Τουρκία: Το ντόμινο φτάνει στην αυλή του ΑΚΡ – Ποιοι μπαίνουν στο κάδρο στη νέα εποχή Ερντογάν
✨Η έρευνα για χειραγώγηση μετοχών στην Κωνσταντινούπολη επεκτάθηκε σε οικογένειες κορυφαίων στελεχών του ΑΚΡ, όπως ο γιος του αντιπροέδρου Χαγιάτι Γιαζιτζί.
✨Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς διέταξε εκκαθάριση 131 επενδυτικών κεφαλαίων, ενώ η δικαστική διαδικασία έχει φτάσει τους 217 υπόπτους, με 56 προφυλακισμένους.
✨Παράλληλα, η Τουρκική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία παραπέμπει 448 στελέχη συλλόγων για στοιχηματισμό, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών παραγόντων όπως ο Ερτουγρούλ Ντογάν.
✨Η υπόθεση αποκτά πολιτική διάσταση στην Άγκυρα, καθώς η δικαστική έρευνα αγγίζει πρόσωπα του κυβερνώντος κόμματος και το ποδοσφαιρικό πεδίο προκαλεί νέες αναταράξεις.
Μέχρι πριν από λίγες ημέρες θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως ακόμη μία σκοτεινή υπόθεση της Κωνσταντινούπολης, με επενδυτικά κεφάλαια, απότομες χρηματιστηριακές αποδόσεις και ονόματα επιχειρηματιών που ελάχιστοι γνώριζαν έξω από τους κύκλους της αγοράς. Τώρα, όμως, η εικόνα αλλάζει. Μετά την υπόθεση της πρώην υπουργού και στελέχους του ΑΚΡ Φατμά Μπετούλ Σαγιάν Καγιά, η έρευνα αγγίζει την οικογένεια ενός ακόμη ανθρώπου που βρίσκεται στον κομματικό πυρήνα: του αντιπροέδρου του ΑΚΡ και πρώην υπουργού Χαγιάτι Γιαζιτζί.
Οι εισαγγελικές αρχές επέβαλαν περιοριστικά μέτρα στην περιουσία του γιου του, Μουσταφά Γιαζιτζί, στο πλαίσιο της μεγάλης έρευνας για τα επενδυτικά κεφάλαια και τις καταγγελλόμενες χειραγωγήσεις μετοχών.
Το κρίσιμο ερώτημα στην Άγκυρα δεν είναι πλέον μόνο πόσο βαθιά θα φτάσει η δικαστική έρευνα. Είναι εάν πίσω από τη διαδοχή των υποθέσεων διαμορφώνεται, εκούσια ή ακούσια, ένας νέος χάρτης ισχύος στο πολιτικοοικονομικό σύστημα της Τουρκίας — και πώς θα επηρεάσει την επόμενη φάση της εποχής Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Από τα funds στα ονόματα του κυβερνώντος κόμματος
Η έρευνα διεξάγεται από την Εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης και αφορά, μεταξύ άλλων, υποψίες για χειραγώγηση μετοχών μέσω επενδυτικών κεφαλαίων. Στο εισαγγελικό υλικό γίνεται λόγος για τίτλους των οποίων οι τιμές φέρεται να αυξήθηκαν σε επίπεδα που απείχαν δραματικά από την οικονομική εικόνα των εταιρειών, μέσα από ένα πλέγμα συναλλαγών φυσικών προσώπων, funds και διαχειριστών.
Οι αρχές εξετάζουν, μεταξύ άλλων, εάν μετοχές αγοράζονταν από φυσικά πρόσωπα, διοχετεύονταν στη συνέχεια σε funds και μέσω των συναλλαγών δημιουργούνταν νέες αυξήσεις τόσο στις τιμές των τίτλων όσο και στην αξία των επενδυτικών κεφαλαίων.
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς της Τουρκίας αποφάσισε στις 17 Σεπτεμβρίου τη θέση σε διαδικασία εκκαθάρισης 131 επενδυτικών κεφαλαίων επτά εταιρειών διαχείρισης. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, στα συγκεκριμένα funds υπήρχαν 455.758 μοναδικοί επενδυτές.
Και εδώ βρίσκεται το στοιχείο που μετατρέπει έναν χρηματοοικονομικό φάκελο σε πολιτικό ζήτημα: τα ονόματα αρχίζουν να πλησιάζουν όλο και περισσότερο το ΑΚΡ.
Μετά την Καγιά, ο γιος του Χαγιάτι Γιαζιτζί
Μόλις μία ημέρα αφότου έγινε γνωστή η εντολή των εισαγγελικών αρχών για μέτρα στην περιουσία της Φατμά Μπετούλ Σαγιάν Καγιά και του συζύγου της, Ιλιάς Καγιά, ένα δεύτερο πολιτικά ευαίσθητο όνομα εμφανίστηκε στο προσκήνιο.
Αυτή τη φορά ήταν ο Μουσταφά Γιαζιτζί, γιος του Χαγιάτι Γιαζιτζί, ενός από τα παλαιότερα και αναγνωρίσιμα στελέχη του ΑΚΡ.
Στο σχετικό εισαγγελικό έγγραφο προβλέπονται μέτρα για τραπεζικούς λογαριασμούς, χρηματοπιστωτικούς τίτλους, μεταβιβάσεις περιουσίας, ακίνητα, ακόμη και οχήματα, πλοία ή αεροσκάφη που ενδεχομένως βρίσκονται στο όνομα των προσώπων που περιλαμβάνονται στη λίστα.
Το όνομα του Μουσταφά Γιαζιτζί περιλαμβάνεται ρητά μεταξύ εκείνων για τους οποίους ζητήθηκε η εφαρμογή των σχετικών μέτρων.
Τα μέτρα αυτά δεν αποτελούν απόδειξη ενοχής. Πολιτικά, όμως, η εικόνα είναι δύσκολο να αγνοηθεί: μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα η έρευνα έχει δημιουργήσει απευθείας συνδέσεις με οικογένειες προσώπων που βρίσκονται στα υψηλά κλιμάκια του κυβερνώντος κόμματος.
Η πέμπτη επιχείρηση και οι 217 ύποπτοι
Η υπόθεση όχι μόνο δεν κλείνει, αλλά διευρύνεται.
Στις 30 Σεπτεμβρίου ο υπουργός Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ ανακοίνωσε την πέμπτη επιχειρησιακή φάση των ερευνών για τα funds, με αποφάσεις έρευνας, κατάσχεσης και κράτησης για ακόμη 34 υπόπτους.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο συνολικός αριθμός των προσώπων για τα οποία έχουν κινηθεί διαδικασίες έχει φθάσει πλέον τους 217, ενώ 56 έχουν προφυλακιστεί και 88 βρίσκονται υπό δικαστικό έλεγχο. Παράλληλα εξετάζονται αναλυτικά οι κινήσεις σε 26 μετοχές, οι οποίες θεωρείται ότι ενδέχεται να αποτέλεσαν αντικείμενο κερδοσκοπικών ή χειραγωγικών συναλλαγών.
Ο Γκιουρλέκ συνέδεσε δημοσίως την επιχείρηση με την πολιτική βούληση του Ερντογάν για την προστασία των επενδυτών και την ασφαλή λειτουργία των κεφαλαιαγορών.
Και κάπου εδώ αρχίζει το πραγματικό παρασκήνιο.
Διότι όταν μια έρευνα αυτού του μεγέθους φτάνει τόσο κοντά στο κυβερνών κόμμα, στην Άγκυρα κάθε καινούργιο όνομα διαβάζεται δύο φορές: μία στη δικαστική δικογραφία και μία στον εσωτερικό χάρτη εξουσίας.
Και ξαφνικά ανοίγει και το μέτωπο του ποδοσφαίρου
Σαν να μην έφθαναν οι εξελίξεις στην οικονομία, την ίδια ημέρα ένα δεύτερο κύμα αναστάτωσης χτύπησε ένα από τα ισχυρότερα κοινωνικά και επιχειρηματικά πεδία της Τουρκίας: το ποδόσφαιρο.
Η Τουρκική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία ανακοίνωσε την παραπομπή 448 νυν και πρώην στελεχών συλλόγων στην Επαγγελματική Πειθαρχική Επιτροπή, επειδή, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, είχε διαπιστωθεί ότι στοιχημάτισαν κατά την περίοδο κατά την οποία ασκούσαν διοικητικά καθήκοντα.
Ανάμεσά τους βρίσκεται ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα ονόματα του τουρκικού ποδοσφαίρου: ο Ερτουγρούλ Ντογάν, πρόεδρος της Τραμπζονσπόρ και ταυτόχρονα πρόεδρος της Ένωσης Συλλόγων Τουρκίας. Στη λίστα βρίσκονται ακόμη ο πρόεδρος της Ερζουρούμσπορ Αχμέτ Νταλ και το μέλος του διοικητικού συμβουλίου της τουρκικής ομοσπονδίας Ουράλ Ακιουζούμ.
Το εύρος είναι εντυπωσιακό: από τους τέσσερις μεγάλους συλλόγους, στη διαδικασία παραπέμφθηκαν 10 πρόσωπα που συνδέονται με την Μπεσίκτας, 3 με τη Φενέρμπαχτσε, 5 με τη Γαλατασαράι και 13 με την Τραμπζονσπόρ.
Ο Ντογάν, από την πλευρά του, έχει απορρίψει την ύπαρξη πρόθεσης ή δόλου, λέγοντας ότι επρόκειτο για παλαιό λογαριασμό και ότι δεν είχε αντιληφθεί πως τέτοιες συναλλαγές θα μπορούσαν αργότερα να αποτελέσουν αντικείμενο πειθαρχικής διαδικασίας.
Η ποδοσφαιρική υπόθεση είναι διαφορετική και ανεξάρτητη από την έρευνα των επενδυτικών κεφαλαίων. Η χρονική σύμπτωσή τους, ωστόσο, ενισχύει την αίσθηση μιας Τουρκίας στην οποία διαδοχικοί μηχανισμοί ελέγχου φτάνουν πλέον σε χώρους και πρόσωπα με ισχυρή δημόσια παρουσία.
Καθαρά χέρια ή αλλαγή φρουράς;
Δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής δημόσια στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο Ερντογάν χρησιμοποιεί τις έρευνες για εσωκομματικές εκκαθαρίσεις ή για αναδιάταξη των οικονομικών κέντρων ισχύος. Μια τέτοια εκτίμηση θα ξεπερνούσε όσα έχουν τεκμηριωθεί.
Υπάρχει όμως ένα πολιτικό αποτέλεσμα που δύσκολα περνά απαρατήρητο.
Όσο οι έρευνες διευρύνονται, παλιά δίκτυα πολιτικής, επιχειρηματικής και χρηματοοικονομικής επιρροής βρίσκονται υπό αυξημένο έλεγχο. Πρόσωπα με ισχυρά ονόματα, οικογενειακές διασυνδέσεις ή πρόσβαση σε κέντρα εξουσίας εμφανίζονται πλέον σε δικαστικές ή πειθαρχικές διαδικασίες που μέχρι πρόσφατα έμοιαζαν μακρινές.
Και εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη πολιτική διάσταση.
Η κυβέρνηση δεν χρειάζεται να μιλήσει για «εκκαθαρίσεις». Το μήνυμα που προβάλλεται επισήμως είναι διαφορετικό: κανείς δεν βρίσκεται πάνω από τον νόμο.
Για ένα πολιτικό σύστημα που κυβερνά την Τουρκία επί περισσότερο από δύο δεκαετίες, ακόμη και αυτή η εικόνα αρκεί για να προκαλέσει μετακινήσεις, νέες συμμαχίες και αυξημένη νευρικότητα στο εσωτερικό του.
Το εάν πρόκειται αποκλειστικά για μια μεγάλη επιχείρηση εξυγίανσης των αγορών και των θεσμών ή εάν η διαδικασία θα καταλήξει να επηρεάσει βαθύτερα τις ισορροπίες εξουσίας θα φανεί από τα επόμενα ονόματα.
Στην Άγκυρα, όμως, κάτι έχει ήδη αλλάξει: κανείς δεν κοιτάζει πλέον μόνο το χρηματιστήριο. Κοιτάζουν τις λίστες — και περιμένουν ποιο όνομα θα εμφανιστεί μετά.
SiteDesign