Γραφείο Προϋπολογισμού Βουλής:Υπέρ στοχευμένων και όχι οριζόντιων μέτρων για την ενεργειακή κρίση

Υπέρ των στοχευμένων μέτρων για τη στήριξη των νοικοκυριών, των ελεύθερων επαγγελματιών και των επιχειρήσεων απέναντι στις πιέσεις από την ενεργειακή κρίση τάσσεται το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ), προειδοποιώντας παράλληλα για τους περιορισμούς των δημοσιονομικών περιθωρίων.

Παρουσιάζοντας την τριμηνιαία έκθεση του Γραφείου για τον Σεπτέμβριο του 2026, ο επικεφαλής του, καθηγητής Ιωάννης Τσουκαλάς, υποστήριξε ότι οι οριζόντιες μειώσεις φόρων, όπως στον ΦΠΑ και στους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης, είναι λιγότερο αποτελεσματικές από τις στοχευμένες παρεμβάσεις.

«Η δημοσιονομική σύνεση είναι το Α και το Ω στην παρούσα συγκυρία», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα έχει διατηρήσει τη δημοσιονομική της σταθερότητα, αλλά «δεν υπάρχουν τα δημοσιονομικά περιθώρια για να καλύψουμε το ενεργειακό τσουνάμι που βρίσκεται σε εξέλιξη».

Ο κ. Τσουκαλάς εξέφρασε παράλληλα την αντίθεσή του στην επαναλαμβανόμενη χρήση ρητρών διαφυγής από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως για την ενέργεια και την άμυνα. Όπως υποστήριξε, η επανάληψη της ίδιας πρακτικής μπορεί να πλήξει την αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία χρειάζεται ένα διαφορετικό μείγμα πολιτικής για να αντιμετωπίσει τη σημερινή κατάσταση.

Προειδοποίηση για επίμονο πληθωρισμό

Για την ενεργειακή κρίση, ο επικεφαλής του ΓΠΚΒ εκτίμησε ότι δεν πρόκειται για παροδικό πρόβλημα αλλά για συνθήκη που μπορεί να διαρκέσει χρόνια, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα δύσκολες τις προβλέψεις για την πορεία του πληθωρισμού.

«Δεν βλέπω πως μπορούμε να κλείσουμε κάτω από το 3,2% εφέτος», σημείωσε, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα για το πόσο υψηλότερα θα διαμορφωθεί ο δείκτης. Για τον πληθωρισμό στα τρόφιμα υπογράμμισε ότι οι συνθήκες παραμένουν επίσης δυσμενείς.

Ο κ. Τσουκαλάς απέφυγε, μάλιστα, να κάνει πρόβλεψη για τον πληθωρισμό το 2027.

Σύμφωνα με την έκθεση, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 3,7% τον Αύγουστο του 2026, έναντι 3,2% στην Ευρωζώνη. Το ΓΠΚΒ επισημαίνει ότι η επίμονη απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο προκαλεί προβληματισμό, καθώς επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και επιβαρύνει το Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών.

Η αναζωπύρωση των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή έχει αυξήσει εκ νέου την αβεβαιότητα σχετικά με τη διάρκεια της κρίσης και την ομαλοποίηση των ενεργειακών ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ. Οι τιμές ενέργειας παραμένουν, ως εκ τούτου, υψηλότερες από τα προ της σύγκρουσης επίπεδα, ενώ η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού έχει ανακοπεί.

Παράλληλα, σύμφωνα με την έκθεση, η παγκόσμια και η ευρωπαϊκή οικονομία έχουν επιδείξει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στο ενεργειακό σοκ από ό,τι αρχικά αναμενόταν.

Ανάπτυξη 1,9% και πλεόνασμα 4,3% του ΑΕΠ

Παρά τις πιέσεις από το ενεργειακό κόστος και τις γεωπολιτικές εξελίξεις, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται με ρυθμό υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,9% το δεύτερο τρίμηνο του 2026 σε ετήσια βάση, έναντι αύξησης 1,2% στην Ευρωζώνη. Το ΓΠΚΒ διατηρεί την εκτίμησή του για ανάπτυξη 1,9% στο σύνολο του 2026, με εύρος πρόβλεψης από 1,7% έως 2%.

Θετική είναι και η εικόνα των δημόσιων οικονομικών. Το Ενοποιημένο Πρωτογενές Αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης, με τις σχετικές προσαρμογές, κατέγραψε στο επτάμηνο πλεόνασμα 11,302 δισ. ευρώ ή 4,3% του ΑΕΠ, αυξημένο κατά 1,995 δισ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Τα έσοδα από τον ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 2,037 δισ. ευρώ, εξέλιξη που συνδέεται, μεταξύ άλλων, με την άνοδο των ταξιδιωτικών εισπράξεων και της ιδιωτικής κατανάλωσης σε τρέχουσες τιμές.

Από την άλλη πλευρά, οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού αυξήθηκαν κατά 4,916 δισ. ευρώ, με τις πρωτογενείς δαπάνες να αυξάνονται κατά 3,190 δισ. ευρώ και τις δαπάνες του ΠΔΕ και του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας κατά 1,471 δισ. ευρώ.

Βελτίωση στην αγορά εργασίας

Σημαντική βελτίωση καταγράφεται και στην αγορά εργασίας. Το εποχικά διορθωμένο ποσοστό ανεργίας υποχώρησε στο 8,3% το δεύτερο τρίμηνο του 2026, από 9% ένα χρόνο νωρίτερα.

Ο αριθμός των ανέργων διαμορφώθηκε στις 394.000, μειωμένος κατά 34.000 άτομα ή 7,9% σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο του 2025.

Την ίδια στιγμή, η πιστοληπτική αξιολόγηση της Ελλάδας συνέχισε να βελτιώνεται, καθώς διεθνείς οίκοι είτε αναβάθμισαν τις προοπτικές της χώρας σε θετικές είτε προχώρησαν σε αναβάθμιση της ίδιας της αξιολόγησης.

Το ΓΠΚΒ καταγράφει έτσι μια οικονομία που εξακολουθεί να αναπτύσσεται και να παρουσιάζει ισχυρά δημοσιονομικά αποτελέσματα, αλλά βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα και επίμονη πρόκληση: την ενεργειακή κρίση και τις πληθωριστικές πιέσεις που αυτή προκαλεί. Σε αυτό το περιβάλλον, το Γραφείο δίνει έμφαση στη στοχευμένη στήριξη αντί των οριζόντιων φορολογικών παρεμβάσεων, με βασικό ζητούμενο τη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας.