Yedioth Ahronoth: Αποκαλύπτει το σχέδιο Μοσάντ-CIA που θα τίναζε στον αέρα τη Μέση Ανατολή

Ένα σχέδιο που, αν είχε προχωρήσει, θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, αποκαλύπτεται μέσα από δημοσιεύματα ισραηλινών μέσων ενημέρωσης που ήρθαν στο φως μετά την άρση στρατιωτικής λογοκρισίας. Σύμφωνα με τις πληροφορίες αυτές, η Μοσάντ και η CIA είχαν επεξεργαστεί ένα σχέδιο εξοπλισμού κουρδικών δυνάμεων με στόχο τη δημιουργία ενός εσωτερικού μετώπου κατά του Ιράν, σε μια περίοδο που η αντιπαράθεση ανάμεσα στην Τεχεράνη και το Τελ Αβίβ βρισκόταν σε τροχιά επικίνδυνης κλιμάκωσης. Το σχέδιο φέρεται να περιλάμβανε όπλα, εκπαίδευση, χρηματοδότηση και επιχειρησιακή υποστήριξη, ενώ σύμφωνα με τις ίδιες πηγές είχε ήδη περάσει από το στάδιο της θεωρίας σε εκείνο της προετοιμασίας.

Σπύρος Σιδέρης

Τελικά δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Όχι επειδή έλειψαν οι πρόθυμοι να το στηρίξουν, αλλά επειδή συγκρούστηκαν αμερικανικοί υπολογισμοί, τουρκικές αντιδράσεις, φόβοι για γενικευμένο πόλεμο και η ανησυχία ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να βάλει φωτιά σε ολόκληρη την περιοχή.

Το σχέδιο που τρόμαξε την Τεχεράνη

Σύμφωνα με τις αποκαλύψεις της ισραηλινής εφημερίδας Yedioth Ahronoth, το σχέδιο βασιζόταν στην αξιοποίηση κουρδικών ενόπλων ομάδων ως τοπικής δύναμης πίεσης κατά του ιρανικού καθεστώτος.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι οι ομάδες αυτές επρόκειτο να ενισχυθούν με ελαφρύ οπλισμό, αντιαρματικά συστήματα, πυρομαχικά, εξοπλισμό επιμελητείας, αλλά και οικονομική και επιχειρησιακή υποστήριξη. Μέρος του υλικού φέρεται να προερχόταν από όπλα που είχαν κατασχεθεί κατά τις συγκρούσεις με τη Χαμάς στη Γάζα και τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Το κρίσιμο στοιχείο, όμως, δεν ήταν ο οπλισμός. Ήταν ο στόχος.

Η λογική του σχεδίου ήταν ότι ένα οργανωμένο κουρδικό μέτωπο θα μπορούσε να αναγκάσει την Τεχεράνη να μεταφέρει σημαντικό μέρος των στρατιωτικών και ασφαλείας δυνάμεών της στο εσωτερικό της χώρας, δημιουργώντας νέα προβλήματα σε μια περίοδο αυξημένων περιφερειακών πιέσεων.

Με απλά λόγια, δεν επρόκειτο μόνο για υποστήριξη προς κουρδικές ομάδες. Επρόκειτο για μια προσπάθεια δημιουργίας εσωτερικής πίεσης στο ίδιο το ιρανικό καθεστώς.

Η CIA, η Μοσάντ και η ιδέα της «εσωτερικής πίεσης»

Πηγές που επικαλείται η Jerusalem Post υποστηρίζουν ότι η αρχική ιδέα δεν προήλθε καν από το Ισραήλ, αλλά από αμερικανικούς κύκλους ασφαλείας.

Το σκεπτικό ήταν απλό: οι Κούρδοι διαθέτουν ήδη σημαντική στρατιωτική εμπειρία από πολυετείς συγκρούσεις στο Ιράκ, στη Συρία και σε περιοχές του ίδιου του Ιράν. Αυτό σήμαινε ότι δεν απαιτούνταν πολύμηνη εκπαίδευση ούτε δημιουργία νέων δομών.

Για ορισμένους κύκλους στην Ουάσιγκτον, η αξιοποίηση τοπικών δυνάμεων αποτελούσε έναν τρόπο άσκησης πίεσης στο Ιράν χωρίς άμεση αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή και χωρίς το πολιτικό κόστος μιας ανοικτής σύγκρουσης.

Ωστόσο, δεν συμφωνούσαν όλοι.

Μέσα στην αμερικανική διοίκηση εκφράστηκαν έντονες αμφιβολίες για το κατά πόσο οι συγκεκριμένες ομάδες θα μπορούσαν να πετύχουν τους στόχους που τους αποδίδονταν, ενώ πολλοί προειδοποιούσαν ότι μια τέτοια επιχείρηση θα μπορούσε να προκαλέσει ανεξέλεγκτη περιφερειακή ανάφλεξη.

Το βέτο της Άγκυρας

Εκεί όπου το σχέδιο συνάντησε τη μεγαλύτερη αντίσταση ήταν στην Τουρκία.

Σύμφωνα με ισραηλινά και τουρκικά δημοσιεύματα, η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αντιμετώπισε εξαρχής την ιδέα ως άμεση απειλή για τα τουρκικά συμφέροντα.

Η Άγκυρα θεωρεί ότι κάθε στρατιωτική ενίσχυση κουρδικών οργανώσεων μπορεί να δημιουργήσει επικίνδυνα προηγούμενα και να επηρεάσει τις ισορροπίες όχι μόνο στο Ιράκ και τη Συρία, αλλά και στο εσωτερικό της ίδιας της Τουρκίας.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η τουρκική πλευρά πραγματοποίησε σειρά πολιτικών και παρασκηνιακών επαφών τόσο με κουρδικούς παράγοντες όσο και με την ηγεσία της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Κουρδιστάν στο Ιράκ, προκειμένου να μπλοκάρει το εγχείρημα.

Το αποτέλεσμα ήταν ότι η πίεση προς την Ουάσιγκτον αυξήθηκε σημαντικά και το σχέδιο άρχισε να χάνει πολιτική στήριξη.

Οι 500 μαχητές που είχαν ήδη κινητοποιηθεί

Το στοιχείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη αίσθηση είναι ότι, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το σχέδιο είχε ήδη αρχίσει να παίρνει πρακτική μορφή.

Αναφέρεται ότι περίπου 500 Κούρδοι μαχητές είχαν ξεκινήσει μετακινήσεις από το βόρειο Ιράκ προς το Ιράν πριν αποφασιστεί η εγκατάλειψη του σχεδίου.

Παράλληλα, γίνεται λόγος για επιχειρήσεις κοντά στα σύνορα Ιράν – Ιράκ, οι οποίες φέρονται να είχαν στόχο τη διευκόλυνση πιθανών μετακινήσεων και επιχειρησιακών δραστηριοτήτων.

Εάν οι πληροφορίες αυτές ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, τότε δεν μιλάμε για ένα θεωρητικό σενάριο που έμεινε στα χαρτιά, αλλά για ένα σχέδιο που βρέθηκε πολύ πιο κοντά στην υλοποίηση απ’ ό,τι είχε γίνει γνωστό μέχρι σήμερα.

Γιατί ανησύχησε το Ιράν

Για την Τεχεράνη, το ζήτημα δεν ήταν μόνο στρατιωτικό.

Το Ιράν φιλοξενεί εκατομμύρια Κούρδους πολίτες και παρακολουθεί διαχρονικά με ιδιαίτερη ευαισθησία κάθε εξέλιξη που αφορά κουρδικές οργανώσεις στις γειτονικές χώρες.

Η προοπτική δημιουργίας ενός νέου εσωτερικού μετώπου σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα βρισκόταν αντιμέτωπη με κυρώσεις, περιφερειακές εντάσεις και πίεση από το Ισραήλ θεωρήθηκε εξαιρετικά επικίνδυνη.

Δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, οι ιρανικές αρχές αύξησαν το επίπεδο επιφυλακής μόλις άρχισαν να κυκλοφορούν πληροφορίες για πιθανές κινήσεις κουρδικών ομάδων.

Για την Τεχεράνη, το ενδεχόμενο δεν ήταν απλώς ένα ακόμη επεισόδιο στον σκιώδη πόλεμο με το Ισραήλ. Ήταν η πιθανότητα να ανοίξει μια νέα εστία αστάθειας μέσα στα ίδια της τα σύνορα.

Ένα σχέδιο που αποκαλύπτει τη νέα σκακιέρα της Μέσης Ανατολής

Πέρα από το αν το σχέδιο ήταν πλήρως εφαρμόσιμο ή αν τελικά εγκαταλείφθηκε πριν φτάσει στο τελικό του στάδιο, οι αποκαλύψεις φωτίζουν μια ευρύτερη πραγματικότητα.

Η αντιπαράθεση ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν δεν περιορίζεται πλέον σε αεροπορικές επιδρομές, κυβερνοεπιθέσεις ή επιχειρήσεις πληροφοριών. Εξελίσσεται σε ένα πολυεπίπεδο γεωπολιτικό παιχνίδι, στο οποίο συμμετέχουν κρατικοί και μη κρατικοί δρώντες, τοπικές οργανώσεις και περιφερειακές δυνάμεις.

Οι Κούρδοι βρέθηκαν για ακόμη μία φορά στο επίκεντρο αυτής της αναμέτρησης. Όχι επειδή το επέλεξαν απαραίτητα οι ίδιοι, αλλά επειδή η γεωγραφία και η στρατηγική τους θέση εξακολουθούν να τους καθιστούν κρίσιμο παράγοντα για κάθε σχεδιασμό στη Μέση Ανατολή.

Και αν κάτι αποκαλύπτει αυτή η υπόθεση, είναι ότι πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις και τις επίσημες διπλωματικές πρωτοβουλίες συνεχίζεται ένας αθέατος πόλεμος επιρροής. Ένας πόλεμος στον οποίο οι ισορροπίες μπορούν να αλλάξουν από μια μυστική συνάντηση, μια απόφαση σε κάποιο προεδρικό γραφείο ή ένα σχέδιο που δεν υλοποιήθηκε ποτέ — αλλά ήταν αρκετό για να προκαλέσει ανησυχία από την Ουάσιγκτον και την Άγκυρα μέχρι την Τεχεράνη.

Και αυτό ίσως είναι το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο της υπόθεσης: ότι στη σημερινή Μέση Ανατολή, οι πιο κρίσιμες μάχες δεν δίνονται πάντα στα πεδία των συγκρούσεων. Συχνά ξεκινούν στα παρασκήνια, πολύ πριν γίνουν πρωτοσέλιδο.