Athens Alitheia Forum: Για την αλληλεπίδραση των bots με την κοινωνία μίλησαν δημοσιογράφοι κι ειδικοί επικοινωνίας

Στο πόσο ευάλωτη είναι η δημόσια σφαίρα στους αλγορίθμους, πού τελειώνει η στρατηγική επικοινωνία, πού ξεκινάει η χειραγώγηση και ποιός είναι ο ρόλος της δημοσιογραφίας των τηλεοπτικών δημοσιογράφων, αναφέρθηκαν σήμερα δημοσιογράφοι κι ειδικοί στο πλαίσιο του διήμερου Συνεδρίου του Athens Alitheia Forum με τίτλο «Αντιμετωπίζοντας τις Ψευδείς Ειδήσεις και τον Τοξικό Λόγο», που πραγματοποιείται στο διάστημα 10-11 Μαρτίου στην Αθήνα.

Μιλώντας με τον συντονιστή της συζήτησης Απ. Μαγγηριάδη, η δημοσιογράφος Σία Κοσιώνη διαπιστωσε πως προφανώς υπάρχει μία αλληλεπίδραση των αλγορίθμων με την κοινωνία, γιατί «οι αλγόριθμοι είναι είναι μαθηματικοί τύποι που προορίζονται στο να μας τραβούν την προσοχή».

Όπως είπε: «Αυτή είναι η δουλειά τους, δεν παράγουν οργή, δεν παράγουν συναισθήματα οι αλγόριθμοι, αλλά από την άλλη, η κοινωνία έχει τα δικά της ερεθίσματα και συναισθήματα, όμως δεν λειτουργεί εν κενώ κι επηρεάζεται» και καθώς οι «αλγόριθμοι αρέσκονται στην ίντριγκα, το κακό και την ένταση και παρασύρουν πολύ συχνά και την κοινωνία μαζί τους, άρα είναι μία διαρκής διαδικασία αλληλεπίδρασης, με πολύ μεγαλύτερη επίδραση στους νέους και τα παιδιά». Το ζήτημα τόνισε η κ. Κοσιώνη είναι «τι γίνεται όταν οργανωμένοι μηντιακοί στρατοί, οργανώνονται και μπαίνουν στο παιχνίδι για να διαμορφώσουν ένα αφήγημα και να οργανώσουν μία ένταση», που καθοδηγούνται από «τους κατέχοντες χρήματα, δύναμη και γνώση».

Όπως τόνισε η κ. Κοσιώνη «παλαιότερα, στην τηλεόραση υπήρχε το γεγονός, υπήρχε το input που εκπεμπόταν απέναντι σε ένα δελτίο, σε μία εκπομπή κι αναπτυσσόταν ένας σχολιασμός, ο οποίος έδινε τροφή σε έναν διάλογο και μετά από αυτόν παράγονταν κάποια συναισθήματα», ενώ «στα social media τι γίνεται, υπάρχει το γεγονός, υπάρχει κατευθείαν η οργή, αμέσως το συναίσθημα, η διάχυση της οργής, δεν υπάρχει κανένας διάλογος».

Από την πλευρά του ο Νίκος Ευαγγελάτος, τόνισε πως κι οι δημοσιογράφοι «αναζητούν αναγνωσιμότητα, κυκλοφορία και δημοσιότητα, γιατί και εμείς με ένα τρόπο ψάχνουμε την επιρροή». «Ζούμε σε μία εποχή που ο μέσος πολίτης είναι πιο ενημερωμένος» τόνισε, όμως το ερώτημα είναι «εάν είναι σωστά ενημερωμένος», προσθέτοντας πως «όταν υπάρχει ποσότητα πάντα και η ποιότητα μειώνεται» γιατί υπάρχουν κανάλια που διοχετεύουν τις ψευδείς ειδήσεις και θα πρεπει να τα εντοπίζουμε .

«Υπάρχουν πολλές μάχες σε πολλά επίπεδα», τόνισε ο κ. Ευαγγελάτος, και το θέμα είναι «τελικά πόσο καθένας μας κάνει τη δουλειά του, με πόσο αίσθημα ευθύνης την κάνει τη δουλειά του, και η τεχνολογία είναι μία μάχη». Όπως πρόσθεσε: «Το πώς έρχεται το traffic σε ένα site, ποιος κανονίζει τι είναι η είδηση, ποιό είναι το ενδιαφέρον, τι είναι η ανάλυση}, αυτά έρχονται με έναν τρόπο που δεν τον ξέρουμε, γιατί μεγάλες εταιρείες, όπως η google και όχι μόνο, φτιάχνοντας αλγόριθμος στους οποίους δεν έχουμε πρόσβαση πριμοδοτούν ειδήσεις, που διασπείρονται σε διάφορα πεδία».

Όσον αφορά την πολιτική πόλωση, ο Γιάννης Μακρυγιάννης τόνισε ότι «αυτή έρχεται από μακριά», καθώς έχουμε περάσει πολλές κρίσεις, χρεωκοπίες, πανδημιες, όμως πολλά πράγματα που είχαμε βιώσει στη δεκαετία του ‘80 ήσαν πιο σκληρά από σήμερα», υπενθυμίζοντας πόσα fake news διαδίδονταν τότε και κυριαρχούσαν.

«Σήμερα αυτό που γίνεται είναι ότι ψηφιοποιήσαμε τα καφενεία», επεσήμανε ο κ. Μακρυγιάννης, τονίζοντας πως «τότε ο τσακωμός γίνονταν στο καφενείο επώνυμα, ενώ τώρα γίνεται ανώνυμα», κάτι πιο επικίνδυνο ακόμη γιατί «όταν κάτι γίνεται επώνυμα υπάρχει κι ανάληψη ευθύνης των λόγων σου». Και τόνισε: «Ερχόμαστε λοιπόν τώρα εμείς ως μέσα ενημέρωσης μέσα σε αυτό τον ορυμαγδό των όσων λέγονται να διαλέξουμε, να απευθυνθούμε και να διαμορφώσουμε μία θεματολογία», αλλά έχουμε έναν άτυπο διευθυντή έκδοσης τον «αλγόριθμο», που όταν σου καθορίζει τι διαβάζεται «αργά ή γρήγορα υποκύπτεις σε ορισμένα πράγματα, επιδιώκοντας την επισκεψιμότητα».

Όπως συμπέρανε κι ο ίδιος τα Bots «είναι μία οργανωμένη επίθεση, μία οργανωμένη προσπάθεια, από ένα κέντρο που θέλει να προωθήσει συγκεκριμένα πράγματα» κι «ο αλγόριθμός μάς επηρεάζει». Πρόσθεσε πως θα πρέπει να γίνει συζήτηση για το πώς «παρεμβαίνει και σου καθορίζει όλη τη θεματολογία», βάζοντάς σε, σε έναν «θάλαμο που σου λέει τι αυτόν ενδιαφέρει κι αυτό θα πάρεις και για να βγεις από το θάλαμο αυτό χρειάζεται θάρρος».

Από τη δική της πλευρά η Δήμητρα Συριάτου, ειδικός στα ΜΚΔ και την επικοινωνία, είπε ότι «τα bots ή τα trollsδεν είναι μόνον τεχνολογία, αλλά και άνθρωποι που γράφουν ανώνυμα» και «τα τελευταία χρόνια έχουν εξελιχθεί με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης να φαίνονται ως αληθινά» και «σίγουρα δημιουργούν κλίμα μέσα στα ΜΚΔ».

Όπως πρόσθεσε η ίδια η «πολυτεχνολογία έρχεται και πατάει πάνω στον ανθρώπινη φύση, γιατί ο άνθρωπος από τη φύση του θέλει να ανήκει κάπου. Έχει έτσι ένα ένστικτο που θέλει να δει τι πιστεύουν οι πολλοί, για να καταλάβει πάνω κάτω τι θεωρείται σωστό και τι είναι αποδεκτό. Είναι αυτό που ονομάζουμε ‘κοινωνική απόδειξη’».

Το γεγονός ότι δεν αντιστοιχούν πολλά από τα περιεχόμενά τους στην πραγματικότητα, τονίζει η κ. Συριώτη «δεν σημαίνει πως τα ΜΚΔ δεν αντανακλούν την εικόνα που επικρατεί στην κοινωνία, δεν είναι αποκομμένα. Υπάρχουν περιπτώσεις που μία μειοψηφία κάνει πολύ θόρυβο κι εμείς νομίζουμε πως αυτό είναι το κλίμα στην κοινωνία». Κλείνοντας τόνισε πως «σε άλλες περιπτώσεις το κλίμα στην κοινωνία συμπίπτει με αυτό των ΜΚΔ, αλλά νομίζω πως προηγείται το κλίμα στην κοινωνία».

Η κ. Συριώτη δήλωσε όσον αφορά τη μεγάλη επιρροή κι επίδραση από bots «δεν την έχουμε, καθώς δεν περνάει τίποτα εύκολα στα μεγάλα παραδοσιακά μέσα χωρίς τον αναγκαίο έλεγχο», καθώς πλέον προέχει «η υποψία ότι μπορεί να προέρχεται από τέτοιου είδους πράγματα».

‘Απαντες όσοι συμμετείχαν στη συζήτηση συμφώνησαν πως τον τελικό λόγο τον έχει πάντοτε ο άνθρωπος και θα επικρατήσει ξανά η «υπογραφή» κι η «λογοδοσία», καθώς η δημοσιογραφία εξυπακούει την έρευνα και τη διασταύρωση, καθώς και την τελική επιλογή για το τι θα δημοσιευθεί και πώς.

ΑΠΕ-ΜΠΕ