Bloomberg: Δύσκολο έως απίθανο το άνοιγμα των Στενών Ορμούζ χωρίς εκεχειρία στο Ιράν

Εξαιρετικά δύσκολο αποδεικνύεται το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, παρά τις πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ, καθώς ο έλεγχος της ναυσιπλοΐας παραμένει ουσιαστικά στα χέρια του Ιράν, εν μέσω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg, η αποκατάσταση της ελεύθερης διέλευσης από τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό δεν μπορεί να επιτευχθεί εύκολα χωρίς κατάπαυση του πυρός, παρά τις προσπάθειες των ΗΠΑ για διεθνή κινητοποίηση.

Στα όρια η παγκόσμια ενεργειακή αγορά

Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ έχει οδηγήσει σε σοβαρές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές, καθώς από το συγκεκριμένο πέρασμα διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.

Οι επιθέσεις του Ιράν σε πλοία, σε συνδυασμό με την απειλή ναρκών και drones, έχουν περιορίσει δραστικά τη ναυσιπλοΐα, προκαλώντας:

• ελλείψεις καυσίμων
• περικοπές παραγωγής
• εκτίναξη τιμών από την Ασία έως την Ευρώπη

Ενδεικτικό είναι ότι το Brent έχει αυξηθεί κατά περίπου 40%, ξεπερνώντας τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Σχέδιο συνοδείας χωρίς ανταπόκριση

Ο Τραμπ επιδιώκει τη δημιουργία πολυεθνικής ναυτικής δύναμης συνοδείας εμπορικών πλοίων, ασκώντας πιέσεις σε συμμάχους να συμμετάσχουν.

Ωστόσο, Ευρωπαίοι και Ασιάτες εταίροι εμφανίζονται επιφυλακτικοί, εκτιμώντας ότι:

• η επιπλέον ναυτική παρουσία θα έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα
• δεν επαρκεί για να εξουδετερώσει τις ασύμμετρες απειλές του Ιράν

Όπως επισημαίνουν αξιωματούχοι, ακόμη και με ενισχυμένες δυνάμεις, η κατάσταση θα παραμείνει μακριά από την κανονικότητα.

Το Ιράν ελέγχει τη ροή

Στην πράξη, το Στενό δεν είναι επίσημα κλειστό, αλλά λειτουργεί υπό σιωπηρό έλεγχο της Τεχεράνης.

Λίγα πλοία καταφέρνουν να περάσουν, κινούμενα κοντά στις ιρανικές ακτές, γεγονός που υποδηλώνει ότι η διέλευση εξαρτάται από την ανοχή του Ιράν και όχι από στρατιωτική προστασία.

Το παράδειγμα των Χούθι

Αναλυτές συγκρίνουν την κατάσταση με τις επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου περιορισμένα μέσα – όπως πύραυλοι και drones – κατάφεραν να διαταράξουν τη ναυσιπλοΐα, παρά τις διεθνείς επιχειρήσεις.

«Αρκούν λίγοι πύραυλοι για να τρομάξουν τα πλοία και να τα απομακρύνουν», σημειώνουν χαρακτηριστικά.

Επιφυλάξεις από Ευρώπη

Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Κιρ Στάρμερ, ξεκαθάρισε ότι το Λονδίνο δεν θα εμπλακεί στον πόλεμο, υπογραμμίζοντας ότι το άνοιγμα του Στενού «δεν είναι απλή υπόθεση».

Αντίστοιχα, ο Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι η Γαλλία δεν θα συμμετάσχει υπό τις παρούσες συνθήκες, αν και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας όταν αποκλιμακωθεί η ένταση.

Τεχνικά και επιχειρησιακά εμπόδια

Η γεωγραφία των Στενών καθιστά το εγχείρημα ακόμη πιο δύσκολο, καθώς στο στενότερο σημείο του έχει πλάτος μόλις 30 μίλια, επιτρέποντας εύκολη στόχευση πλοίων από:

• πυραύλους μικρού βεληνεκούς
• drones
• ταχύπλοα σκάφη
• νάρκες

Επιπλέον, ασφαλιστικές εταιρείες και τράπεζες εμφανίζονται απρόθυμες να καλύψουν μεταφορές σε μια τόσο επικίνδυνη ζώνη.

Χωρίς άμεση λύση

Ακόμη και αν συγκροτηθεί διεθνής δύναμη συνοδείας, οι ειδικοί εκτιμούν ότι το αποτέλεσμα θα είναι περιορισμένο, καθώς μόνο μικρός αριθμός πλοίων μπορεί να προστατευθεί κάθε φορά.

Την ίδια ώρα, εναλλακτικές λύσεις – όπως οι αγωγοί της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ – δεν επαρκούν για να καλύψουν τις απώλειες.

Η «σιωπηρή απειλή» της Τεχεράνης

Το βασικό συμπέρασμα των αναλυτών είναι σαφές: το Ιράν δεν χρειάζεται να κλείσει επίσημα το Στενό για να το ελέγχει.

«Αρκεί να διατηρεί μια απειλή αρκετά ισχυρή ώστε η διέλευση να θεωρείται υπερβολικά επικίνδυνη», σημειώνεται χαρακτηριστικά.

Με τον πόλεμο να εισέρχεται στην τρίτη εβδομάδα και χωρίς ενδείξεις εκεχειρίας, τα Στενά του Ορμούζ παραμένει ο κρίσιμος παράγοντας που θα καθορίσει τόσο την εξέλιξη της σύγκρουσης όσο και τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.