Το Δημόσιο πέρασε μπροστά στην ψηφιοποίηση-Πού και γιατί υστερεί ο ιδιωτικός τομέας-Τι δείχνουν τα στοιχεία

Στην Ελλάδα μεγάλωσαν γενιές και γενιές με τη γενικευμένη εντύπωση ότι ο ιδιωτικός τομέας τα καταφέρνει πολύ καλύτερα από το δημόσιο και ότι γι’ αυτό ακριβώς το λόγο η ανάπτυξη μέσω του ιδιωτικού τομέα είναι ο ιδανικός τρόπος να προοδεύσει η χώρα. Έλα όμως που στην εποχή των μεγάλων προκλήσεων, της ψηφιοποίησης και της Τεχνητής Νοημοσύνης ο ιδιωτικός τομέας πηγαίνει… ασθμαίνοντας και βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 27. Υπερβολή; Κάθε άλλο, μιλάμε για πραγματικότητα, αποτυπωμένη στις σχετικές στατιστικές.

Το ενδιαφέρον, μάλιστα, είναι ότι η Ελλάδα δεν υστερεί μόνο σε έναν δείκτη. Αντιθέτως, η απόσταση που την χωρίζει από τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά κράτη καταγράφεται σε τομείς όπως η βασική ψηφιακή ένταση, το cloud, η AI και η γενικότερη αξιοποίηση προηγμένων τεχνολογιών.

Digital Intensity Index (DII)

Ο σχετικός (και βασικός) δείκτης της Eurostat είναι ο Digital Intensity Index (DII). Μετρά τη χρήση 12 ψηφιακών τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις. «Βασικό επίπεδο ψηφιοποίησης» σημαίνει ότι μια επιχείρηση χρησιμοποιεί τουλάχιστον 4 από αυτές.

Στις επιχειρήσεις με τουλάχιστον βασική ψηφιακή ένταση η Ελλάδα καταγράφει 54%, αρκετά κάτω από το 71% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Το ποσοστό των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν ΑΙ είναι μόλις 8,8%, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 20%.

Οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιύν υπηρεσίες cloud επί πληρωμή είναι το 24,3% ενώ η Ευρώπη των 27 έχει ξεπεράσει το 52,7%.

Για το 2030 η ΕΕ έχει θέσει ως στόχο πάνω από 90% των ΜμΕ να έχουν τουλάχιστον βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης. Η Ελλάδα με 54% βρίσκεται ακόμη πολύ μακριά διότι, όπως χαρακτηριστικά τονίζεται, οι επιχειρήσεις της δεν έχουν ολοκληρώσει ακόμη ούτε την πρώτη φάση ψηφιοποίησης!

Σε ότι αφορά ιδιαίτερα τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης η Ελλάδα, με στοιχεία του 2025, βρίσκεται έτσι πολύ κοντά στο κάτω μέρος της ευρωπαϊκής κατάταξης. Μόνο η Βουλγαρία, η Πολωνία και η Ρουμανία βρίσκονται σε αντίστοιχα ή χαμηλότερα επίπεδα.

Στη χρήση cloud, όπως ήδη καταγράψαμε, μας χωρίζει άβυσσος με την Ευρώπη. Το 24,3% της Ελλάδας δεν έχει καμία σχέση με το 75,6% της γειτονικής Ιταλίας, ούτε φυσικά με το 79,2% της έτσι και αλλιώς προηγμένης Φινλανδίας. Δεν χρειαζόμαστε απλή πρόοδο, χρειαζόμαστε άλματα για να μην χαθεί το τρένο της ανταγωνιστικότητας εντός της Ένωσης.

Και να φανταστεί κανείς ότι το cloud δεν είναι κάποια εξεζητημένη τεχνολογία. Αντιθέτως, πρόκειται για την πλέον βασική υποδομή για λογισμικό, αποθήκευση δεδομένων, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, κ.λπ.

Το ιστορικό παράδοξο

Και όμως, στον τομέα της ψηφιοποίησης ο ελληνικός δημόσιος τομέας τα πηγαίνει πολύ καλύτερα από τον ιδιωτικό.

Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην έκθεση Digital Decade 2026, αναφέρει ότι η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στην ψηφιακή μετάβαση, αλλά ότι τα χαμηλά επίπεδα υιοθέτησης ψηφιακών τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις περιορίζουν την ικανότητά τους να αξιοποιήσουν την ψηφιακή καινοτομία. Επισημαίνει ειδικά την αργή πρόοδο των ΜμΕ και τη χαμηλή υιοθέτηση AI. Οι χαμηλές επιδόσεις του ιδιωτικού τομέα καθηλώνουν τη χώρα!

Η Ελλάδα ψηφιοποίησε πολύ γρήγορα το κράτος, αλλά δεν ψηφιοποίησε με τον ίδιο ρυθμό την παραγωγή αφού οι παίκτες της δεν έκαναν τις σχετικές επενδύσεις.

Και αυτό έχει σημασία επειδή ο ελληνικός ιδιωτικός τομέας αποτελείται σε πολύ μεγάλο βαθμό από μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, για τις οποίες το κόστος, η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού και η έλλειψη τεχνογνωσίας λειτουργούν ως εμπόδια.

Η Κομισιόν εξακολουθεί να θεωρεί την έλλειψη ICT specialists και το ψηφιακό χάσμα δεξιοτήτων βασικές διαρθρωτικές αδυναμίες της Ελλάδας.

Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η ψηφιακή μετάβαση της ελληνικής οικονομίας παραμένει άνιση. Η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα στην ψηφιοποίηση του Δημοσίου και των υπηρεσιών προς τους πολίτες, όμως οι επιχειρήσεις, ιδιαίτερα οι μικρότερες, εξακολουθούν να απέχουν αισθητά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Η χαμηλή χρήση cloud, τεχνητής νοημοσύνης και εργαλείων ανάλυσης δεδομένων δεν αφορά μόνο την τεχνολογία. Συνδέεται με την παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την ικανότητα των επιχειρήσεων να προσαρμοστούν στις αλλαγές της αγοράς. 

Το ζητούμενο πλέον δεν είναι απλώς να ψηφιοποιηθούν οι υπηρεσίες, αλλά να περάσει η ψηφιακή τεχνολογία στην ίδια την παραγωγική διαδικασία. Και εδώ χρειάζονται επενδύσεις που όμως δεν έχουν γίνει. Το γεγονός αυτό προφανώς δεν είναι άσχετο από το ότι οι ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι ουσιαστικά αποκλεισμένες από τον τραπεζικό δανεισμό.