Ο Τραμπ ενημερώθηκε για τις επιλογές έναντι του Ιράν-Ωμότητες καταστολής περιγράφουν μάρτυρες των διαδηλώσεων

Το BBC, επικαλούμενο δύο αξιωματούχους από το αμερικανικό υπουργείο Αμυνας, αναφέρει πώς ο Ντόναλντ Τραμπ ενημερώθηκε για ένα «ευρύ φάσμα εργαλείων» που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν οι ΗΠΑ στο Ιράν. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, τα εργαλεία αυτά είναι είτε αμιγώς στρατιωτικά, είτε «κεκαλυμμένα».

Κατά τους δύο αξιωματούχους που επικαλείται το βρετανικό δίκτυο πιθανά πλήγματα με πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς παραμένουν ως μια πιθανή επιλογή στο τραπέζι, ωστόσο στον Αμερικανό πρόεδρο παρουσιάστηκαν και άλλες εναλλακτικές, όπως κυβερνοεπιχειρήσεις και «εκστρατείες ψυχολογικής πίεσης»

Σύμφωνα πάντα με το BBC, η ομάδα εθνικής ασφαλείας του Αμερικανού προέδρου θα πραγματοποιήσει σύσκεψη εντός της ημέρας για να συζητήσει το θέμα, ωστόσο παραμένει ασαφές αν ο ίδιος ο Τραμπ θα δώσει το «παρών».

Στο πλαίσιο των κυρώσεων ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε την αρχή το βράδυ της Δευτέρας, ανακοινώνοντας πως όποια χώρα συναλλάσσεται με το Ιράν, θα της επιβάλλονται από τις ΗΠΑ δασμοί ύψους 35%.

Επιπλέον, προτείνεται η χορήγηση μεγάλου αριθμού τερματικών του δορυφορικού δικτύου Starlink στην ιρανική αντιπολίτευση, ώστε να υπερβεί τα προβλήματα επικοινωνίας και συντονισμού τα οποία αντιμετωπίζει λόγω του μπλακ άουτ στο Ιντερνετ. Ιδιοκτησίας Ελον Μασκ, το Starlink διαδραμάτισε ουσιώδη ρόλο στήριξης του ουκρανικού στρατού κατά τις πρώτες ημέρες της ρωσικής εισβολής.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους που τον συνόδευαν στο προεδρικό αεροπλάνο, την Κυριακή, ο Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει εισηγήσεις για στρατιωτικά πλήγματα. «Σκεφτόμαστε ορισμένες πολύ σκληρές εναλλακτικές», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος. Κληθείς να σχολιάσει τις προειδοποιήσεις της ιρανικής ηγεσίας ότι θα απαντήσει πλήττοντας τον αμερικανικό στρατό, εάν δεχθεί επίθεση, τόνισε: «Αν το κάνουν, θα τους χτυπήσουμε σε βαθμό που δεν έχουν γνωρίσει ποτέ στο παρελθόν».

Παρ’ όλα αυτά, άφησε μια μικρή χαραμάδα επικοινωνίας με την Τεχεράνη, υπογραμμίζοντας ότι οι Ιρανοί ηγέτες «θέλουν να διαπραγματευθούν μαζί του» και ότι μια συνάντηση σε ανώτερο επίπεδο ήταν ενδεχόμενο να πραγματοποιηθεί, πριν ή μετά την αμερικανική απάντηση στο κύμα καταστολής.

Η αντίδραση της Τεχεράνης

Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αρακτσί δήλωσε χθες, σε συνάντηση ξένων πρεσβευτών στην ιρανική πρωτεύουσα, ότι η χώρα του είναι έτοιμη για πόλεμο, αλλά παραμένει ανοιχτή σε διάλογο με τις ΗΠΑ. Ο εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου, Εσμαΐλ Μπαγκαεΐ, ανέφερε ότι τα κανάλια επικοινωνίας μεταξύ του Αρακτσί και του ειδικού απεσταλμένου του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, παραμένουν ανοιχτά. Είναι αμφίβολο, όμως, τι επίπτωση θα μπορούσαν να έχουν στις εσωτερικές εξελίξεις του Ιράν οι όποιες υποχωρήσεις στο πυρηνικό και βαλλιστικό πρόγραμμα, δεδομένου ότι το κύμα των διαδηλώσεων δεν έχει καμία σχέση με αυτά τα ζητήματα.

Σύμφωνα με παρατηρητήριο ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν, που έχει έδρα στις ΗΠΑ, μέχρι χθες είχαν σκοτωθεί στη διάρκεια των ταραχών 648 διαδηλωτές και 69 μέλη των ιρανικών δυνάμεων ασφαλείας, ενώ 10.600 άνθρωποι είχαν συλληφθεί. Βίντεο που κυκλοφόρησε στο Διαδίκτυο έδειχνε πολλούς Ιρανούς να έχουν συγκεντρωθεί στο νεκροτομείο του

Από την πλευρά του, το καθεστώς προχώρησε χθες σε επίδειξη δύναμης, με αντιδιαδηλώσεις οπαδών του στην Τεχεράνη και σε άλλες πόλεις. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στην Πλατεία της Επανάστασης, στην ιρανική πρωτεύουσα, φωνάζοντας «Θάνατος στο Ισραήλ» και «Θάνατος στην Αμερική».

Κεντρικός ομιλητής ήταν ο πρόεδρος της Βουλής, Μοχάμεντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, ο οποίος υποστήριξε ότι η χώρα του διεξάγει «τετραπλό πόλεμο: έναν οικονομικό, έναν ψυχολογικό, ένα στρατιωτικό και, τώρα, έναν πόλεμο κατά της τρομοκρατίας».

Ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, χαρακτήρισε «προειδοποίηση» με αποδέκτη τις ΗΠΑ τη μεγάλη κινητοποίηση υποστηρικτών του καθεστώτος.

Μαρτυρίες διαδηλωτών για ωμότητες των δυνάμεων καταστολής

Μαρτυρίες Ιρανών διαδηλωτών που μίλησαν στο BBC αποτυπώνουν με ωμό τρόπο την κλιμάκωση της καταστολής. Ο «Ομίντ», περίπου 40 ετών – όνομα που έχει αλλαχθεί για λόγους ασφαλείας – περιέγραψε με τρεμάμενη φωνή πώς είδε «με τα ίδια του τα μάτια» τις δυνάμεις ασφαλείας να πυροβολούν απευθείας τις γραμμές των διαδηλωτών, με ανθρώπους να πέφτουν νεκροί επιτόπου.

Όπως επισήμανε, οι δυνάμεις ασφαλείας έκαναν χρήση αυτόματων όπλων τύπου  Καλάσνικοφ  εναντίον άοπλων πολιτών στην μικρή πόλη του νότιου Ιράν, όπου συμμετείχε στις κινητοποιήσεις λόγω της επιδεινούμενης οικονομικής κατάστασης. «Μαχόμαστε έναντια σε ένα βίαιο καθεστώς με άδεια χέρια», είπε χαρακτηριστικά.

Ανάλογες μαρτυρίες καταγράφει το βρετανικό δίκτυο και από άλλες περιοχές της χώρας. Νεαρή γυναίκα από την Τεχεράνη περιέγραψε την περασμένη Πέμπτη ως «Ημέρα της κρίσης». «Ακόμη και απομακρυσμένες γειτονιές της πόλης ήταν γεμάτες διαδηλωτές – μέρη που δεν θα μπορούσες να φανταστείς», ανέφερε. «Όμως την Παρασκευή, οι δυνάμεις ασφαλείας μόνο σκότωναν και σκότωναν και σκότωναν. Το να το βλέπω με τα ίδια μου τα μάτια με έκανε να καταρρεύσω, έχασα εντελώς το ηθικό μου. Η Παρασκευή ήταν μια αιματηρή ημέρα».

Όπως είπε, μετά τις δολοφονίες της Παρασκευής, ο κόσμος φοβόταν να βγει έξω και πολλοί πλέον φώναζαν συνθήματα από τα σοκάκια και μέσα από τα σπίτια τους. Η Τεχεράνη ήταν ένα πεδίο μάχης, πρόσθεσε, με διαδηλωτές και δυνάμεις ασφαλείας να παίρνουν θέσεις και να καλύπτονται στους δρόμους. Ωστόσο, όπως τόνισε, «σε έναν πόλεμο και οι δύο πλευρές έχουν όπλα. Εδώ, ο κόσμος μόνο φωνάζει συνθήματα και σκοτώνεται. Είναι ένας μονόπλευρος πόλεμος».

Αυτόπτες μάρτυρες στη Φαρντίς, πόλη δυτικά της Τεχεράνης, ανέφεραν ότι την Παρασκευή μέλη της παραστρατιωτικής δύναμης Μπασίτζ, που υπάγεται στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, επιτέθηκαν αιφνιδιαστικά στους διαδηλωτές, ύστερα από ώρες κατά τις οποίες δεν υπήρχε καμία αστυνομική παρουσία στους δρόμους.

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, οι άνδρες αυτής της πολιτοφυλακής, φορώντας στολές και κινούμενοι με μοτοσικλέτες, άνοιξαν πυρ με πραγματικά πυρά απευθείας εναντίον των διαδηλωτών. Παράλληλα, όπως ανέφεραν, αυτοκίνητα χωρίς διακριτικά εισέβαλαν σε στενά, με τους επιβαίνοντες να πυροβολούν ακόμα και άτομα που δεν συμμετείχαν καν στις διαδηλώσεις. «Δύο ή τρία άτομα σκοτώθηκαν σε κάθε σοκάκι», ισχυρίστηκε ένας από τους μάρτυρες.

• Τη βαθιά ανησυχία των Ηνωμένων Εθνών για τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν εξέφρασε ο εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Στεφάν Ντουζαρίκ υπογραμμίζοντας ότι η χρήση θανατηφόρας βίας κατά διαδηλωτών συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων στην έδρα του ΟΗΕ, ο κ. Ντουζαρίκ σημείωσε ότι ο Γενικός Γραμματέας «ήταν πολύ σαφής στη γλώσσα που χρησιμοποιεί για όσα συμβαίνουν στο Ιράν και για την καταστολή και τους θανάτους αμάχων», χαρακτηρίζοντας την κατάσταση «πολύ ανησυχητική για τη Μέση Ανατολή». Σε ερώτηση εάν ο Γενικός Γραμματέας θεωρεί ότι η χρήση θανατηφόρας βίας κατά διαδηλωτών στο Ιράν παραβιάζει το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο κ. Ντουζαρίκ απάντησε ότι «ναι, παραβιάζει».

«Υπάρχει εγγενές δικαίωμα των ανθρώπων να διαδηλώνουν ειρηνικά», τόνισε ο εκπρόσωπος, επισημαίνοντας ότι οι αρχές επιβολής του νόμου οφείλουν να προστατεύουν τους ειρηνικούς διαδηλωτές. «Η επιβολή του νόμου πρέπει να προστατεύει όσους θέλουν να διαδηλώσουν ειρηνικά. Αν υπάρξει βία, η χρήση βίας πρέπει να είναι αναλογική, κάτι που δεν έχουμε δει από όσα έχουμε παρακολουθήσει», πρόσθεσε.

Αναφερόμενος στις δυσκολίες επιβεβαίωσης στοιχείων λόγω των περιορισμών στην πρόσβαση στο διαδίκτυο, ο κ. Ντουζαρίκ είπε ότι δεν υπάρχει επιβεβαιωμένος αριθμός θυμάτων, τονίζοντας ωστόσο ότι «είναι σαφές για εμάς ότι ένας αριθμός ανθρώπων, αμάχων, έχει σκοτωθεί».

Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο ξένης παρέμβασης, ο κ. Ντουζαρίκ τόνισε ότι ο ΟΗΕ «προωθεί τον διάλογο» και επιθυμεί «να μπορούν οι Ιρανοί που θέλουν να διαδηλώσουν ειρηνικά να το κάνουν», υπογραμμίζοντας ότι «ο Καταστατικός Χάρτης είναι πολύ σαφής».