120 δόσεις: Τι προβλέπει η ρύθμιση για τα χρέη σε Εφορία και ΕΦΚΑ-Αναλυτικά παραδείγματα 

Νέα δυνατότητα ρύθμισης των παλαιών χρεών τους αποκτούν νοικοκυριά, ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις, καθώς μπορούν πλέον να εξοφλήσουν οφειλές προς το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ σε έως και 120 δόσεις.

Το νέο καθεστώς έρχεται να επεκτείνει την προηγούμενη ρύθμιση των 72 δόσεων, αυξάνοντας σημαντικά τον διαθέσιμο χρόνο αποπληρωμής. Συγκεκριμένα, η διάρκεια μπορεί να φτάσει έως και τα 10 χρόνια, ενώ παράλληλα διευρύνονται οι οφειλές που έχουν τη δυνατότητα να ενταχθούν στη ρύθμιση.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για περίπου 35.000 οφειλέτες που βρίσκονται ήδη σε ενεργή ρύθμιση 72 δόσεων. Εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις και καταθέσουν αίτηση, μπορούν να μεταφέρουν το υπόλοιπο του χρέους τους στο νέο σχήμα των 120 δόσεων.

Η βασική διαφορά για τους οφειλέτες αφορά το ύψος της μηνιαίας δόσης. Με την επιμήκυνση της περιόδου εξόφλησης, το ποσό που καταβάλλεται κάθε μήνα μειώνεται, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία στον οικογενειακό ή επιχειρηματικό προϋπολογισμό.

Ωστόσο, η επιλογή περισσότερων δόσεων έχει και μια σημαντική οικονομική παράμετρο. Η μεγαλύτερη διάρκεια της ρύθμισης σημαίνει ότι οι τόκοι καταβάλλονται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα το συνολικό ποσό αποπληρωμής να είναι υψηλότερο σε σχέση με μια συντομότερη εξόφληση.

Έτσι, οι 120 δόσεις περιορίζουν την άμεση μηνιαία επιβάρυνση, αλλά αυξάνουν τον χρόνο και το συνολικό κόστος εξυπηρέτησης της οφειλής.

Ποιες οφειλές μπαίνουν στις 120 δόσεις

Στο νέο καθεστώς μπορούν να ενταχθούν ληξιπρόθεσμες οφειλές που έχουν καταστεί απαιτητές έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2024, υπό την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονται σε ενεργή ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.

Η ελάχιστη μηνιαία δόση ανέρχεται σε 30 ευρώ, ενώ το επιτόκιο της ρύθμισης διαμορφώνεται στο 5,84%.

Η προθεσμία για την υποβολή των αιτήσεων έχει οριστεί έως τις 30 Ιουνίου 2027.

Σημαντική είναι η πρόβλεψη για όσους έχουν ήδη ενταχθεί στο προηγούμενο καθεστώς των 72 δόσεων. Οι συγκεκριμένοι οφειλέτες μπορούν να μεταφέρουν το υπόλοιπο της οφειλής τους στο νέο πρόγραμμα, αλλά η μετάβαση δεν γίνεται αυτόματα και απαιτείται αίτηση.

Τι αλλάζει σε σχέση με τις 72 δόσεις

Η βασική αλλαγή είναι η διάρκεια. Οι 72 δόσεις αντιστοιχούν σε έξι χρόνια αποπληρωμής, ενώ το νέο πλαίσιο επιτρέπει έως 120 μηνιαίες δόσεις, δηλαδή έως δέκα χρόνια.

Παράλληλα, διευρύνεται το χρονικό όριο των οφειλών. Το προηγούμενο σχήμα κάλυπτε χρέη που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023. Πλέον μπορούν να ενταχθούν και οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες μέσα στο 2024.

Αλλάζει και η ημερομηνία ελέγχου της ενεργής ρύθμισης. Από τις 20 Απριλίου 2026 μεταφέρεται στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.

Πόσο μειώνεται η μηνιαία δόση

Η μεγαλύτερη διάρκεια έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική υποχώρηση της μηνιαίας καταβολής.

Ενδεικτικά:

• Χρέος 5.000 ευρώ: από περίπου 82,50 ευρώ τον μήνα στις 72 δόσεις, η δόση περιορίζεται περίπου στα 55 ευρώ στις 120.
• Χρέος 10.000 ευρώ: από περίπου 165 ευρώ τον μήνα, η δόση πέφτει περίπου στα 110 ευρώ.
• Χρέος 25.000 ευρώ: από περίπου 412 ευρώ τον μήνα, η μηνιαία επιβάρυνση υποχωρεί περίπου στα 276 ευρώ.

Η διαφορά είναι ιδιαίτερα σημαντική για όσους αντιμετωπίζουν περιορισμένη ρευστότητα, καθώς μειώνει την απαιτούμενη μηνιαία εκταμίευση για την εξυπηρέτηση της οφειλής.

Το κόστος των 120 δόσεων

Η χαμηλότερη δόση, όμως, έχει ως αντάλλαγμα μεγαλύτερη συνολική επιβάρυνση.

Για παράδειγμα, σε οφειλή 10.000 ευρώ, το συνολικό ποσό αποπληρωμής υπολογίζεται περίπου στα 11.878 ευρώ με 72 δόσεις και στα 13.226 ευρώ με 120 δόσεις.

Η διαφορά φτάνει, επομένως, περίπου τα 1.348 ευρώ.

Για χρέος 20.000 ευρώ, η συνολική καταβολή ανέρχεται περίπου στα 23.756 ευρώ στις 72 δόσεις και στα 26.452 ευρώ στις 120.

Με άλλα λόγια, η επιλογή των 120 δόσεων μειώνει αισθητά τη μηνιαία υποχρέωση, αλλά αυξάνει το ποσό που θα έχει καταβληθεί συνολικά μέχρι την ολοκλήρωση της ρύθμισης.

Ποιοι αποκλείονται

Δεν μπορούν να ενταχθούν στις 120 δόσεις οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά. Για αυτές εξακολουθεί να ισχύει η πάγια ρύθμιση των έως 24 δόσεων.

Επιπλέον, για την ένταξη στο νέο σχήμα απαιτείται:

• να μην υπάρχουν άλλες αρρύθμιστες ληξιπρόθεσμες οφειλές ή να έχουν προηγουμένως τακτοποιηθεί νόμιμα,
• να έχουν υποβληθεί οι απαιτούμενες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των τελευταίων πέντε ετών,
• να μην υπάρχει αμετάκλητη καταδίκη για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.

Η ρύθμιση αφορά οφειλές που δεν βρίσκονται σε ενεργό πρόγραμμα στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, με την εξαίρεση των οφειλετών που βρίσκονται στις 72 δόσεις και επιλέγουν τη μετάβαση στο νέο καθεστώς.

Τι προστασία παρέχει η ρύθμιση

Η συνεπής τήρηση των δόσεων συνδέεται με συγκεκριμένα οφέλη για τον οφειλέτη.

Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η χορήγηση αποδεικτικού ενημερότητας, ενώ αναστέλλεται η ποινική δίωξη για όσο διάστημα τηρείται η ρύθμιση. Σε περίπτωση πλήρους εξόφλησης προβλέπεται η εξάλειψη του αξιοποίνου.

Παράλληλα, αναστέλλεται η λήψη νέων αναγκαστικών μέτρων και η συνέχιση της αναγκαστικής εκτέλεσης επί απαιτήσεων, κινητών και ακινήτων.

Για τις κατασχέσεις εις χείρας τρίτων προβλέπεται ότι, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, δεν καταλαμβάνονται μελλοντικές απαιτήσεις του οφειλέτη όταν αυτές αφορούν αποκλειστικά ρυθμισμένες οφειλές και έχει γνωστοποιηθεί στον τρίτο η σχετική απόφαση αποδέσμευσης.

Γιατί ανοίγει ξανά η συζήτηση για τις ρυθμίσεις χρεών

Η διεύρυνση του πλαισίου έρχεται μετά το περιορισμένο ενδιαφέρον για τις 72 δόσεις, οι οποίες τέθηκαν σε εφαρμογή τον περασμένο Ιούλιο.

Με τις 120 δόσεις αυξάνεται ο χρόνος αποπληρωμής και μειώνεται η μηνιαία επιβάρυνση, σε μια προσπάθεια να καταστεί η εξυπηρέτηση των παλαιών χρεών πιο διαχειρίσιμη για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις.

Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω του συνολικού μεγέθους του ιδιωτικού χρέους.

Στα 420,9 δισ. ευρώ το ιδιωτικό χρέος

Σύμφωνα με το τρίτο Τριμηνιαίο Δελτίο για το Ιδιωτικό Χρέος στην Ελληνική Οικονομία, που παρουσίασε το ΙΟΒΕ σε συνεργασία με την CEPAL, το συνολικό ιδιωτικό χρέος ανήλθε το πρώτο τρίμηνο του 2026 στα 420,9 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 169% του ΑΕΠ.

Σε ετήσια βάση, το ιδιωτικό χρέος αυξήθηκε κατά 22,1 δισ. ευρώ.

Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές ανήλθαν σε 238,6 δισ. ευρώ, με το μερίδιό τους στο συνολικό ιδιωτικό χρέος να υποχωρεί περαιτέρω στο 56,7%.

Οι οφειλές προς το Δημόσιο παραμένουν η μεγαλύτερη κατηγορία ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 70% του συνόλου.

Την ίδια στιγμή, το συνολικό ύψος των δανείων αυξήθηκε στα 254,6 δισ. ευρώ, με τα επιχειρηματικά δάνεια να αποτελούν τον βασικό παράγοντα της ετήσιας αύξησης.

Το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων που διακρατούν τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης υποχώρησε στο 28,4%, ενώ οι εταιρείες διαχείρισης εξακολουθούν να διαχειρίζονται περισσότερο από το 90% του συνόλου των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Πάνω από 167 δισ. ευρώ τα χρέη προς Εφορία και Ταμεία

Στο ίδιο πλαίσιο, τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία ξεπερνούν τα 167 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου 114,5 δισ. ευρώ αφορούν οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση.

Το νέο σχήμα των 120 δόσεων επιχειρεί να δώσει περισσότερο χρόνο στους οφειλέτες, μετατρέποντας ένα υψηλότερο μηνιαίο βάρος σε μικρότερες καταβολές με μεγαλύτερο ορίζοντα. Το βασικό ζητούμενο για κάθε οφειλέτη είναι η δυνατότητα να ανταποκρίνεται σταθερά στη ρύθμιση, καθώς η απώλειά της μπορεί να ανατρέψει τα οφέλη της ένταξης.