Όταν η Ιστορία αλλάζει χέρια: Μια συλλογή από άλλον αιώνα της Άϊριν Ρούσβελτ στον Οίκο Christie’s

Λίγες γυναίκες της εποχής της έχουν ζήσει τόσες εμπειρίες στη ζωή τους και λίγοι άνθρωποι έχουν με τόσο πάθος στηρίξει την τέχνη όσο η Άϊριν Ρούσβελτ  Έιτκεν, μια μορφή που ξεπερνά την έννοια της απλής συλλέκτριας. Η Άϊριν Ρούσβελτ Έιτκεν υπήρξε ζωντανός κρίκος ανάμεσα στην ευρωπαϊκή καλλιέργεια, την αμερικανική πολιτική δυναστεία των Ρούσβελτ και τον κόσμο της υψηλής τέχνης.

Νατάσα Μαστοράκου

Με προσωπικές σχέσεις, εμπειρίες και ρόλο σε ένα περιβάλλον όπου η τέχνη, η εξουσία και η διπλωματία συνυπήρχαν, η παρουσία της προσέδωσε στη συλλογή και στη ζωή της ιστορικό βάθος που ξεπερνά κατά πολύ τα αντικείμενα που άφησε πίσω της.

Μια προσωπικότητα που κινήθηκε με μεγάλη άνεση στα σαλόνια της κοινωνικής ελίτ αλλά και στην διεθνή πολιτική και διπλωματική σκηνή έρχεται ξανά στο προσκήνιο με αφορμή τη δημοπρασία που θα πραγματοποιηθεί στις 4 Φεβρουαρίου στον οίκο Christie’s.

Ανάμεσα σε άλλες ιστορικές δημοπρασίες που θα γίνουν στον Οίκο τον επόμενο μήνα, θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά ένας από τους μεγαλύτερους θησαυρούς της Νέας Υόρκης. Η ιστορία θα ζωντανέψει ξανά μέσα από το διαμέρισμα των Έιτκεν και το κοινό θα έχει την ευκαιρία να θαυμάσει, και λίγοι τυχεροί να αποκτήσουν, αντικείμενα και έργα τέχνης πολύ μεγάλης αξίας.

Πρόκειται για ένα «ταξίδι» 100 ετών που ολοκληρώνεται τον 21ο αιώνα, αντιπροσωπεύοντας μια σπάνια συλλογή σε ένα διαμέρισμα που δεν έχει αλλάξει ιδιοκτήτη από τότε που χτίστηκε το 1927.

Το μεγαλύτερο μέρος της συλλογής δημιουργήθηκε από την Annie Laurie και τον Russell Aitken στις δεκαετίες του 1950 και 1960, και στη συνέχεια συμπληρώθηκε με την ευαισθησία και την αισθητική της Άϊριν Ρούσβελτ Έιτκεν μετά το γάμο της με τον Ρούσβελτ στη δεκαετία του 1980.

Η συλλέκτρια γεννήθηκε το 1931 και ξεκίνησε την καριέρα της στο fashion marketing στην Νέα Υόρκη, με οδηγό την Ντόροθι Σέιβερ, θρυλική πρόεδρο των πολυκαταστημάτων Lord & Taylor.

Το 1965 παντρεύτηκε τον τραπεζίτη Τζον Άσπινγουολ Ρούσβελτ, μικρότερο γιο του προέδρου Φραγκλίνου Ρούσβελτ και από τότε ασχολήθηκε με τη μεγάλη συλλογή του διαμερίσματός τους με οικογενειακούς πίνακες, έπιπλα, ασημένια αντικείμενα  και ιστορικά έγγραφα.

Μέσα από αυτόν τον γάμο βρέθηκε στο επίκεντρο της αμερικανικής υψηλής κοινωνίας και των διεθνών πολιτικών εξελίξεων του 20ού αιώνα, αποκτώντας εμπειρίες που ελάχιστες γυναίκες της εποχής είχαν τη δυνατότητα να ζήσουν.

Μέχρι το τέλος της ζωής της συνέχισε να συλλέγει και να προσεγγίζει την τέχνη με μεγάλη λεπτότητα.

Έντονη παρουσία, διακριτική ζωή

Η Ρούσβελτ υπήρξε μια γυναίκα με έντονη παρουσία, της οποίας η ζωή και η πορεία ξεπερνούσαν τα στενά όρια της εποχής της. Με βαθιά καλλιέργεια και έντονο ενδιαφέρον για την τέχνη και τον πολιτισμό, άφησε πίσω της ένα αποτύπωμα που εξακολουθεί να προκαλεί το ενδιαφέρον συλλεκτών, ιστορικών και φίλων της τέχνης.

Παρά τη δημόσια εικόνα της, η Ειρήνη Ρούσβελτ διατήρησε έναν διακριτικό χαρακτήρα. Ήταν γνωστή για την εκλεπτυσμένη αισθητική της, την αγάπη της για την τέχνη και τα αντικείμενα με ιστορία, αλλά και για το ενδιαφέρον της για τη φιλανθρωπία και την κοινωνική προσφορά. Τα σπίτια στα οποία έζησε αντικατόπτριζαν αυτήν ακριβώς τη φιλοσοφία: χώρους όπου συνυπήρχαν η πολυτέλεια με τη μνήμη και η παράδοση με το προσωπικό γούστο.

Η δημοπρασία του Christie’s φέρνει στο φως αντικείμενα που συνδέονται άμεσα με τη ζωή της: έργα τέχνης, έπιπλα, προσωπικά αντικείμενα και συλλεκτικά κομμάτια που μαρτυρούν το αισθητικό της κριτήριο και τη θέση της στον διεθνή κοινωνικό χάρτη. Πρόκειται για αντικείμενα που δεν έχουν μόνο υλική αξία, αλλά και έντονο ιστορικό και συναισθηματικό φορτίο, καθώς αφηγούνται πτυχές μιας ζωής γεμάτης μετακινήσεις, γνωριμίες και εμπειρίες.

 Ένα διαμέρισμα, δεκάδες ιστορίες

Το να μπαίνεις στο διαμέρισμα των Aitken ήταν σαν να μεταφέρεσαι στην κομψότητα και τη μεγαλοπρέπεια του 18ου αιώνα. Σε κάθε δωμάτιο, ο επισκέπτης βρίσκεται περιτριγυρισμένος από κομμάτια αξιοθαύμαστα και προσεκτικά επιλεγμένα από τη βρετανική και γαλλική κοινωνίας.

Σε αυτά προστέθηκαν τα ιδιόμορφα μοναδικές πορσελάνες  Μάισεν και Σεβρών, έπιπλα Τσίπεντεϊλ, πολύτιμα αντικείμενα Φαμπερζέ, πίνακες με διάσημες υπογραφές όπως του Τόμας Γκέινσμπορο, του  Τόμας Λόρενς, του Φρανσουά Μπουσέ, του Νικολά Λανκρέ και του Φραγκονάρ αλλά και αντίκες κάθε είδους και χαλιά.

Τα έσοδα από τη συλλογή θα διατεθούν στα τρία πολιτιστικά ιδρύματα της Νέας Υόρκης που ήταν πιο κοντά στην καρδιά της: το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης, η Συλλογή Frick και η Βιβλιοθήκη και Μουσείο Morgan.

Από τα αντικείμενα της δημοπρασίας ξεχωρίζουν:

1. Πορτρέτο της LadyBerkeley από τον Sir Thomas Lawrence (1769–1830), 600.000 έως 800.000 αγγλικές λίρες

2. «FourSeasons» του Nicolas Lancret, τέσσερις διακοσμητικοί πίνακες σετ, 800.000 έως 1.200.000 αγγλικές λίρες

3. Σπάνιο χαλί SavonnerieLouisXIII, 600.000 έως 1.000.000 αγγλικές λίρες