BBC: Πώς ο Τραμπ προσπαθεί να “αγοράσει” χρόνο για να τελειώσει τον πόλεμο στο Ιράν

Η Τρίτη ξεκίνησε ως μια μέρα φρενιτιώδους διπλωματικής δραστηριότητας στην Ουάσινγκτον, με το Air Force Two έτοιμο να μεταφέρει τον Αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς στο Ισλαμαμπάντ για έναν ακόμη γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.

Αρκετές ώρες αργότερα, το αεροσκάφος δεν είχε απογειωθεί και οι διαπραγματεύσεις αναβλήθηκαν. Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι παρατείνει την εκεχειρία με το Ιράν, η οποία επρόκειτο να λήξει το βράδυ της Τετάρτης, για να δώσει στο καθεστώς περισσότερο χρόνο να καταρτίσει μια «ενιαία πρόταση» για τον τερματισμό του πολέμου, όπως σημειώνει το BBC.

Εν τω μεταξύ, ο Τραμπ ζύγιζε τις επιλογές του, ενώ ο κόσμος περίμενε να δει αν οι χώρες είχαν πλησιάσει καθόλου στον τερματισμό του πολέμου. Η απόφαση του Τραμπ σηματοδότησε τη δεύτερη φορά σε δύο εβδομάδες που απέσυρε την απειλή για κλιμάκωση του πολέμου, κερδίζοντας περισσότερο χρόνο για να τερματίσει μια σύγκρουση που πλησιάζει τους δύο μήνες.

Ο Βανς δεν ανακοίνωσε ποτέ επίσημα το ταξίδι στο Ισλαμαμπάντ, αφήνοντας την Ουάσιγκτον να μαντεύει. Και το Ιράν δεν δεσμεύτηκε ποτέ επίσημα να συμμετάσχει στις συνομιλίες, αφήνοντας τον Λευκό Οίκο στη δύσκολη θέση να αποφασίσει αν θα στείλει τον Βανς χωρίς καμία εγγύηση ότι η Τεχεράνη θα καθόταν καν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Η αναβολή και η παράταση

Καθώς η μέρα προχωρούσε, εμφανίστηκαν σημάδια αναβολής. Ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, μέλη της αμερικανικής διαπραγματευτικής ομάδας με επικεφαλής τον Βανς, πέταξαν προς την Ουάσιγκτον από το Μαϊάμι αντί να κατευθυνθούν προς το Ισλαμαμπάντ. Λίγο αργότερα, ο Βανς επέστρεψε στον Λευκό Οίκο για «συναντήσεις πολιτικής», καθώς ο πρόεδρος και οι ανώτεροι σύμβουλοί του συζητούσαν τι να κάνουν στη συνέχεια.

Τελικά, ο Τραμπ ανακοίνωσε την παράταση της εκεχειρίας στο Truth Social, το μέσο που προτιμά για ενημερώσεις σχετικά με τον πόλεμο από την έναρξή του στα τέλη Φεβρουαρίου. Ο πρόεδρος δήλωσε ότι πήρε την απόφαση κατόπιν αιτήματος του Πακιστάν, το οποίο έχει μεσολαβήσει στις συνομιλίες μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον. «Μας ζητήθηκε να αναστείλουμε την επίθεσή μας κατά του Ιράν έως ότου οι ηγέτες και οι εκπρόσωποί τους καταλήξουν σε μια ενιαία πρόταση», δήλωσε ο Τραμπ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή τη φορά ο Τραμπ δεν διευκρίνισε πόσο θα διαρκέσει η εκεχειρία, αν και αξιωματούχοι των ΗΠΑ προσδιόρισαν το χρονικό περιθώριο το πολύ ως πέντε μέρες. Νωρίτερα αυτό το μήνα, ο Τραμπ είχε ορίσει προθεσμία δύο εβδομάδων για την πρώτη εκεχειρία. Αυτό συνέβη μετά από αντιφατικές δηλώσεις σε συνεντεύξεις Τύπου, κατά τις οποίες είπε ότι οι συνομιλίες πήγαιναν καλά, αλλά προειδοποίησε επίσης ότι θα εξέταζε το ενδεχόμενο να ξαναρχίσει τον πόλεμο αν το Ιράν αρνιόταν να διαπραγματευτεί.

«Ρεαλιστική απόφαση»

«Δεν υπάρχει σαφής φόρμουλα» για τον τερματισμό των πολέμων, δήλωσε ο Τζέιμς Τζέφρι, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο Ιράκ και την Τουρκία, στο BBC. Ο Τραμπ δεν είναι ο πρώτος πρόεδρος των ΗΠΑ που «απειλεί με σημαντική στρατιωτική κλιμάκωση», πρόσθεσε ο Τζέφρι, «ενώ ταυτόχρονα βάζει μια καλή πρόταση στο τραπέζι». Η αόριστη δήλωση του Τραμπ την Τρίτη ήταν πιο μετριοπαθής από τις προηγούμενες επιθέσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εναντίον του Ιράν.

Αυτό μπορεί να σηματοδοτεί την επιθυμία του Τραμπ να τερματίσει έναν πόλεμο που έχει ταράξει την παγκόσμια οικονομία και είναι αντιδημοφιλής στους υποστηρικτές της βάσης του Τραμπ, του κινήματος MAGA. «Πρόκειται για μια ρεαλιστική απόφαση που βασίζεται στις αρκετά εμφανείς ρήξεις που παρατηρούνται στην τρέχουσα ηγεσία της ιρανικής κυβέρνησης», δήλωσε ο Μπράιαν Κατούλις, ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής.

Ωστόσο, ο Κατούλις ανέφερε ότι η απόφαση του Τραμπ δημιούργησε επίσης μεγαλύτερη αβεβαιότητα σχετικά με τη διάρκεια του πολέμου. «Αυτή η κίνηση θέτει όμως το ερώτημα για τον Τραμπ σχετικά με το πώς μπορεί να αντιμετωπίσει τον οικονομικό πόνο που βιώνουν οι Αμερικανοί και τον πολιτικό πόνο που βιώνει ο ίδιος από την εκλογική του βάση», είπε ο Κατούλις. «Δεν έχει απαντήσει στα ερωτήματα που εξακολουθούν να τροφοδοτούν αυτή την κρίση».

Αγορά χρόνου

Με την παράταση της εκεχειρίας, οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν πλέον περισσότερο χρόνο για να καταλήξουν σε μια βιώσιμη ειρηνευτική συμφωνία. Ωστόσο, παραμένουν σημαντικά ερωτήματα. Το Ιράν έχει δηλώσει ότι ο αποκλεισμός του Στενού του Ορμούζ από τις ΗΠΑ αποτελεί πράξη πολέμου. Ενώ ο Τραμπ επέλεξε να μην ξαναρχίσει αμέσως τον πόλεμο, δεν έδωσε καμία ένδειξη ότι θα τερματίσει τον αποκλεισμό, τον οποίο οι ΗΠΑ ήλπιζαν ότι θα πίεζε την Τεχεράνη να υποχωρήσει.

Μέχρι στιγμής αυτό δεν έχει συμβεί, αφήνοντας στον Τραμπ λιγότερες επιλογές εκτός από την εντατικοποίηση της στρατιωτικής εκστρατείας. Το Ιράν, εν τω μεταξύ, δεν έχει δείξει ενδιαφέρον για τον τερματισμό του πυρηνικού του προγράμματος ή για τη στήριξη διαφόρων οργανώσεων στη Μέση Ανατολή — δύο «κόκκινες γραμμές» που ο Τραμπ έχει απαιτήσει να συμπεριληφθούν σε οποιαδήποτε τελική ειρηνευτική συμφωνία. Ο Τραμπ αγόρασε χρόνο. Ωστόσο, μια γρήγορη επίλυση της κρίσης, προς το παρόν, φαίνεται εξίσου μακρινή όσο και πριν.