλατφόρμα έχει πλέον τη μορφή ενός ιδιότυπου e-shop, με την ελεύθερη έννοια του όρου.
Η “creator economy” και οι νέες μορφές εργασίας
Για μας τους… αδαείς, υπάρχουν και πολλές άγνωστες λέξεις: affiliate marketers, livestream sellers, UGC creators και πάει λέγοντας. Πρώτα απ’ όλα όμως υπάρχει η creator economy, η οικονομία δηλαδή που «παράγεται» εντός των πλατφορμών.
Θα σας φανεί παράξενο, αλλά ο ετήσιος τζίρος στην Ελλάδα έχει υπολογιστεί ότι φτάνει τα 90 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο.
Υπάρχουν Έλληνες creators —δημιουργοί περιεχομένου— που μπορούν να βγάζουν ακόμη και 400.000 ευρώ ετησίως.
Αλγόριθμοι και νέα ανισότητα
Την ίδια ώρα όμως, όπως έχει καταγραφεί, οι αλγόριθμοι δημιουργούν ακραία οικονομική ανισότητα. Λίγοι κερδίζουν πάρα πολλά, οι περισσότεροι ελάχιστα. Αλλά ο τζίρος, όπως είπαμε, παραμένει μεγάλος.
Σε μία τέτοια «δουλειά», το καθιερωμένο εργασιακό πλαίσιο πηγαίνει περίπατο. Κανείς δεν μπορεί να μιλήσει για σταθερό εισόδημα, για ασφάλιση και για σταθερό ωράριο. Αυτά δεν υπάρχουν.
Το σύνηθες μοτίβο αφορά κυρίως νέους ανθρώπους, οι οποίοι απασχολούνται 6 με 8 ώρες ημερησίως, κατά μέσο όρο, για να κάνουν editing, live streams και άλλου είδους εργασίες, χωρίς να λογίζονται ως «πραγματικοί» εργαζόμενοι.
Ένας δημιουργός περιεχομένου μπορεί να γυρίζει βίντεο, να συνεργάζεται με συγκεκριμένα brands για την προώθηση προϊόντων, να κάνει σχετικά Live και να έχει έσοδα από χορηγίες, διαφημίσεις και συνδρομές. Η ποσότητα του κοινού που θα «χτίσεις» έχει, ασφαλώς, πολύ μεγάλη σημασία.
Νέο πεδίο ευκαιριών
Πρακτικά, όλο αυτό το πλαίσιο είναι ανεξάντλητο. Μερικές καλές ιδέες και η σωστή εκτέλεσή τους πολλές φορές αρκούν για να δημιουργηθεί εισόδημα από το πουθενά.
Ο κόπος βέβαια είναι δεδομένος. Πολλά από τα βίντεο με τα οποία «χαζεύουμε» στο TikTok δημιουργούνται μετά από ώρες μοντάζ, editing και στρατηγικής, ενώ «τοποθετούνται» στην πλατφόρμα αφού πρώτα μελετηθούν σωρός από παραμέτρους. Πολλές φορές τα λοιδορούμε, αλλά αυτά που χλευάζουμε παράγουν τελικά οικονομική αξία.
Όπως προκύπτει, ανοίγονται ευκαιρίες που πριν από λίγα χρόνια δεν υπήρχαν: άνθρωποι χωρίς κεφάλαιο ή γνωριμίες μπορούν να δημιουργήσουν κοινό, πελάτες και εισόδημα μόνο με ένα κινητό τηλέφωνο. Η «οικονομία του TikTok» ίσως αποτυπώνει καλύτερα από οτιδήποτε άλλο το μέλλον της εργασίας.
Όμως όλα αυτά, χωρίς ρυθμίσεις, μοιάζουν με δίκοπο μαχαίρι. Πίσω από τα σύντομα βίντεο κρύβονται ώρες στρατηγικής, άγχους και συνεχούς προσαρμογής στους αλγόριθμους, συχνά για πολύ μικρά ποσά.
Είναι πράγματι αυτό που θέλει και χρειάζεται η νέα γενιά στον τομέα της εργασίας;