Οι επιλογές του Ιράν σε περίπτωση αμερικανικής επίθεσης

Για σχεδόν πέντε δεκαετίες, το Ιράν προετοιμάζεται συστηματικά για το ενδεχόμενο μιας ευθείας σύγκρουσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αν και η Τεχεράνη γνωρίζει ότι δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τη στρατιωτική υπεροχή της Ουάσινγκτον σε συμβατικό επίπεδο, έχει επενδύσει σε ασύμμετρα μέσα και σε στρατηγικές που μπορούν να προκαλέσουν υψηλό κόστος, όχι μόνο στη Μέση Ανατολή αλλά και στην παγκόσμια οικονομία.

Την ώρα που αμερικανική ομάδα κρούσης αεροπλανοφόρων αναπτύσσεται στη Μέση Ανατολή και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο πλήγματος κατά του Ιράν, οι φόβοι για έναν ευρύτερο περιφερειακό πόλεμο επιστρέφουν δυναμικά. Παρά το γεγονός ότι το ιρανικό καθεστώς έχει αποδυναμωθεί από ισραηλινά και αμερικανικά χτυπήματα το περασμένο καλοκαίρι και αντιμετωπίζει αυξανόμενη εσωτερική αναταραχή, εξακολουθεί να διαθέτει ένα ευρύ φάσμα επιλογών για αντίποινα, σύμφωνα με αναλυτές.

Αυτές περιλαμβάνουν επιθέσεις σε αμερικανικά συμφέροντα και στο Ισραήλ, την ενεργοποίηση συμμαχικών οργανώσεων στην περιοχή και την πρόκληση οικονομικών σοκ που θα μπορούσαν να κλονίσουν τις διεθνείς αγορές. Το πώς και πότε θα χρησιμοποιηθούν αυτά τα εργαλεία εξαρτάται από το επίπεδο απειλής που εκτιμά ότι αντιμετωπίζει η Τεχεράνη.

«Το καθεστώς έχει πολλές δυνατότητες, εάν αντιληφθεί ότι πρόκειται για έναν υπαρξιακό πόλεμο», δήλωσε στο CNN ο Φαρζίν Ναντίμι, ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο της Ουάσινγκτον. «Αν το δουν ως τελικό πόλεμο, μπορεί να ρίξουν ό,τι έχουν».

Πύραυλοι και μη επανδρωμένα αεροσκάφη

Το Ιράν εκτιμάται ότι διαθέτει χιλιάδες πυραύλους και drones, εντός εμβέλειας αμερικανικών στρατευμάτων που σταθμεύουν σε χώρες της Μέσης Ανατολής, ενώ έχει επανειλημμένα απειλήσει και το Ισραήλ.

Τον Ιούνιο, μετά από αιφνιδιαστικό ισραηλινό πλήγμα, η Τεχεράνη απάντησε με μαζικές εκτοξεύσεις βαλλιστικών πυραύλων και UAV, ορισμένα εκ των οποίων διέσπασαν την ισραηλινή αεράμυνα και προκάλεσαν ζημιές. Ιρανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι μεγάλο μέρος των αποθεμάτων έχει ήδη αναπληρωθεί, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν πως τα όπλα αυτά, παρότι παλαιότερης τεχνολογίας σε σχέση με τα αμερικανικά, παραμένουν απειλητικά.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το drone Shahed, το οποίο έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα καταστροφικό στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία. Παράλληλα, το Ιράν έχει αναπτύξει ή δοκιμάσει πάνω από 20 τύπους βαλλιστικών πυραύλων, ικανούς να πλήξουν στόχους έως και τη νότια Ευρώπη.

«Έχουμε 30.000 έως 40.000 Αμερικανούς στρατιώτες σε οκτώ ή εννέα βάσεις στην περιοχή», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, τονίζοντας ότι όλες βρίσκονται εντός εμβέλειας ιρανικών drones και βαλλιστικών πυραύλων μικρής εμβέλειας.

Ενεργοποίηση πληρεξουσίων

Παρότι το Ισραήλ έχει πλήξει τα τελευταία χρόνια το περιφερειακό δίκτυο πληρεξουσίων του Ιράν, μειώνοντας την ικανότητά του να προβάλλει ισχύ εκτός συνόρων, οργανώσεις-σύμμαχοι της Τεχεράνης έχουν δηλώσει έτοιμες να παρέμβουν.

Ομάδες στο Ιράκ, όπως η Κατάεμπ Χεζμπολάχ και η Χαρακάτ αλ-Νουτζάμπα, καθώς και η Χεζμπολάχ του Λιβάνου, προειδοποίησαν ότι θα στηρίξουν το Ιράν σε περίπτωση επίθεσης. Ο διοικητής της Κατάεμπ Χεζμπολάχ, Αμπού Χουσεΐν αλ-Χαμιντάουι, κάλεσε τους υποστηρικτές «να προετοιμαστούν για ολοκληρωτικό πόλεμο».

Ωστόσο, οι πληρεξούσιοι αντιμετωπίζουν σοβαρούς περιορισμούς. Η Χεζμπολάχ στον Λίβανο έχει αποδυναμωθεί μετά από 13 μήνες σύγκρουσης με το Ισραήλ και πιέζεται εσωτερικά για αφοπλισμό, ενώ στο Ιράκ οι φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές βρίσκονται υπό αυξημένη πίεση από την κεντρική κυβέρνηση και τις ΗΠΑ.

Οι Χούθι στην Υεμένη, αν και έχουν δεχθεί επανειλημμένα πλήγματα, παραμένουν ένας από τους πιο επικίνδυνους συμμάχους της Τεχεράνης, έχοντας στο παρελθόν πλήξει Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Ισραήλ και αμερικανικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα.

Οικονομικός πόλεμος και Στενά του Ορμούζ

Το Ιράν προειδοποιεί ότι ένας πόλεμος εναντίον του δεν θα περιοριστεί στη Μέση Ανατολή, αλλά θα έχει παγκόσμιο οικονομικό αντίκτυπο. Κεντρικό εργαλείο αποτελεί τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται πάνω από το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και σημαντικό ποσοστό LNG.

Η Τεχεράνη έχει απειλήσει να κλείσει τα στενά σε περίπτωση επίθεσης — ένα σενάριο που ειδικοί χαρακτηρίζουν εξαιρετικά επικίνδυνο, καθώς θα μπορούσε να εκτοξεύσει τις τιμές ενέργειας και να προκαλέσει παγκόσμια ύφεση.

«Ακόμη και περιορισμένες διαταραχές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε απότομες αυξήσεις τιμών και πληθωρισμό παγκοσμίως», προειδοποίησε ο ενεργειακός αναλυτής Umud Shokri.

Το Ιράν διαθέτει υπόγειες ναυτικές βάσεις, ταχύπλοα σκάφη, νάρκες και drones, ενώ έχει επενδύσει εδώ και δεκαετίες στη δημιουργία στόλου πλοίων και υποβρυχίων. Αν και Αμερικανοί στρατιωτικοί εκτιμούν ότι μια τέτοια απειλή μπορεί να αντιμετωπιστεί, αναγνωρίζουν ότι τα ασύμμετρα μέσα μπορούν να δυσκολέψουν σοβαρά τη ναυσιπλοΐα.

«Ο επόμενος πόλεμος μπορεί να μην ξεκινήσει στην Τεχεράνη, αλλά στα Στενά του Ορμούζ και στον Περσικό Κόλπο», προειδοποίησε ο Ναντίμι.