Έρχονται αυξήσεις στα αεροπορικά εισιτήρια-Ακολουθούν τα ακτοπλοϊκά

Οι αεροπορικές εταιρείες Qantas Airways, SAS και Air New Zealand ανακοίνωσαν αυξήσεις στις τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων, αποδίδοντάς τες στην εκρηκτική άνοδο του κόστους καυσίμων που προκάλεσε η κρίση στη Μέση Ανατολή. Οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών αυξήθηκαν ραγδαία, από περίπου 85–90 δολάρια το βαρέλι πριν από τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο Ιράν, φτάνοντας ακόμη και τα 150–200 δολάρια το βαρέλι τις τελευταίες ημέρες.

Η σύγκρουση στην περιοχή έχει προκαλέσει αναστάτωση στη ναυσιπλοΐα σε μία από τις σημαντικότερες διόδους εξαγωγής πετρελαίου, οδηγώντας σε αύξηση των τιμών του πετρελαίου και επηρεάζοντας σημαντικά τα παγκόσμια ταξίδια. Οι εξελίξεις αυτές έχουν οδηγήσει σε εκτίναξη των ναύλων σε ορισμένα δρομολόγια και έχουν δημιουργήσει φόβους για μείωση της ταξιδιωτικής ζήτησης και πιθανή καθήλωση αεροσκαφών.

Η SAS δήλωσε ότι προχώρησε σε προσωρινή προσαρμογή τιμών, επισημαίνοντας ότι τόσο μεγάλες αυξήσεις στο κόστος καυσίμων απαιτούν άμεση αντίδραση για τη διατήρηση σταθερών λειτουργιών. Παράλληλα, η εταιρεία έχει προσαρμόσει την πολιτική αντιστάθμισης κινδύνου καυσίμων, χωρίς να έχει εξασφαλίσει τιμές για την κατανάλωση των επόμενων 12 μηνών.

Την ίδια στιγμή, άλλες εταιρείες όπως οι Lufthansa και Ryanair έχουν εφαρμόσει αντιστάθμιση κινδύνου πετρελαίου, εξασφαλίζοντας μέρος των καυσίμων τους σε σταθερές τιμές. Ωστόσο, η Finnair προειδοποίησε ότι σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης θα μπορούσε να επηρεαστεί ακόμη και η διαθεσιμότητα καυσίμων.

Η κατάσταση επιβαρύνεται και από το χάος στον εναέριο χώρο της Μέσης Ανατολής. Σύμφωνα με την υπηρεσία παρακολούθησης πτήσεων Flightradar24, αεροσκάφη που κατευθύνονταν προς το Ντουμπάι τέθηκαν προσωρινά σε αναμονή λόγω πιθανής πυραυλικής επίθεσης, πριν τελικά προσγειωθούν κανονικά.

Οι εξελίξεις αυτές έχουν προκαλέσει αύξηση των τιμών στα δρομολόγια Ασίας–Ευρώπης, λόγω κλεισίματος εναέριου χώρου και περιορισμών χωρητικότητας. Η Cathay Pacific ανακοίνωσε επιπλέον πτήσεις προς Λονδίνο και Ζυρίχη, ενώ η Air New Zealand αύξησε τις τιμές των εισιτηρίων οικονομικής θέσης σε εσωτερικές και διεθνείς πτήσεις.

Παράλληλα, η Hong Kong Airlines ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει τις επιβαρύνσεις καυσίμων έως και 35,2%, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να καταγράφονται στις πτήσεις από Χονγκ Κονγκ προς Μαλδίβες, Μπαγκλαντές και Νεπάλ.

Αν και οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν σήμερα περίπου στα 90 δολάρια το βαρέλι από το υψηλό των 119 δολαρίων, μετά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι ο πόλεμος μπορεί να λήξει σύντομα, η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή. Οι μετοχές αεροπορικών εταιρειών κατέγραψαν άνοδο σε Ευρώπη και Ασία, μετά τις έντονες απώλειες της προηγούμενης ημέρας.

Τα καύσιμα αποτελούν το δεύτερο μεγαλύτερο λειτουργικό κόστος για τις αεροπορικές εταιρείες μετά την εργασία, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 20% έως 25% των εξόδων. Παράλληλα, ο περιορισμός του εναέριου χώρου λόγω των συγκρούσεων δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες, καθώς οι πιλότοι αναγκάζονται να αλλάζουν δρομολόγια για να αποφύγουν επικίνδυνες περιοχές.

Οι μεγάλες εταιρείες της Μέσης Ανατολής, όπως οι Emirates, Qatar Airways και Etihad, μεταφέρουν σημαντικό ποσοστό των επιβατών μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, καθώς και προς Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία. Ωστόσο, με τον εναέριο χώρο να περιορίζεται ολοένα περισσότερο, οι αεροπορικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν πλέον ακόμη μεγαλύτερες προκλήσεις.

Έρχονται αυξήσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια

Νέες πιέσεις αντιμετωπίζει η ελληνική ακτοπλοΐα εξαιτίας της ενεργειακής κρίσης, καθώς η σημαντική αύξηση στις τιμές των ναυτιλιακών καυσίμων ανεβάζει το λειτουργικό κόστος των εταιρειών. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι, εάν οι τιμές παραμείνουν σε τόσο υψηλά επίπεδα, οι αυξήσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια θα είναι δύσκολο να αποφευχθούν το επόμενο διάστημα.

Το μεγαλύτερο βάρος προέρχεται από το κόστος των καυσίμων, το οποίο αντιστοιχεί περίπου στο 50% των συνολικών λειτουργικών εξόδων ενός ακτοπλοϊκού πλοίου. Μέσα σε λίγους μήνες οι τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά, επιβαρύνοντας έντονα τους προϋπολογισμούς των εταιρειών. Όπως ανέφεραν στελέχη του κλάδου στο newmoney, η επιβάρυνση για τις ακτοπλοϊκές εταιρείες φτάνει τα 14 εκατομμύρια ευρώ, εφόσον η τιμή του πετρελαίου διατηρηθεί κοντά στα 92-93 δολάρια το βαρέλι.

Παρεμβάσεις εξετάζει η κυβέρνηση

Η κυβέρνηση και το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές καυσίμων, καθώς η έντονη μεταβλητότητα δυσκολεύει τις προβλέψεις για τη διάρκεια της κρίσης. Παράλληλα βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία με τις ακτοπλοϊκές εταιρείες, αναζητώντας λύσεις ώστε να αποφευχθεί η μετακύλιση του κόστους στους επιβάτες.

Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται είναι η παράταση της μείωσης των λιμενικών τελών, ένα μέτρο που είχε εφαρμοστεί και στο παρελθόν για να συγκρατηθούν οι τιμές των εισιτηρίων. Ταυτόχρονα συζητείται η αξιοποίηση ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων που σχετίζονται με την ενεργειακή μετάβαση και τις εκπομπές ρύπων, προκειμένου να στηριχθεί ο κλάδος σε αυτή τη δύσκολη περίοδο.

Εκρηκτική αύξηση στο κόστος του ναυτιλιακού καυσίμου

Ενδεικτική της κατάστασης είναι η πορεία της τιμής του ναυτιλιακού καυσίμου Marine Gas Oil (MGO) στον Πειραιά, το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως από τα ακτοπλοϊκά πλοία.

Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς:

• Στις 31 Δεκεμβρίου 2025 η τιμή ήταν 528 ευρώ ανά μετρικό τόνο
• Στις 27 Φεβρουαρίου είχε ανέβει στα 629 ευρώ
• Στις 9 Μαρτίου έφτασε τα 959 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση περίπου 50%

Όπως σημειώνουν στελέχη του κλάδου, με δεδομένο ότι τα καύσιμα αποτελούν το μισό του συνολικού κόστους λειτουργίας μιας ακτοπλοϊκής εταιρείας, για να ισορροπήσει η εξίσωση θα απαιτούνταν αυξήσεις περίπου 25% στα εισιτήρια μέσω επίναυλου καυσίμων.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν πάντως ότι εάν οι τιμές του πετρελαίου υποχωρήσουν μετά το τέλος της γεωπολιτικής κρίσης, ο επίναυλος θα μπορούσε να καταργηθεί.

Αυξημένα κόστη και νέοι κανονισμοί

Η αύξηση των καυσίμων έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον για την ακτοπλοΐα. Τα τελευταία χρόνια ο κλάδος αντιμετωπίζει επιπλέον κόστος λόγω των νέων περιβαλλοντικών κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που επιβάλλουν επενδύσεις και συμμόρφωση με αυστηρότερους κανόνες για τις εκπομπές ρύπων.

Σε αυτές τις συνθήκες, πολλές ακτοπλοϊκές εταιρείες δυσκολεύονται να απορροφήσουν τις νέες αυξήσεις χωρίς να μετακυλήσουν μέρος του κόστους στα εισιτήρια.

Επιπτώσεις στην οικονομία των νησιών

Η αύξηση του κόστους δεν αφορά μόνο τους επιβάτες αλλά και τις μεταφορές φορτηγών οχημάτων, που αποτελούν βασικό κρίκο της εφοδιαστικής αλυσίδας για τα νησιά. Τυχόν αύξηση στα ναύλα των φορτηγών θα μπορούσε να επηρεάσει το κόστος μεταφοράς προϊόντων, οδηγώντας σε υψηλότερες τιμές αγαθών.

Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει πόσο στενά συνδέεται η λειτουργία της ακτοπλοΐας με τις διεθνείς ενεργειακές εξελίξεις. Σε μια χώρα με έντονη νησιωτικότητα όπως η Ελλάδα, το κόστος των καυσίμων επηρεάζει όχι μόνο τις μετακινήσεις αλλά και συνολικά την οικονομική δραστηριότητα των νησιών.