Φάρμακα που δεν θα λείψουν: Τι ζήτησε η Ελλάδα στο Δουβλίνο από τους ομολόγους της

Στο Άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Υγείας της ΕΕ, ο Άδωνις Γεωργιάδης έδωσε βάρος στην ασφάλεια εφοδιασμού με φάρμακα και στη μόνιμη χρηματοδότηση της πρόληψης. Παράλληλα συναντήθηκε με Γάλλους και Νορβηγούς αξιωματούχους ενόψει της Ελληνικής Προεδρίας. 

Για τον ασθενή που ψάχνει ένα φάρμακο στα φαρμακεία και δεν το βρίσκει, η ευρωπαϊκή πολιτική υγείας δεν είναι μια αφηρημένη υπόθεση. Αυτό το ζήτημα πέρασε στην πρώτη γραμμή της ελληνικής παρέμβασης στο Άτυπο Συμβούλιο των Υπουργών Υγείας της ΕΕ, που έγινε την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2026 στο Δουβλίνο, παρουσία του Επιτρόπου Υγείας Oliver Várhelyi. Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης κινήθηκε γύρω από τρεις άξονες: την πρόσβαση στη θεραπεία, την ανθεκτικότητα των συστημάτων υγείας και την πρόληψη.

Τι συζητήθηκε

Η ημερήσια διάταξη έδινε το πλαίσιο. Οι υπουργοί εξέτασαν πώς οι υγιείς πληθυσμοί και ένα δυναμικό οικοσύστημα επιστημών της ζωής στηρίζουν την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, πώς αξιοποιούνται η καινοτομία, η ψηφιοποίηση και τα δεδομένα υγείας για την πρόληψη, και πώς η συνεργασία μπορεί να κάνει πιο ανθεκτικά τα συστήματα. Το τελευταίο θέμα συζητήθηκε στο γεύμα εργασίας.

«Ευρωπαϊκό φάρμακο»: από την έρευνα στο ράφι

Ο κ. Γεωργιάδης περιέγραψε την Ευρώπη ως «σταυροδρόμι», όπου η καινοτομία πρέπει να μεταφράζεται σε απτό όφελος για τους πολίτες. Για την Ελλάδα, αυτό σημαίνει γρήγορη και ισότιμη πρόσβαση στις νέες θεραπείες, μέσα από προβλέψιμους κανόνες και αξιολόγηση τεχνολογιών υγείας που ενθαρρύνει επενδύσεις.

Το δεύτερο σκέλος αφορά την ασφάλεια εφοδιασμού. Ο υπουργός ζήτησε ισχυρότερη ευρωπαϊκή παραγωγική βάση, πιο διαφοροποιημένες αλυσίδες και επενδύσεις σε κρίσιμα φάρμακα και δραστικές ουσίες. Είδε στον Κανονισμό για τα κρίσιμα φάρμακα μια ευκαιρία να μειωθούν οι εξαρτήσεις και να ενισχυθεί η στρατηγική αυτονομία, χωρίς να κλείσει η ευρωπαϊκή οικονομία. Πρόσθεσε ότι η Ευρώπη διαθέτει εξαιρετικούς ερευνητές αλλά δυσκολεύεται να μετατρέψει την αριστεία σε βιομηχανική παραγωγή. Η λύση που πρότεινε είναι ευρωπαϊκά δίκτυα βιοπαραγωγής, με κοινή χρήση υποδομών και τεχνογνωσίας.

Η αντίρρηση για τα λύματα

Η πιο καθαρά διατυπωμένη ελληνική θέση αφορούσε το άρθρο 9 της Οδηγίας για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων. Πρόκειται για τη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού. Η Αθήνα ζήτησε και πάλι να αναβληθεί η εφαρμογή του, γιατί φοβάται πως μπορεί να πλήξει τη διαθεσιμότητα φαρμάκων και, μέσω αυτής, την ασφάλεια των ασθενών.

Κοινές αγορές με σεβασμό στα εθνικά όρια

Για τις ελλείψεις, ο κ. Γεωργιάδης πρότεινε ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών, ώστε να εντοπίζονται νωρίς πιθανά προβλήματα, και ενίσχυση της εθελοντικής συνεργασίας, με κοινές προμήθειες και στοχευμένες κοινές διαπραγματεύσεις για κρίσιμα και καινοτόμα φάρμακα. Υπογράμμισε ταυτόχρονα ότι η τιμολόγηση και η αποζημίωση πρέπει να παραμείνουν εθνική αρμοδιότητα.

Πρόληψη με στοιχεία: το παράδειγμα του «Προλαμβάνω»

Στη συζήτηση για τα δεδομένα υγείας, ο υπουργός χρησιμοποίησε ως παράδειγμα το «Προλαμβάνω». Όπως είπε, στο πρόγραμμα έχουν λάβει μέρος πάνω από 6,8 εκατομμύρια πολίτες και πάνω από 270.000 εντοπίστηκαν εγκαίρως ως άτομα που χρειάζονταν περαιτέρω παρακολούθηση. Στο πρόγραμμα καρδιαγγειακού κινδύνου για τις ηλικίες 30-70 έχουν γίνει πάνω από 3,2 εκατομμύρια έλεγχοι, με ψηφιακά παραπεμπτικά για τα επόμενα βήματα. Το πρόγραμμα γίνεται μόνιμη εθνική πολιτική και θα χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό για τέσσερα χρόνια.

Η Ελλάδα ζήτησε το ευρωπαϊκό σχέδιο «Safe Hearts» να στηριχθεί σε ολοκληρωμένες διαδρομές πρόληψης, σε συνέχεια φροντίδας από τον εντοπισμό του κινδύνου έως τη θεραπεία και σε κοινούς δείκτες αποτελεσμάτων, με σταθερή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Το σχέδιο παρουσιάστηκε από την Κομισιόν τον Δεκέμβριο του 2025 και περιλαμβάνει δέκα πρωτοβουλίες. Ανάμεσά τους είναι ένα ευρωπαϊκό πρωτόκολλο για καρδιαγγειακούς ελέγχους και μια πρόταση για εμβολιασμό κατά των αναπνευστικών λοιμώξεων ως μέτρο πρόληψης. Ένας από τους λόγους που υπάρχει είναι οι ανισότητες: σε ορισμένα κράτη μέλη οι καρδιαγγειακοί θάνατοι είναι έως και οκτώ φορές περισσότεροι από σε άλλα.

Επαφές στο περιθώριο

Πέρα από τις παρεμβάσεις, ο κ. Γεωργιάδης είχε διμερείς συναντήσεις με τον επικεφαλής της γαλλικής αντιπροσωπείας Jérôme Weinbach και με τον Νορβηγό υπουργό Υγείας Jan Christian Vestre. Στο επίκεντρο ήταν οι προτεραιότητες της Ελληνικής Προεδρίας στον τομέα της Υγείας, όπου, με βάση όσα ειπώθηκαν στο Δουβλίνο, τα φάρμακα και η πρόληψη φαίνεται να διεκδικούν κεντρική θέση.