Έλιφ Εράλπ: Ποια είναι η αριστερή “Μαμντάνι του Βερολίνου” που σάρωσε

Η σχεδόν άγνωστη στο ευρύ κοινό υποψήφια, η 45χρονη νομικός Έλιφ Εράλπ οδήγησε τη Linke στην πρώτη θέση με 25,3%, διπλασιάζοντας τα ποσοστά της Αριστεράς. Έσωσε έτσι καθαρά το Βερολίνο από την Ακροδεξιά και έδειξε να έχει αντανακλαστικά στις εκλογές, ανοίγοντας ένα παράθυρο στο μέλλον και για άλλες θέσεις εξουσίας. Οι Τούρκοι πανηγυρίζουν πως έρχεται μία νέα πρωθυπουργός Τουρκάλα στη Γερμανία, καθώς έλκει την καταγωγή της από εκεί.

Η Die Linke αναδεικνύεται, σύμφωνα με την τελευταία εκτίμηση του rbb, πρώτη δύναμη στις εκλογές για το Abgeordnetenhaus με 25,3%, καταγράφοντας το καλύτερο αποτέλεσμα στην ιστορία της στις εκλογές του Βερολίνου και υπερδιπλασιάζοντας το ποσοστό που είχε λάβει το 2023. Το CDU περιορίζεται στο 19,1%, ενώ η AfD ακολουθεί με 16,2%.

Η Έλιφ Εράλπ, η 45χρονη επικεφαλής υποψήφια του κόμματος, που διεκδικεί πλέον να γίνει η πρώτη αριστερή κυβερνήτης του Βερολίνου είναι η πρώτη με τουρκικές ρίζες. Σύμφωνα με γερμανικά μέσα ενημέρωσης η οικογένειά της έφυγε από την Τουρκία και η ίδια έχει σπουδές στη Νομική και την πολιτική της διαδρομή μέσα στη Linke. Την παρουσιάζει ως 45χρονη νομικό, μητέρα δύο παιδιών, που ήταν μέχρι πρόσφατα περισσότερο δεύτερο πρόσωπο στην κοινοβουλευτική ομάδα και βρέθηκε ξαφνικά στην πρώτη γραμμή της μάχης για το Βερολίνο.

Τι είπε για τον Ζοχράν Μαμντανί

Η ίδια η Εράλπ έχει πει για τα κοινά με τον Ζοχράν Μαμντανί ότι εφόσον ένας αριστερός πολιτικός μπορεί να κερδίσει στη Νέα Υόρκη, «το ίδιο μπορεί να συμβεί και στο Βερολίνο»

Το γερμανικό Tagesspiegel περιγράφει την πορεία της ως εντυπωσιακή: στην αρχή της προεκλογικής περιόδου. Η Εράλπ ήταν σχεδόν άγνωστη, αλλά επένδυσε σε μια εκστρατεία άμεσης επαφής με τους ψηφοφόρους, με πόρτα-πόρτα περιοδείες, έντονη παρουσία στα κοινωνικά δίκτυα και επικοινωνία σε διαφορετικές γλώσσες.

Η Έλιφ Εράλπ γεννήθηκε το 1981 στο Μόναχο. Οι γονείς της είχαν εγκαταλείψει την Τουρκία μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1980. Ήταν σοσιαλιστές και συνδικαλιστές, ενώ η μητέρα της ήταν έγκυος στην Έλιφ όταν έφυγε από την Τουρκία.

Η Εράλπ μεγάλωσε στη συνέχεια στο Ντόρτμουντ και στο Αμβούργο. Από μικρή βρέθηκε κοντά σε πολιτικές και κοινωνικές κινητοποιήσεις. Όπως έχει διηγηθεί η ίδια, συμμετείχε σε διαδηλώσεις ήδη από παιδί και αργότερα δραστηριοποιήθηκε στο αντιπυρηνικό κίνημα.

Στο Αμβούργο σπούδασε Νομική. Ολοκλήρωσε τις νομικές εξετάσεις στη Γερμανία, συμπεριλαμβανομένου του δεύτερου Staatsexamen, και ακολούθησε επαγγελματική πορεία στον χώρο της πολιτικής και της νομοθεσίας.

Το 2010 μετακόμισε στο Βερολίνο και εργάστηκε ως σύμβουλος σε θέματα νομικής πολιτικής στην κοινοβουλευτική ομάδα της Linke στη Bundestag.

Το 2017 εντάχθηκε στη Die Linke. Έναν χρόνο αργότερα μπήκε στην ηγεσία της οργάνωσης του κόμματος στο Βερολίνο, ενώ από το 2021 είναι μέλος του Abgeordnetenhaus, του κοινοβουλίου του κρατιδίου του Βερολίνου. Είναι επίσης αντιπρόεδρος της κοινοβουλευτικής ομάδας της Linke. Είναι παντρεμένη, έχει δύο παιδιά και ζει στο Βερολίνο.

Από την «άγνωστη» υποψήφια στην πρώτη θέση

Η ίδια η Εράλπ είχε ήδη από τον περασμένο Νοέμβριο αναφερθεί στον Ζοχράν Μαμντάνι, μετά τη νίκη του στη Νέα Υόρκη.

«Αν ένας αριστερός μπορεί να κερδίσει στη Νέα Υόρκη, τότε μπορεί το ίδιο καλά να γίνει και στο Βερολίνο», είχε δηλώσει.

Η σύγκριση δεν είναι τυχαία. Όπως ο Μαμντάνι, έτσι και η Εράλπ έβαλε στο κέντρο της προεκλογικής της εκστρατείας το κόστος ζωής, τα ενοίκια και την πρόσβαση στη στέγη.

Η Εράλπ επηρεάστηκε από την εκστρατεία του Μαμντάνι, ενώ η Linke υιοθέτησε μια επιθετική στρατηγική άμεσης επαφής με τους ψηφοφόρους.

Η Εράλπ εμφανίστηκε παράλληλα ιδιαίτερα ενεργή στα social media, χρησιμοποιώντας διαφορετικές γλώσσες και ένα πολύ πιο σύγχρονο πολιτικό προφίλ από εκείνο που είχε συνδεθεί παραδοσιακά με τη γερμανική Αριστερά.

Το μεγάλο όπλο: η στέγαση

Στον πυρήνα της επιτυχίας της ήταν πως έβαλε στο τραπέζι το θέμα της στέγης, που έχει γίνει πολύ ακριβή στη Γερμανία. Η πόλη αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια πρόβλημα υψηλών ενοικίων και έλλειψης κατοικιών. Και η Εράλπ έκανε το ζήτημα προσωπικό.

Η ίδια έχει δηλώσει ότι ζει σε νοικιασμένο σπίτι και ότι εδώ και χρόνια αναζητά μεγαλύτερη κατοικία για την οικογένειά της χωρίς επιτυχία.

Η κεντρική πρόταση της Linke είναι η κοινωνικοποίηση περίπου 220.000 κατοικιών που ανήκουν σε μεγάλες εταιρείες ακινήτων. Η Εράλπ έχει δηλώσει ότι θέλει να εφαρμόσει το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του 2021 για την απαλλοτρίωση μεγάλων εταιρειών ακινήτων. Τότε, το 56,4% των ψηφοφόρων είχε ταχθεί υπέρ της απαλλοτρίωσης εταιρειών με περισσότερες από 3.000 κατοικίες.

Παράλληλα, η Εράλπ έχει κάνει σημαία της την επιστροφή ενός Mietendeckel, δηλαδή πλαφόν στα ενοίκια των δημοτικών κατοικιών, ενώ θέλει αυστηρότερη αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας στα ενοίκια και των παράνομων πρακτικών στην αγορά κατοικίας.

Η ίδια εμφανίζεται συχνά με ένα χρυσό κολιέ που γράφει «Mietendeckel».

Δεν είναι απλώς ένα προεκλογικό σύνθημα. Είναι το πολιτικό σήμα κατατεθέν της.

Γιατί η Linke ανέβηκε τόσο πολύ;

Βεβαίως η άνοδος της Linke δεν συνδέεται με ένα μόνο ζήτημα, καθώς έβαλε στο τραπέζι και το ζήτημα της Κοινωνικής Ασφάλειας, στον πυρήνα της εκστρατείας της.

Παράλληλα, η Linke κατάφερε να απευθυνθεί ιδιαίτερα στους νεότερους ψηφοφόρους. Γερμανική έρευνα πριν από τις εκλογές κατέγραφε ότι το κόμμα και η Εράλπ είχαν ισχυρή απήχηση στους νέους του Βερολίνου.

Η ανανέωση δεν αφορά μόνο την εκλογική βάση.

Το κόμμα έχει περάσει τα τελευταία χρόνια σε μια γενεακή αλλαγή, με νεότερα στελέχη και έντονη παρουσία στα social media. Η εικόνα της παλιάς Linke ως κόμματος που απευθυνόταν κυρίως σε μεγαλύτερους ψηφοφόρους της πρώην Ανατολικής Γερμανίας έχει αλλάξει σημαντικά.

Ο πολιτικός επιστήμονας Μάρκους Κόλμπεργκ, από το Πανεπιστήμιο Χούμπολτ, έχει περιγράψει τη μεταβολή αυτή λέγοντας ότι ο τυπικός ψηφοφόρος της Linke είναι πλέον περισσότερο μια νεαρή γυναίκα που ζει σε πόλη.

Η μάχη με την AfD

Στις σημερινές εκλογές η AfD καταγράφεται στο 16,2%, σημειώνοντας άνοδο 7,1 μονάδων σε σχέση με το 2023. Η Εράλπ έκανε την αντιπαράθεση με την AfD κεντρικό κομμάτι της εκστρατείας της.

Μετά τη νίκη της AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ, είχε δηλώσει ότι θέλει το Βερολίνο να γίνει «τόπος ελπίδας και αλληλεγγύης» και χαρακτήρισε τον εαυτό της ως την απάντηση στο αποτέλεσμα της AfD.

Έτσι, η Linke διεκδίκησε ένα κομμάτι ψηφοφόρων που δεν ήθελαν να στραφούν προς την ακροδεξιά, αλλά ταυτόχρονα θεωρούσαν ότι τα υπόλοιπα κόμματα δεν απαντούσαν επαρκώς στα κοινωνικά προβλήματα της πρωτεύουσας.

Η μεταμόρφωση της Linke είναι ευρύτερη από την Εράλπ.

Το κόμμα έχει επιχειρήσει να αφήσει πίσω του την εικόνα που είχε λόγω των ιστορικών του ριζών στο SED, το κομμουνιστικό κόμμα της Ανατολικής Γερμανίας. Η νέα γενιά στελεχών είναι νεότερη, περισσότερο παρούσα στα social media και δίνει έμφαση σε θέματα όπως η στέγαση, το κόστος ζωής, η κοινωνική ανισότητα, ο ρατσισμός και η άνοδος της ακροδεξιάς.

Η Εράλπ αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αλλαγής.

Το προσωπικό της προφίλ —νομικός, μητέρα δύο παιδιών, κόρη πολιτικών προσφύγων από την Τουρκία, με παρουσία στα social media και έντονη πολιτική ρητορική— απέχει από το στερεότυπο του παλιού κομματικού στελέχους.

Παρά το 25,3%, η Εράλπ δεν είναι ακόμη κυβερνήτης του Βερολίνου.

Το Abgeordnetenhaus θα πρέπει να εκλέξει τον νέο Regierenden Bürgermeister και, με βάση την τρέχουσα κατανομή των εδρών, απαιτείται κυβερνητικός συνασπισμός. Το rbb αναφέρει ότι τόσο η Linke όσο και το CDU χρειάζονται δύο εταίρους για να μπορέσουν να σχηματίσουν κυβέρνηση.

Η πιθανότητα συνεργασίας με SPD και Πράσινους υπάρχει, αλλά η στεγαστική πολιτική αποτελεί ήδη σοβαρό σημείο τριβής.

Η Berliner Zeitung έχει καταγράψει τη σύγκρουση γύρω από την κοινωνικοποίηση των μεγάλων εταιρειών ακινήτων, καθώς η Linke τη συνδέει με τη συμμετοχή της σε κυβέρνηση, ενώ το SPD έχει απορρίψει την απαλλοτρίωση ως προϋπόθεση.

Άρα η μεγάλη εκλογική νίκη της Εράλπ ανοίγει τώρα ένα δεύτερο, πολύ διαφορετικό κεφάλαιο: αν η Linke μπορεί να μετατρέψει την εκλογική πρωτιά σε κυβερνητική πλειοψηφία και, κυρίως, αν μπορεί να εφαρμόσει την πολιτική για την οποία ψηφίστηκε.

Τώρα, στα 45 της, η Εράλπ βρίσκεται μπροστά στο μεγαλύτερο πολιτικό στοίχημα της μέχρι σήμερα. Η ίδια δηλώνει ότι θέλει να γίνει η νέα κυβερνήτης του Βερολίνου.