Bloomberg: Ο Όρμπαν έβαλε οικονομική “θηλειά” στο Κίεβο- Η Ουκρανία στερεύει από χρήματα

Το «μπλόκο» που επέβαλε στο σχέδιο της ΕΕ για δάνειο 90 δισ. ευρώ στην Ουκρανία ο Ούγγρος πρωθυπουργός, Βίκτορ Ορμπάν, έχει σφίξει οικονομική «θηλειά» γύρω από το Κίεβο.

Σύμφωνα με το Bloomberg, η Ουκρανία κινδυνεύει να εξαντλήσει τα χρήματα που διαθέτει για την κάλυψη των αμυντικών της δαπανών απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα μέσα σε δύο μήνες, καθώς μια σειρά παραγόντων απειλεί τη χορήγηση βοήθειας ύψους δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ από τους βασικούς συμμάχους του Κιέβου.

Το Κίεβο διαθέτει επί του παρόντος επαρκή κεφάλαια για να καλύψει τις δαπάνες μόνο μέχρι τον Ιούνιο, σύμφωνα με εκτιμήσεις που μοιράστηκαν τόσο εγχώριοι όσο και ξένοι αξιωματούχοι, οι οποίοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν ευαίσθητες πληροφορίες. Η υποστήριξη από τους δυτικούς συμμάχους υπήρξε καθοριστική για τη διατήρηση της Ουκρανίας στον αγώνα κατά τη διάρκεια των περισσότερων από τεσσάρων ετών της πλήρους εισβολής της Ρωσίας.

Πλήγματα

Μια σειρά από πρόσφατα πλήγματα – από το βέτο της Ουγγαρίας σε δάνειο 90 δισ. ευρώ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέχρι τη διαμάχη για το τελευταίο πακέτο βοήθειας του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και την αποδυνάμωση μιας πρωτοβουλίας του ΝΑΤΟ για εξοπλισμούς – έχουν περιορίσει σημαντικά τα περιθώρια ελιγμών της Ουκρανίας.

Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ουκρανίας, Αντρίι Πισνίι, δήλωσε στο Bloomberg νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι, αν δεν φτάσουν διεθνή κεφάλαια, η τράπεζά του ίσως προσφύγει στο χειρότερο σενάριο, να επαναλάβει την άμεση χρηματοδότηση του υπουργείου Οικονομικών. Τα χρήματα αυτά θα χρησιμοποιηθούν για την πληρωμή μισθών στρατιωτικών και εργαζομένων και για τη χρηματοδότηση βασικών υπηρεσιών.

Η πρόκληση της αμυντικής χρηματοδότησης της Ουκρανίας έρχεται τη στιγμή που η Ρωσία επωφελείται ολοένα και περισσότερο από τα αυξημένα έσοδα στον προϋπολογισμό της λόγω της ανόδου των παγκόσμιων τιμών πετρελαίου, που προκλήθηκε από τον πόλεμο με το Ιράν. Η σύγκρουση αυτή απορροφά επίσης στρατιωτικούς πόρους των ΗΠΑ και την προσοχή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, βάζοντας στην άκρη τις διπλωματικές προσπάθειες για ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία.

Το βέτο του Όρμπαν

Οι ΗΠΑ έχουν ουσιαστικά διακόψει την άμεση βοήθεια προς την Ουκρανία από τότε που ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του περασμένου έτους, αφήνοντας την Ευρώπη να επωμιστεί το βάρος της χρηματοδότησης προς το Κίεβο. O νέος γύρος χρηματοδότησης από την ΕΕ επρόκειτο να ξεκινήσει ήδη από τον επόμενο μήνα, αφού οι ηγέτες της Ένωσης συμφώνησαν τον Δεκέμβριο να χορηγήσουν δάνεια για το τρέχον έτος και το 2027.

Ωστόσο, το χρονοδιάγραμμα αυτό ανατράπηκε όταν ο Βίκτορ Όρμπαν, δήλωσε ότι θα μπλοκάρει την εκταμίευση των δανείων μέχρι η Ουκρανία να επιτρέψει τη διέλευση ρωσικού πετρελαίου μέσω του αγωγού Druzhba, ο οποίος υπέστη ζημιές από πλήγμα των ρωσικών δυνάμεων. Η τύχη του δανείου παραμένει αβέβαιη τουλάχιστον μέχρι τις γενικές εκλογές της Ουγγαρίας στις 12 Απριλίου.

Ο Όρμπαν, που θεωρείται ο πιο φιλικά διακείμενος προς το Κρεμλίνο ηγέτης στην ΕΕ, αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη πρόκληση στα 16 χρόνια εξουσίας του, καθώς το κόμμα του, Fidesz, υπολείπεται σημαντικά του βασικού αντιπάλου του. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, απέρριψε τις ουγγρικές κινήσεις ως εκβιασμό.

Έξαλλος ο Ζελένσκι

Σε ανάρτησή του στο Telegram την Πέμπτη, ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ότι η χώρα του ελπίζει «σε μια εναλλακτική λύση που θα επιτρέψει στην Ουκρανία να αποκτήσει πρόσβαση σε αυτά τα κεφάλαια», διαφορετικά «ο στρατός θα αντιμετωπίσει έλλειψη χρηματοδότησης». Προειδοποίησε ότι η έλλειψη πόρων θα επηρεάσει την παραγωγή διαφόρων τύπων drones και την αγορά συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας, τα οποία είναι κρίσιμα για τη συνέχιση του πολέμου.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, διαβεβαίωσε το Κίεβο ότι η ΕΕ θα προχωρήσει με το δάνειο «με τον έναν ή τον άλλο τρόπο». Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχει καμία ένδειξη προς αυτή την κατεύθυνση. Ο Όρμπαν έχει στηρίξει ολόκληρη την προεκλογική του εκστρατεία σε επιθέσεις κατά της Ουκρανίας.

Ακόμη και αν απομακρυνθεί από την εξουσία, ο Σλοβάκος ομόλογός του, πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο, έχει προειδοποιήσει ότι θα διατηρήσει το βέτο. Το αδιέξοδο αυτό είναι πιθανό να περιπλέξει τις συνομιλίες για επιπλέον χρηματοδότηση ύψους 30 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, την οποία η ΕΕ επιδιώκει να εξασφαλίσει από άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένων των οικονομιών της G7, όταν οι υπουργοί Οικονομικών συναντηθούν στην Ουάσινγκτον τον Απρίλιο για τις συνεδριάσεις του ΔΝΤ.

Μπάχαλο και με το ΔΝΤ

Το Κίεβο δυσκολεύεται επίσης να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις του στο πλαίσιο του τελευταίου προγράμματος δανεισμού του ΔΝΤ ύψους 8,1 δισ. δολαρίων, που εγκρίθηκε τον περασμένο μήνα, λόγω της εντεινόμενης πολιτικής αντιπαράθεσης μεταξύ του Ζελένσκι και του ουκρανικού κοινοβουλίου. Οι βουλευτές δεν έχουν ακόμη εγκρίνει τροποποιήσεις στη φορολογική νομοθεσία που ζητά το ΔΝΤ και οι οποίες θα επέτρεπαν νέες εκταμιεύσεις μετά τα 1,5 δισ. δολάρια που έχουν ήδη δοθεί στο πλαίσιο του τετραετούς προγράμματος.

Παρότι υπάρχει προθεσμία έως την επόμενη αξιολόγηση τον Ιούνιο, ο χρόνος πιέζει. Στελέχη του Ταμείου συναντήθηκαν νωρίτερα αυτόν τον μήνα με Ουκρανούς βουλευτές για να αξιολογήσουν τη δυνατότητα έγκρισης των αλλαγών.

Στον πάγο το PURL

Στην ήδη δύσκολη κατάσταση προστίθεται η απροθυμία ορισμένων συμμάχων του ΝΑΤΟ να συμβάλουν με νέα χρηματοδότηση στο πρόγραμμα αγοράς αμερικανικών όπλων, γνωστό ως PURL. Η πρέσβειρα της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, Αλιόνα Γκέτμαντσουκ, δήλωσε ότι μόνο λίγες χώρες καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος του εξοπλισμού και γίνεται όλο και πιο δύσκολο να τους ζητείται συνεχώς βοήθεια. Το Κίεβο εκτιμά ότι χρειάζεται 15 δισ. δολάρια φέτος για αγορές αμερικανικών όπλων.

Συνολικά, η Ουκρανία χρειάζεται 52 δισ. δολάρια σε ξένη βοήθεια το 2026, σύμφωνα με εκτιμήσεις των οικονομικών αρχών της. Εάν η τρέχουσα χρηματοδοτική πίεση συνεχιστεί, η Ουκρανία ενδέχεται να αντιμετωπίσει «οικονομική τραγωδία» ήδη από τον Απρίλιο, δήλωσε ο Ντανίλο Χετμάντσεφ, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής επιτροπής οικονομικών, σε συνέντευξή του στο Forbes Ukraine τον περασμένο μήνα.