WSJ: Το δίλημμα Τραμπ στα Στενά του Ορμούζ-Μπροστά σε αποφάσεις οι ΗΠΑ για το Ιράν

Η επιθυμία του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να τερματίσει τον πόλεμο με το Ιράν βρίσκεται υπό έντονη δοκιμασία, μετά την ιρανική επίθεση σε αμερικανικά πολεμικά πλοία τη Δευτέρα (04.05.2026) και την αιματηρή κλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ, που επηρέασε τη ναυσιπλοΐα και την παγκόσμια οικονομία.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στη Wall Street Journal, ο Τραμπ ταλαντεύεται ανάμεσα σε δύο επιλογές: την επιβολή σκληρής τιμωρίας στο Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα και την αποφυγή μιας ευρείας στρατιωτικής κλιμάκωσης που θα μπορούσε να εμπλέξει βαθύτερα τις ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να αποφύγει νέα εκστρατεία βομβαρδισμών, προτιμώντας μια διπλωματική λύση, τόσο για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης όσο και για τη συνεχιζόμενη σύγκρουση, η οποία έχει αυξήσει τις τιμές των καυσίμων και έχει επηρεάσει τη διεθνή οικονομική σταθερότητα.

Πλέον, ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με μια κρίσιμη απόφαση: είτε να διατάξει νέο κύμα αεροπορικών πληγμάτων κατά του Ιράν είτε να συνεχίσει τη διπλωματική πρωτοβουλία, αγνοώντας τις προκλήσεις της Τεχεράνης.

Σε δηλώσεις του από τον Λευκό Οίκο, χαρακτήρισε την κατάσταση ως «μικρό πόλεμο», κάνοντας λόγο για μια «μικρή παρένθεση» που εξελίσσεται σχετικά ελεγχόμενα.

Ο Λευκός Οίκος τονίζει ότι όλες οι επιλογές παραμένουν ανοιχτές, ενώ συνεχίζονται οι προσπάθειες για μια τελική συμφωνία που θα αποτρέψει το Ιράν από την απόκτηση πυρηνικού όπλου.

Την ίδια ώρα, οι συγκρούσεις στα Στενά του Ορμούζ κλιμακώθηκαν, με αμερικανικές δυνάμεις να απαντούν σε επιθέσεις ιρανικών στόχων, ενώ αναφέρθηκαν και καταστροφές σε ταχύπλοα σκάφη από ελικόπτερα Apache της CENTCOM.

Παρά την ένταση, ο Τραμπ δεν έχει χαρακτηρίσει τις ενέργειες ως παραβίαση εκεχειρίας, ενώ φέρεται να εξετάζει παράλληλα και τη συμμετοχή συμμάχων όπως η Νότια Κορέα στις επιχειρήσεις ασφαλείας στην περιοχή.

Οι πολιτικές πιέσεις εντείνονται, με τον γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ να ζητά «ισχυρή και σύντομη στρατιωτική απάντηση», την ώρα που ο Λευκός Οίκος προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε διπλωματία και στρατιωτική ισχύ.

Παρά τις εντάσεις, αναλυτές εκτιμούν ότι ο Τραμπ δεν επιθυμεί μια νέα ευρείας κλίμακας στρατιωτική επέμβαση, αν και η στάση της Τεχεράνης στο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος παραμένει σκληρή.

Η κρίση περιπλέκεται περαιτέρω λόγω των διεθνών ισορροπιών, καθώς οι ΗΠΑ πιέζουν την Κίνα να ασκήσει επιρροή στο Ιράν ενόψει της συνάντησης Τραμπ–Σι Τζινπίνγκ, ενώ το Πεκίνο εμφανίζεται απρόθυμο να ευθυγραμμιστεί με την Ουάσινγκτον.

Σε κάθε περίπτωση, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, με την Ουάσινγκτον να κινείται μεταξύ στρατιωτικής αποτροπής και διπλωματικής αποκλιμάκωσης, σε μια από τις πιο κρίσιμες γεωπολιτικές στιγμές των τελευταίων ετών.

Το Ιράν δηλώνει ότι «δεν έχει καν αρχίσει» την αντιπαράθεσή του με τις ΗΠΑ

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ προειδοποίησε σήμερα ότι η χώρα του «δεν έχει καν αρχίσει» την αντιπαράθεσή της με τις ΗΠΑ, μία ημέρα μετά τις ανταλλαγές πυρών στο Στενό του Ορμούζ.

«Γνωρίζουμε καλά ότι η συνέχιση της τρέχουσας κατάστασης είναι ανυπόφορη για τις ΗΠΑ, την ώρα που ακόμη δεν έχουμε καν αρχίσει», έγραψε στα περσικά ο Γαλιμπάφ στον λογαριασμό του στο Χ.

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους έχουν θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών και της ενέργειας και εκτίμησε ότι «η κακόβουλη παρουσία τους μειώνεται» στη Μέση Ανατολή.

Υπό πίεση η κατάπαυση του πυρός

 Η ανακωχή ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν διατρέχει πλέον κίνδυνο να καταρρεύσει, μετά τις ανταλλαγές πυρών χθες Δευτέρα στην περιοχή των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ και την επανέναρξη των ιρανικών πυρών εναντίον ενός από τους γείτονές του στον Κόλπο, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

   Η νέα κατακόρυφη άνοδος των εντάσεων, που θέτει σε περαιτέρω δοκιμασία την κατάπαυση του πυρός σε εφαρμογή από την 8η Απριλίου, ακολούθησε την αναγγελία του Ντόναλντ Τραμπ πως θα διεξαχθεί αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση για την αποκατάσταση της κυκλοφορίας στο στενό, που έχει ουσιαστικά κλείσει το Ιράν.

   Ο αμερικανός πρόεδρος απείλησε, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Fox News, ότι οι Ιρανοί θα κονιορτοποιηθούν, θα «χαθούν από το πρόσωπο της Γης» όπως το έθεσε, αν στοχοποιήσουν αμερικανικά πολεμικά πλοία.

   Από το ξέσπασμα του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, που έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, στη μεγάλη πλειονότητά τους στην Ισλαμική Δημοκρατία και στον Λίβανο, η Τεχεράνη επέβαλε αυστηρό έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται σε καιρό ειρήνης το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα.

   Κάπου 20.000 ναυτικοί είναι ακινητοποιημένοι εκεί, σύμφωνα με ανώτερο στέλεχος της βρετανικής υπηρεσίας ασφάλειας της ναυσιπλοΐας UKMTO.

   Οι επιθέσεις, οι πρώτες εναντίον πολιτικών εγκαταστάσεων σε χώρα του Κόλπου έπειτα από έναν μήνα και πλέον, ανακίνησαν τις ανησυχίες στις αγορές, όπου οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν αλματωδώς.

   Η πετρελαϊκή εγκατάσταση στη Φουτζάιρα, από τις λίγες προσβάσιμες στην περιοχή χωρίς διέλευση από τα στενά, στοχοποιήθηκε από drone που προκάλεσε πυρκαγιά. Τρεις υπήκοοι Ινδίας «τραυματίστηκαν», πάντως όχι σοβαρά, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές.

   Τα Εμιράτα ανέφερε επίσης ότι στοχοποιήθηκαν από τέσσερις πυραύλους κρουζ, που «εκτοξεύτηκαν από το Ιράν», τρεις από τους οποίους αναχαιτίστηκαν κι ένας έπεσε στη θάλασσα, σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας. Πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο της εθνικής πετρελαϊκής εταιρείας ADNOC έγινε εξάλλου στόχος δυο ιρανικών μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων.

   Η χώρα κατήγγειλε την «επικίνδυνη κλιμάκωση» και διεμήνυσε πως επιφυλάσσεται του δικαιώματος να προχωρήσει σε ανταπόδοση.

«Δεν υπάρχει στρατιωτική λύση»

   Η Ισλαμική Δημοκρατία «δεν είχε κανένα σχέδιο να στοχοποιήσει τα Εμιράτα», διαβεβαίωσε η ιρανική κρατική τηλεόραση, επικαλούμενη υψηλόβαθμο αξιωματικό τον οποίο δεν κατονόμασε. Ο ίδιος αξιωματικός καταδίκασε τις συνέπειες του «αμερικανικού στρατιωτικού τυχοδιωκτισμού», αναφερόμενος στην επιχείρηση με σκοπό να βγουν από το Κόλπο εμπορικά πλοία αποκλεισμένα σε αυτόν μέσω των Στενών του Ορμούζ.

   Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καταδίκασε την «ξεκάθαρη παραβίαση της κυριαρχίας (των ΗΑΕ) και του διεθνούς δικαίου» από το Ιράν κι εξέφρασε αλληλεγγύη «στον λαό των Εμιράτων». Ο βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ «καταδίκασε» την επίθεση και αξίωσε «αποκλιμάκωση». Η Σαουδική Αραβία προειδοποίησε εναντίον νέας «στρατιωτικής κλιμάκωσης» και παρότρυνε να συνεχιστούν «οι διπλωματικές προσπάθειες».

   Στο Ομάν, δυο άνθρωποι τραυματίστηκαν σε επίθεση εναντίον ακινήτου στην Μπούχα, στο στενό του Ορμούζ, σύμφωνα με κρατικό μέσο ενημέρωσης του σουλτανάτου.

   «Τα γεγονότα στο στενό του Ορμούζ καθιστούν σαφές ότι δεν υπάρχει στρατιωτική λύση σε μια πολιτική κρίση», τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί μέσω X. Κάλεσε τις ΗΠΑ να προτιμήσουν τον δρόμο της διπλωματίας και όχι να παρασυρθούν να «παγιδευτούν ξανά σε αδιέξοδο».

   Οι αποκλίσεις παραμένουν πελώριες ανάμεσα στις κυβερνήσεις των δυο χωρών και οι προσπάθειες να ξαναρχίσουν διαπραγματεύσεις έχουν μέχρι στιγμής αποτύχει, έπειτα από την πρώτη–άκαρπη–συνάντηση στο Ισλαμαμπάντ την 11η Απριλίου. Η Τεχεράνη ανέφερε την Κυριακή ότι έλαβε απάντηση, για το περιεχόμενο της οποίας δεν έχει δημοσιοποιηθεί τίποτε, στην πιο πρόσφατη πρότασή της για τους όρους τερματισμού του πολέμου.

Η τιμή του πετρελαίου ανεβαίνει κι άλλο

   Το Ιράν, το οποίο επέβαλε de facto τέλη διέλευσης στα Στενά, προειδοποίησε τις ΗΠΑ εναντίον οποιαδήποτε επέμβασης. «Αν έχουν πρόθεση να πλησιάσουν ή να διεισδύσουν, θα στοχοποιηθούν και θα υποστούν επίθεση», προειδοποίησε ο στρατηγός Αλί Αμπντουλαχί, επικεφαλής του επιτελείου.

   Ο αμερικανός πρόεδρος όμως εξέφρασε ικανοποίηση για την πρωτοβουλία αυτή, που πάει «πολύ καλά» κατ’ αυτόν. Επανέλαβε εξάλλου για πολλοστή φορά πως δεν τίθεται ζήτημα να επιτραπεί στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο–φιλοδοξία που διαψεύδει πως τρέφει η Τεχεράνη εδώ και δεκαετίες.

   Δυο εμπορικά πλοία υπό αμερικανική σημαία πέρασαν «με επιτυχία» το στενό, σύμφωνα με το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση»).

   Σύμφωνα με τον επικεφαλής της CENTCOM, τον ναύαρχο Μπραντ Κούπερ, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις κατέστρεψαν έξι ιρανικά πλεούμενα και αναχαίτισαν πυραύλους και drones που εξαπολύθηκαν από τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις εναντίον αμερικανικών πολεμικών πλοίων και εμπορικών πλοίων.

   Η Τεχεράνη διέψευσε ότι εμπορικά πλοία πέρασαν το στενό και ότι ο στρατός των ΗΠΑ κατέστρεψε ιρανικά πολεμικά σκάφη.

   Η Σεούλ έκανε λόγο για «έκρηξη» και πυρκαγιά σε πλοίο της Νότιας Κορέας στα Στενά του Ορμούζ.

   Με αυτό το φόντο, η τιμή του βαρελιού του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλίας αργού διεθνούς αναφοράς, έκλεισε χθες Δευτέρα στα 114,44 δολάρια (+5,8%).

   Εκφράζοντας σκεπτικισμό για το ενδεχόμενο άμεσης επανεκκίνησης της ναυσιπλοΐας κι εξομάλυνσης της κατάστασης στο στενό, αναλυτές του Eurasia Group προειδοποιούν ότι, εάν η διακοπή της κυκλοφορίας των πλοίων έχει διάρκεια, οι τιμές θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο.