Πανεπιστήμια: Στο προσκήνιο η ασφάλεια μετά τα δύο περιστατικά βίας-Τα μέτρα που δεν εφαρμόστηκαν-Νέες εξαγγελίες

Τα προβλήματα των ελληνικών πανεπιστημιακών ιδρυμάτων έφεραν για ακόμη μια φορά στο προσκήνιο τα χθεσινά επεισόδια στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Κράνη, ρόπαλα, επιθέσεις και σκηνές βίας που δεν ταιριάζουν σε μια ακαδημαϊκή καθημερινότητα έλαβαν χώρα χθες στο ΑΠΘ και αλλά και στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής λίγες ώρες αργότερα. Τα περιστατικά καταγράφονται λίγους μήνες μετά την ψήφιση, το καλοκαίρι του 2025, του νέου θεσμικού πλαισίου που ρυθμίζει τη λειτουργία των ΑΕΙ σε ζητήματα βίας, προστασίας της ακαδημαϊκής ελευθερίας και φύλαξης των πανεπιστημιακών χώρων.

Τα ΜΑΤ, που έφτασαν κατόπιν εορτής, προχώρησαν σε 39 προσαγωγές, χωρίς να προκύψουν κατηγορίες σε βάρος των προσαχθέντων, ενώ από τα επεισόδια σε ΑΠΘ και Αττική τραυματίστηκαν συνολικά 10 άτομα.

Πρυτανικές αρχές, καθηγητές αλλά και φοιτητικοί σύλλογοι συμφωνούν ότι δεν μπορεί το Πανεπιστήμιο να γίνετφαι πεδίο μάχης, ωστόσο η κατάσταση εδώ και χρόνια δεν μοιάζει να αλλάζει. Τα μέτρα που έχουν αναγγελεθεί από το 2021 για ασφάλεια στους ακαδημαϊκούς χώρους, κατάργηση ασύλου, παρουσία αστυνομκών δυνάμεων εντός των ιδρυμάτων και άλλα δεν έχουν εφαρμοστεί και με αφορμή τα πρόσφατα περιστατικά απασχόλησαν ξανά τον δημόσιο διάλογο και το κυβερνητικό επιτελείο.

Παπαϊωάννου: Θα μπορούσαν τα επεισόδια να είχαν αποτραπεί

Ο υφυπουργός Παιδείας και πρώην πρύτανης του ΑΠΘ Νίκος Παπαϊωάννου, επεσήμανε ότι θα μπορούσαν εν τη γενέσει να αποτραπούν τα επεισόδια αν ήταν ήδη σε εφαρμογή κάρτες εισόδου, ελεγχόμενη είσοδος όχι μόνο από τον φύλακα, τον σεκιουριτά αλλά και από ηλεκτρονικό μέσο.

«Είχαμε μία αντιδικία μεταξύ δύο μειοψηφικών αριστερών παρατάξεων ενόψει των φοιτητικών εκλογών. Έπρεπε να γίνει; Όχι. Έγινε; Τι έπρεπε να συνεχίσει; Γιατί σε αυτά πρέπει να στεκόμαστε. Ούτε με κραυγές καταδικαστικές, κραυγάζοντας, αλλά ούτε και να σωπαίνουμε. Πρέπει θεσμικά να εφαρμόζεται αυτό το οποίο υπάρχει ως νόμος».

Υπενθυμίζεται ότι ο νόμος 4777/2021 για την ενίσχυση της ασφάλειας στα ΑΕΙ μεταξύ άλλων προέβλεπε ελεγχόμενη πρόσβαση, σύσταση μονάδας υπεύθυνη για την ασφάλεια η οποία συνεργάζεται με την Ελληνική Αστυνομία, όταν απαιτείται, σύσταση ειδικών ομάδων (ΟΠΠΙ), αποτελούμενες από ειδικούς φρουρούς για την πρόληψη και αντιμετώπιση αξιόποινων πράξεων εντός των ΑΕΙ και την υποχρέωση των πανεπιστημίων να καταρτίσουν σχέδια ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων των καμερών για τη φύλαξη των χώρων.

Η πανεπιστημιακή αστυνομία στην πράξη δεν λειτούργησε ποτέ καθώς συνάντησε αντιδράσεις και πρακτικές δυσκολίες.  Μάλιστα το 2023, ανακοινώθηκε η ενσωμάτωσή τους στην ΕΛ.ΑΣ. και την ενίσχυση των περιπολιών.

Μαρινάκης: Απαιτούνται αυστηρή εφαρμογή του νόμου και αστυνομική παρουσία

Ο Παύλος Μαρινάκης, σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ 100,3, υπερασπίστηκε τη γραμμή της κυβέρνησης στα ζητήματα ασφάλειας στα πανεπιστήμια, κάνοντας λόγο για «κατάργηση του ασύλου ανομίας», ενίσχυση της αστυνομικής παρουσίας και επιτάχυνση μέτρων πρόληψης όπως κάμερες και τουρνικέ.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος υποστήριξε ότι η αντιμετώπιση της βίας στα πανεπιστήμια απαιτεί αυστηρή εφαρμογή του νόμου, ισχυρή αστυνομική παρουσία και ενίσχυση των προληπτικών μέτρων. Όπως ανέφερε, οι εικόνες βίας στα ελληνικά πανεπιστήμια ήταν «θλιβερές», σημειώνοντας μάλιστα πως προσωπικά, ως απόφοιτος δημόσιου πανεπιστημίου, αποτέλεσαν έναν από τους λόγους που αποφάσισε να ασχοληθεί με την πολιτική.

Μέτρα όπως η κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου, σύμφωνα με τον κ. Μαρινάκη ήταν στη σωστή κατεύθυνση αλλά κάποια άλλα όπως η πανεπιστημιακή αστυνο΄μια δεν προχώρησαν γιατί όπως είπε το φαινόμενο της βίας στα πανεπιστήμια απαιτούσε διαφορετικού τύπου αστυνόμευση.

Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, «όταν στα υπόγεια πανεπιστημίων βρίσκεις μολότοφ ή ναρκωτικά, εκεί μιλάμε για βαρύ έγκλημα». Για τον λόγο αυτό, υποστήριξε ότι η αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών δεν μπορούσε να γίνει από μία «άοπλη αστυνομία», αλλά από την κανονική αστυνομική δύναμη.

Μέτρα πρόληψης και σχέδια ασφαλείας

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στα μέτρα πρόληψης, σημειώνοντας ότι το υπουργείο Παιδείας προωθούσε ήδη σχέδια ασφαλείας για όλα τα πανεπιστήμια, με κάμερες, ελεγχόμενες εισόδους και τουρνικέ. Όπως ανέφερε, μέχρι το τέλος του 2025 όλα τα πανεπιστημιακά ιδρύματα είχαν κληθεί να καταθέσουν σχέδια ασφαλείας, τα οποία θα υλοποιούνταν εντός του 2026 σε συνεργασία με το ΚΕΜΕΑ. «Η ασφάλεια και η εφαρμογή του νόμου πρέπει να μπαίνουν πάνω από τις ψευτο-ευαισθησίες», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Μαρινάκης υπερασπίστηκε τη συνολική κυβερνητική πολιτική για την ασφάλεια, κάνοντας λόγο για σημαντικές επιτυχίες της αστυνομίας στο οργανωμένο έγκλημα. Επικαλέστηκε στοιχεία της ΔΑΟΕ, σύμφωνα με τα οποία είχαν συλληφθεί χιλιάδες δράστες οργανωμένου εγκλήματος, ενώ υποστήριξε ότι η αστυνομική παρουσία σε πανεπιστήμια και γειτονιές δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με καχυποψία. «Ένας πολίτης που δεν παρανομεί, μόνο ασφάλεια νιώθει όταν βλέπει αστυνομία», είπε, προσθέτοντας ότι σε ορισμένα πανεπιστήμια απαιτείται συνεχής αστυνομική επιτήρηση.

Παράλληλα, άσκησε κριτική σε όσους, όπως είπε, αντιμετώπιζαν επί χρόνια με υποκρισία το ζήτημα της βίας στα πανεπιστήμια. Υποστήριξε ότι για δεκαετίες το πολιτικό σύστημα δίσταζε να προχωρήσει σε παρεμβάσεις «μην τους πουν φασίστες», ενώ σημείωσε ότι η πραγματική κοινωνική πολιτική είναι η προστασία των φοιτητών και των οικογενειών που πληρώνουν για να σπουδάσουν τα παιδιά τους.