Γ. Χριστόπουλος(ΓΣΕΕ) στο libre: Υπάρχει  έντονος φόβος στην εργασία για συμμετοχή σε συνδικαλιστικές δράσεις

Λίγο πριν ριχθεί στη μάχη μίας ακόμη απεργιακής κινητοποίησης, ο Γραμματέας Ενημέρωσης και Επικοινωνίας της ΓΣΕΕ Γιώργος Χριστόπουλος μιλά στο libre.gr με ειλικρίνεια και τόλμη για το συνδικαλιστικό κίνημα της χώρας:

Η απήχηση της ΓΣΕΕ στους εργαζόμενους, η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα και ο φόβος αυτού και η ανάγκη για επιστροφή του… σφρίγους στις διεκδικήσεις.

Συνέντευξη

Νίκος Γιαννόπουλος

–Στην Ελλάδα έχουν γίνει πολλές απεργίες την τελευταία 15ετία. Ελάχιστες έγιναν σημεία αναφοράς. Αυτή της Τετάρτης θα γίνει;

Η αλήθεια είναι ότι την περίοδο των μνημονίων οργανώθηκαν δεκάδες απεργίες. Κάποιες με σημαντική επιτυχία, κάποιες με λιγότερη. Θεωρώ ότι το συνδικαλιστικό κίνημα, αλλά και γενικότερα οι προοδευτικές συλλογικότητες έχουν τραυματιστεί, καθώς πέτυχαν λίγες νίκες και δέχτηκαν πολλές ήττες.

Την κατάρρευση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, τη συρρίκνωση των εργασιακών δικαιωμάτων, την μονομερή υπέρ των εργοδοτών νομοθέτηση, ειδικά τα τελευταία χρόνια, την ποινικοποίηση της συνδικαλιστικής δράσης.

Υπάρχει έντονος φόβος σε πολλούς χώρους εργασίας της συμμετοχής σε συνδικαλιστικές δράσεις, ιδίως στον στενό, «σκληρό» ιδιωτικό τομέα

Υπάρχει μια εύλογη απογοήτευση στους πολίτες που βλέπουν τη σαρωτική επικράτησης της νεοφιλελεύθερης πολιτικής, δυσκολεύονται να δουν μια εναλλακτική να προβάλλει στον ορίζοντα και αποσύρονται. Επικρατεί σε μεγάλο μέρος της κοινωνίας το δόγμα «ο σώζων εαυτόν σωθήτω».

Ωστόσο, όπως διαπιστώνουμε το τελευταίο διάστημα, υπάρχει αυξανόμενο ενδιαφέρον στον κόσμο. Κάνουμε συγκεντρώσεις με πολύ μεγάλη συμμετοχή, αναπτύσσεται ένας εξαιρετικά γόνιμος διάλογος με τους ανθρώπους της εργασίας, φαίνεται ότι κάτι αρχίζει πάλι να κινείται. Ο καθαρός λόγος των συνδικάτων και οι ξεκάθαρες προτάσεις μας, βρίσκουν σύμφωνη τη μεγάλη πλειονότητα των εργαζόμενων.

Πχ, το 90% περίπου των ερωτώμενων σε πρόσφατη έρευνα του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ συμφωνεί με την πρόταση της Συνομοσπονδίας για την πλήρη αποκατάσταση του θεσμού των ελεύθερων συλλογικών διαπραγματεύσεων. Του μόνου δρόμου, δηλαδή, για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και των αμοιβών.

–Παραδοσιακά θα λέγαμε ο ιδιωτικός τομέας απεργεί  λίγο  έως καθόλου; Πως  αντιμετωπίζει  το γεγονός αυτό το συνδικαλιστικό κίνημα;

Δεν είναι μόνο πρόβλημα του ιδιωτικού τομέα, αν δούμε και τα  μικρά  ποσοστά συμμετοχής σε απεργίες του δημόσιου τομέα. Είναι συνολικό το πρόβλημα.

Υπάρχουν  πολλές αιτίες. Μια είναι, όπως προανέφερα, η  γενικευμένη  απογοήτευση  των ανθρώπων της εργασίας που θεωρούν ότι δύσκολα θα αλλάξουν τα πράγματα και παραιτούνται. Ιδιωτεύουν. Μια άλλη, στον ιδιωτικό τομέα, είναι η βαναυσότητα  της  εργατικής  νομοθεσίας. Ας μην ξεχνούμε ότι είμαστε μια από τις ελάχιστες χώρες στην Ευρώπη που ο εργοδότης έχει το δικαίωμα της ελεύθερης, χωρίς καμιά αιτολόγηση, απόλυσης.

Η ΓΣΕΕ έχει μεγάλη ευθύνη για ένα πράγμα. Ότι δεν έχει κατορθώσει να επικοινωνήσει την επίπονη και μεθοδική δουλειά που κάνει όλα αυτά τα χρόνια

Υπάρχει έντονος φόβος σε πολλούς χώρους εργασίας της συμμετοχής σε συνδικαλιστικές δράσεις, ιδίως στον στενό, «σκληρό» ιδιωτικό τομέα. Επίσης, κι αυτό είναι μια οδυνηρή πραγματικότητα, πολλοί άνθρωποι που θέλουν να απεργήσουν σκέφτονται, στις παρούσες συνθήκες τρομακτικής ακρίβειας και στεγαστικής κρίσης, το μεροκάματο που θα χάσουν.

Το συνδικαλιστικό κίνημα δεν έχει άλλη επιλογή από το να συνεχίσει να προσπαθεί να οργανώνει τον κόσμο της εργασίας με όπλο όχι μόνο τις παραδοσιακές μεθόδους ακτιβισμού, αλλά με έναν φρέσκο τρόπο, πιο κοντά στους νέους ανθρώπους, και με τη γνώση.

Με την κατάθεση σοβαρών, αξιόπιστων θέσεων και προτάσεων στον κοινωνικό διάλογο που θα πείσουν. Έτσι σταδιακά θα κερδίσει και πάλι «μέτρα» στην κοινωνία.

–Η ΓΣΕΕ για πολλούς εργαζόμενους είναι “συμβιβασμένη” με το κατεστημένο, δεν εκπροσωπεί στην πραγματικότητα τα συμφέροντά τους. Τι θα απαντούσατε σ’ αυτούς τους ανθρώπους;

Η ΓΣΕΕ έχει μεγάλη ευθύνη για ένα πράγμα. Ότι δεν έχει κατορθώσει να επικοινωνήσει την επίπονη και μεθοδική δουλειά που κάνει όλα αυτά τα χρόνια. Ποιος ξέρει, πχ, ότι η νομοθεσία για τις συλλογικές συμβάσεις άλλαξε, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, μετά από την ιστορική νίκη που πέτυχε η ΓΣΕΕ σε ευρωπαϊκό επίπεδο το 2014, επί κυβέρνησης Σαμαρά; 

Πόσοι γνωρίζουν για την τεράστια συνεισφορά της ΓΣΕΕ σε εγχώριο και διεθνές επίπεδο όχι μόνο για τα εργασιακά αλλά και για πολλά ακόμη δικαιώματα; Την συνεισφορά μας για το μεταναστευτικό και τους πρόσφυγες με το πρόγραμμα «Γέφυρες», τις προτάσεις μας για την ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα;

Το έργο μας για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση; Τη συνδρομή μας για την επιμόρφωση εργαζόμενων και ανέργων; Τη νομική μας ενημέρωση για ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά ζητήματα; Τη δουλειά των δομών της, του ΙΝΕ, του ΚΑΝΕΠ, του ΚΕΠΕΑ, της οργάνωσης Καταναλωτών;

Εκατομμύρια πολίτες κάθε χρόνο επωφελούνται από την τεράστια δουλειά των ανθρώπων που εργάζονται με αγάπη και με πάθος στη Συνομοσπονδία και στις δομές της.

Δυστυχώς, μέχρι τώρα δεν την έχουμε προβάλλει τόσο και για το λόγο αυτό, στις 20 και 21 Οκτωβρίου, στο Μετρό Συντάγματος, κάνουμε μια εκδήλωση εξωστρέφειας με τίτλο “ΓΣΕΕ Info Fest – Touch Your Rights” όπου θα δείξουμε στους πολίτες ποια είναι η δουλειά μας με έναν πολύ μοντέρνο και δυναμικό τρόπο.

Επίσης, πολλές φορές υπάρχει μια παραμορφωτική εικόνα στην κοινωνία για το τι κάνει η ΓΣΕΕ. Η Συνομοσπονδία συντονίζει τις δευτεροβάθμιες οργανώσεις, τις Ομοσπονδίες και τα Εργατικά Κέντρα και εκπροσωπεί τους εργαζόμενους στο υψηλότερο επίπεδο στο δημόσιο διάλογο. Δεν υπαγορεύει όμως επ’ ουδενί την πολιτική που θα έχουν σωματεία, Ομοσπονδίες και Εργατικά Κέντρα. Δεν θα πει ποτέ, πχ, η ΓΣΕΕ στην ΟΙΕΛΕ (της οποίας είμαι Πρόεδρος) ποιες θα είναι οι θέσεις μας για την ιδιωτική εκπαίδευση και πώς θα τις επικοινωνήσουμε και θα τις παλέψουμε.

Στο δυτικό κόσμο ευρύτερα, φαίνεται ότι ο συνδικαλισμός επιστρέφει για να αντιμετωπιστεί η λαίλαπα της ιδεολογίας των ασύδοτων αγορών

Άρα, δεν είναι η ΓΣΕΕ υπεύθυνη για το πώς κινείται το συνδικαλιστικό κίνημα στο σύνολό του. Έχει όμως την ευθύνη του συντονισμού και της παραγωγής θέσεων και προτάσεων για κεντρικά ζητήματα που αφορούν στον κόσμο της εργασίας, όπως πχ για τις συλλογικές συμβάσεις. Και θεωρώ ότι τα πάει καλά, αν και κατά την άποψή μου, έχει ένα μεγάλο έλλειμμα. Την επικοινωνία με τους νέους. Εκεί πρέπει να ψάξουμε με προσοχή τους τρόπους να τους βρούμε, να τους ακούσουμε και να συνδιαμορφώσουμε θέσεις για μεγάλα ζητήματα που τους απασχολούν.

Όσο για το «συμβιβασμό» που αναφέρετε, το ακούμε συχνά, αλλά θεωρώ ότι είναι μια κριτική επιφανειακή και υπερβολική. Η ΓΣΕΕ δεν είναι, ευτυχώς, μονοπαραταξιακή οργάνωση, αλλά απαρτίζεται από συλλογικότητες που έχουν διαφορετικές ιδεολογικές αναφορές, παρατηρούνται συχνά διαφοροποιήσεις και πρέπει να αναζητούνται κοινοί τόποι. Συμβιβασμός για μένα σημαίνει να αποδεχόμαστε την ασκούμενη κυβερνητική πολιτική και να μην πράττουμε τίποτε.

Οι θέσεις μας για την επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων, για την ακρίβεια, για την στεγαστική κρίση, για τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας είναι θεμελιωμένες και πλήρεις, πολύ μπροστά από αυτές κεντρικών πολιτικών σχηματισμών.

–Στην Ευρώπη φαίνεται ότι τα συνδικάτα επιστρέφουν, μετρούν κάποιες σημαντικές νίκες. Ποια είναι η κατάσταση στην Ελλάδα και πως μπορείτε να ενισχύσετε το κύρος σας;

Στο δυτικό κόσμο ευρύτερα, φαίνεται ότι ο συνδικαλισμός επιστρέφει για να αντιμετωπιστεί η λαίλαπα της ιδεολογίας των ασύδοτων αγορών. Βέβαια, στις πιο προηγμένες χώρες αυτό είναι πιο εύκολο από ό,τι στην Ελλάδα, καθώς οι βιομηχανικές χώρες του Βορρά έχουν μαζικούς χώρους εργασίας. Στην Ελλάδα, το 97% των επιχειρήσεων έχουν λιγότερους από 10 εργαζόμενους, άρα είναι χώροι που πάρα πολύ δύσκολα μπορεί να υπάρξει συνδικαλιστική οργάνωση.

Τα συνδικάτα στην Ελλάδα είναι αλήθεια ότι έχουν τραυματιστεί, όπως προανέφερα. Δεν είναι μόνο οι ήττες της μνημονιακής περιόδου αλλά και της τελευταίας πενταετίας που νομοθετικά ο χώρος της εργασίας βάλλεται. Συχνά η δουλειά τους δεν παρουσιάζεται στους πολίτες. Ορισμένα ΜΜΕ κρατούν γενικά εχθρική στάση απέναντι στο συνδικαλιστικό κίνημα, κυρίως κάποια συστημικά που εκφράζουν ανοιχτά εργοδοτικά συμφέροντα. Επίσης, συχνά οι συνδικαλιστικές οργανώσεις υποκύπτουν στις σειρήνες του κομματισμού και του στείρου συντεχνιασμού.

Δεν είναι μόνο πρόβλημα του ιδιωτικού τομέα, αν δούμε και τα  μικρά ποσοστά συμμετοχής σε απεργίες του δημόσιου τομέα. Είναι συνολικό το πρόβλημα

Αν τα συνδικάτα δεν διαρρήξουν τις σχέσεις τους με τον κομματισμό και δεν αντιληφθούν ότι το δημόσιο συμφέρον υπερτερεί των στενών κλαδικών επιδιώξεων, δεν θα καταφέρουν να πείσουν την κοινωνία. Θα ακολουθούν τις ισχυρές παθογένειες του κεντρικού πολιτικού συστήματος, αποτελώντας απλό παρακολούθημά του.

Τα συνδικάτα θα πρέπει να είναι ακηδεμόνευτα με σαφές ιδεολογικό και ταξικό πρόσημο. Εκπροσωπούμε τους ανθρώπους της μισθωτής εργασίας και τα συμφέροντά τους, ασκούμε κριτική σε κάθε κυβερνητική εξουσία χωρίς αστερίσκους και προτιμήσεις κι ας το πληρώνουμε, συμμετέχουμε στον κοινωνικό διάλογο. Ήμασταν, είμαστε και θα είμαστε εδώ.