NYT: Η Ευρώπη δεν ήθελε τον πόλεμο με το Ιράν – Αλλά δεν μπορεί να μείνει έξω

Μία εβδομάδα μετά την έναρξη της αμερικανοϊσραηλινής στρατιωτικής εκστρατείας κατά του Ιράν, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις βρίσκονται σε ένα ολοένα και πιο δύσκολο δίλημμα, παρατηρούν οι New York Times.

Επισήμως δηλώνουν ότι δεν συμμετέχουν στον πόλεμο, όμως στην πράξη στέλνουν πλοία, αεροσκάφη και στρατιωτικό εξοπλισμό στη Μέση Ανατολή, προσπαθώντας να προστατεύσουν συμφέροντα και συμμάχους χωρίς να εμπλακούν άμεσα στη σύγκρουση.

Δηλώσεις αποστασιοποίησης, κινήσεις εμπλοκής

Η αντίφαση είναι εμφανής στη στάση των ευρωπαίων ηγετών.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι «η Γαλλία δεν βρίσκεται σε πόλεμο», ενώ η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι τόνισε ότι η χώρα της «δεν θέλει να πάει σε πόλεμο». Παρόμοια θέση διατύπωσε και ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Κιρ Στάρμερ, υποστηρίζοντας ότι το Λονδίνο δεν συμμετέχει στις επιθετικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Ωστόσο, οι στρατιωτικές κινήσεις δείχνουν μια διαφορετική εικόνα.

Η Γαλλία απογείωσε μαχητικά Rafale πάνω από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μετά από επίθεση με drone σε γαλλική ναυτική βάση στο Άμπου Ντάμπι, ενώ ο Μακρόν διέταξε την αποστολή του αεροπλανοφόρου Charles de Gaulle στην ανατολική Μεσόγειο.

Η αποστολή του θα μπορούσε να ενταχθεί σε ευρωπαϊκή επιχείρηση για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας σε κρίσιμες εμπορικές οδούς.

Η δύσκολη ισορροπία της Ιταλίας

Στην Ιταλία, η Τζόρτζια Μελόνι συμφώνησε να αναπτύξει συστήματα αεράμυνας σε χώρες του Περσικού Κόλπου για την προστασία τους από ιρανικούς πυραύλους και drones.

Παράλληλα επέτρεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες να χρησιμοποιούν ιταλικές στρατιωτικές βάσεις για επιχειρησιακή και υλικοτεχνική υποστήριξη, επιμένοντας όμως ότι αυτές δεν χρησιμοποιούνται για επιθετικές αποστολές.

Η επιλογή αυτή δημιουργεί πολιτικές πιέσεις στο εσωτερικό της χώρας. Ο Ντόναλντ Τραμπ παραμένει εξαιρετικά αντιδημοφιλής στην Ιταλία και η στάση της Μελόνι απέναντί του μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος για τη δικαστική μεταρρύθμιση που θα διεξαχθεί αργότερα μέσα στον μήνα.

Η δύσκολη σχέση Στάρμερ – Τραμπ

Στη Βρετανία, ο Κιρ Στάρμερ δέχεται πυρά τόσο στο εσωτερικό όσο και από την Ουάσιγκτον.

Ο Τραμπ τον κατηγόρησε ότι «δεν είναι Ουίνστον Τσόρτσιλ», όταν το Λονδίνο αρνήθηκε να επιτρέψει τη χρήση βρετανικών βάσεων για την αρχική επίθεση κατά του Ιράν.

Παρά την ένταση, η Βρετανία έχει στείλει μαχητικά Typhoon, πολεμικά πλοία και συστήματα αντιμετώπισης drones στην περιοχή, παρέχοντας σημαντική – αν και διακριτική – υποστήριξη στις επιχειρήσεις.

Η ευρωπαϊκή αμηχανία

Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς περιέγραψε ίσως πιο ξεκάθαρα το ευρωπαϊκό δίλημμα μετά τη συνάντησή του με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

«Δεν γνωρίζουμε αν αυτό το σχέδιο θα λειτουργήσει και αν οι στρατιωτικές επιθέσεις από το εξωτερικό μπορούν να οδηγήσουν σε πολιτική αλλαγή μέσα στο Ιράν», δήλωσε. «Το σχέδιο αυτό δεν είναι χωρίς ρίσκο – και τις συνέπειες θα τις υποστούμε και εμείς».

Παρά τις επιφυλάξεις αυτές, ο Μερτς δέχθηκε έντονη κριτική στη Γερμανία επειδή δεν αντέδρασε δημόσια όταν ο Τραμπ επέκρινε τον Στάρμερ και τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ.

Ένας πόλεμος που επηρεάζει περισσότερο την Ευρώπη

Οι ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται ουσιαστικά σε ένα επικίνδυνο σχοινί ισορροπίας: από τη μία δεν θέλουν να συγκρουστούν με την Ουάσιγκτον και από την άλλη προσπαθούν να περιορίσουν τις αντιδράσεις της κοινής γνώμης, που φοβάται έναν ακόμη πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι, αν το Ιράν οδηγηθεί σε αποσταθεροποίηση ή διάλυση, η Ευρώπη θα υποστεί πολύ πιο άμεσα τις συνέπειες από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να προκαλέσει νέες μεταναστευτικές ροές, ενεργειακή αστάθεια και ευρύτερη αποσταθεροποίηση στην περιοχή — εξελίξεις που θα επηρέαζαν άμεσα την ευρωπαϊκή ασφάλεια και οικονομία.