Κασιδιάρης: Τι θα “εφεύρει” για να φτάσει στις εκλογές- Τα νομικά εμπόδια και τι θα αξιολογήσει ο Α.Π

Ο καταδικασθείς για συμμετοχή στο διευθυντήριο της εγκληματικής οργάνωσης “Χρυσή Αυγή” Ηλίας Κασιδιάρης αποφυλακίστηκε χτες από τις φυλακές Δομοκού και στην πρώτη δήλωσή του επανέλαβε ότι προτίθεται να συμμετέχει στις επόμενες εκλογές. Μάλιστα, η δικηγόρος του Βάσω Πανταζή ισχυρίστηκε ότι έχει βρεθεί φόρμουλα που δεν εμπίπτει στις απαγορεύσεις της τροπολογίας που ψηφίστηκε το 2023 και είχε εμποδίσει την κάθοδό του στις εκλογές.

Διαφωνούν όλοι οι συνταγματολόγοι- πρώτος τοποθετήθηκε για το θέμα ο καθηγητής Ξενοφών Κοντιάδης. Θεωρούν ότι ο Κασιδιάρης δεν μπορεί να μετέχει στις επόμενες εκλογές ούτε καν ως μέλος κόμματος –ίσως μπορεί μόνο ως ανεξάρτητος βουλευτής.

Ο Άρειος Πάγος είναι αυτός -το Α’ Πολιτικό Τμήμα του- που θα κληθεί να αποφασίσει πριν τις επόμενες εκλογές. «Αν ένα κόμμα με μπροστινό τον Κασιδιάρη, επίσημα ή ανεπίσημα, θα γίνει δεκτό στις βουλευτικές εκλογές, το αποφασίζει η Δικαιοσύνη» δήλωσε ο Π. Μαρινάκης. Ο Άρειος Πάγος έχει αποφανθεί ότι κάποιος που έχει καταδικαστεί για τέτοια αδικήματα δεν μπορεί να είναι ούτε τυπική ούτε φυσική ηγεσία ενός κόμματος, δήλωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ Κ. Τσουκαλάς.

Ποιές είναι οι διαστάσεις του θέματος που θα απασχολήσει το πολιτικό σκηνικό κι ενώ την προσεχή Δευτέρα θα τοποθετηθεί αναλυτικά ο ίδιος ο Ηλίας Κασιδιάρης. Υπάρχει, όντως, φόρμουλα που θα του επιτρέψει να είναι υποψήφιος και με ποιόν τρόπο. Το libre ρώτησε συνταγματολόγους και νομικούς και περιγράφει τι μπορεί να προκύψει, με βάση, βεβαίως, όσα συνέβησαν στις εκλογές του 2023 όταν ο Ηλίας Κασιδιάρης στήριξε εκλογικά το κόμμα “Σπαρτιάτες” (που εκπροσωπήθηκε στη Βουλή), μετά, όμως, από την τυπική έγκριση της συμμετοχής του από τον Άρειο Πάγο.

1. ΟΙ ΔΥΟ ΞΕΧΩΡΙΣΤΕΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΟΔΟΙ

Α) Η υπόθεση εξαπάτησης (Εκλογοδικείο / Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο)
Το ΑΕΔ, με τις αποφάσεις 9 και 10/2025, έκρινε ότι το κόμμα «Σπαρτιάτες» εξαπάτησε τους εκλογείς, καθώς υποκρυπτόμενος αρχηγός του ήταν ο Ηλίας Κασιδιάρης. Ακύρωσε την εκλογή τριών βουλευτών (Στίγκας, Δημητριάδης, Ζερβέας), διέλυσε την κοινοβουλευτική ομάδα και οι έδρες παρέμειναν κενές, χωρίς αναπλήρωση. Η απόφαση είναι οριστική και αμετάκλητη.

Β) Η ποινική υπόθεση
Τον Φεβρουάριο του 2026 το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων αθώωσε ομόφωνα τους 11 βουλευτές των Σπαρτιατών και τον Κασιδιάρη σε συγκεκριμένη ποινική κατηγορία, γεγονός που ο πρόεδρος του κόμματος Βασίλης Στίγκας παρουσίασε ως άνοιγμα δρόμου για νέα συμμετοχή στις εκλογές. Ωστόσο αυτή η αθώωση αφορά διαφορετικό αδίκημα και δεν αναιρεί την οριστική κρίση του ΑΕΔ περί εξαπάτησης. Παράλληλα, τον Μάρτιο του 2026 το Εφετείο διατήρησε την καταδίκη του Κασιδιάρη για διεύθυνση της εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή (κάθειρξη 13 ετών).

2. ΤΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ – ΕΜΠΟΔΙΟ

Ο ν. 5019/2023 (άρθρο 102) έδωσε στον Άρειο Πάγο εξουσία προληπτικού ελέγχου: μπορεί να εξετάζει στοιχεία για ένα κόμμα πριν του επιτρέψει συμμετοχή στις εκλογές, ακριβώς λόγω του προηγουμένου του 2023. Το αρμόδιο Α1 Τμήμα του Αρείου Πάγου θα κρίνει οποιαδήποτε νέα ανακήρυξη έχοντας ως όριο τη δική του νομολογία για το ίδιο πρόσωπο.

Ο συνταγματολόγος Ξενοφών Κοντιάδης επισημαίνει ότι ο Κασιδιάρης δεν μπορεί να είναι υποψήφιος σε κανέναν εκλογικό συνδυασμό, ούτε μέλος δεδηλωμένης ή αφανούς ηγεσίας κόμματος που επιδιώκει συμμετοχή στις εκλογές. Ο αποκλεισμός ισχύει έως τον Οκτώβριο του 2033 (13 χρόνια από την επιβολή της ποινής του το 2020).

3. Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΞΕΛΙΞΗ (15.9.2026)

Ο Κασιδιάρης αποφυλακίστηκε, μετά από 7 χρόνια κράτησης (η συνολική ποινή ήταν 13 χρόνια, όμως εξασφάλισε το προνόμιο της εργασίας και ως εκ τούτου η κράτησή του περιορίστηκε), αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση. Ο ποινικολόγος Κώστας Ντάλτας εκτιμά ότι η μόνη τυπική διέξοδος γι’ αυτόν είναι να κατέβει ως μεμονωμένος, ανεξάρτητος υποψήφιος σε μία εκλογική περιφέρεια, καθώς αυτό δεν απαιτεί κατάθεση κομματικού συνδυασμού.

Η δικηγόρος του, Βάσω Πανταζή, έχει δηλώσει ότι δεν μπορεί να εμφανιστεί ως ιδρυτής νέου κόμματος, αλλά ενδέχεται να επιχειρήσει συμμετοχή(συνεργασία;) μέσα από άλλο, ήδη υπαρκτό μη κοινοβουλευτικό σχήμα. Αναφέρονται επίσης επαφές με ανεξάρτητους βουλευτές προερχόμενους από Σπαρτιάτες και Νίκη, με στόχευση σε ψηφοφόρους της Αφροδίτης Λατινοπούλου και του Κυριάκου Βελόπουλου, ενώ αποκλείστηκε ρητά συνεργασία με ανεξάρτητους της ΝΔ ή με ενδεχόμενο εγχείρημα Αντώνη Σαμαρά. Εδώ ίσως βρίσκεται το πιό ενδιαφέρον σημείο: ο Κασιδιάρης θα μπορούσε να κατέλθει ως ανεξάρτητος υποψήφιος και να συνεργαστεί στη συνέχεια ως τέτοιος – ή να στηρίξει- με κόμμα που θα έχει εξασφαλίσει την συμμετοχή του στις εκλογές. Όμως, αυτό θα αποτελούσε μία επανάληψη όσων συνεβησαν με τους “Σπαρτιάτες”, κάτι που ο Άρειος Πάγος θα επιχειρήσει να το προβλέψει και να αποφασίσει ανάλογα.

4. ΤΟ ΣΕΝΑΡΙΟ «ΝΕΟ ΚΟΜΜΑ + ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΚΑΣΙΔΙΑΡΗΣ + ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ»

Υπάρχει ήδη προηγούμενο ακριβώς γι’ αυτή τη λογική: το 2023 μια προσπάθεια καθόδου μέσω συνδυασμού συνεργαζόμενων ανεξάρτητων υποψηφίων δεν πέρασε τον έλεγχο του Αρείου Πάγου. Επίσης, ο Άρειος Πάγος έχει ήδη εξετάσει σε προηγούμενη απόφαση για τις ευρωεκλογές όχι μόνο τις επίσημες κομματικές θέσεις αλλά και την πραγματική πολιτική επιρροή πίσω από έναν σχηματισμό.

Η κρίσιμη νομική διάκριση είναι ανάμεσα σε:
– άτυπες επαφές/συνομιλίες πριν τις εκλογές (φαίνεται να συμβαίνουν ήδη), και
– επίσημη προεκλογική συνεργασία ή δημόσια στήριξη (αυτό ακριβώς στοίχισε στους Σπαρτιάτες την ακύρωση το 2025, καθώς η δημόσια στήριξη Κασιδιάρη σε κόμμα όπου δεν ήταν τυπικά ηγέτης θεωρήθηκε εξαπάτηση εκλογέων).

Όσο πιο ορατή είναι η σύνδεση ενός «νέου» σχήματος με τον Κασιδιάρη πριν τις κάλπες, τόσο πιο ευάλωτο γίνεται σε παρόμοια νομική αντιμετώπιση. Αντίθετα, μια συνεργασία μετά τις εκλογές ανάμεσα σε ήδη εκλεγμένους ανεξάρτητους θεωρείται πιο ασφαλής, καθώς δεν επηρεάζει τη διαδικασία ανακήρυξης υποψηφιοτήτων.

5. ΣΥΝΟΨΗ

– Το κόμμα «Σπαρτιάτες» δεν έχει διαλυθεί ως νομικό πρόσωπο· διαλύθηκε η κοινοβουλευτική ομάδα, όχι το ίδιο το κόμμα.
– Η οριστική κρίση περί εξαπάτησης λόγω κρυφής ηγεσίας παραμένει σε ισχύ και αποτελεί το βασικό εμπόδιο για επανάληψη ανάλογου σχήματος.
– Ο Κασιδιάρης προσωπικά αποκλείεται από κάθε εκλογικό συνδυασμό και από ηγετική θέση σε κόμμα έως το 2033, με μόνη τυπική διέξοδο τη μεμονωμένη ανεξάρτητη υποψηφιότητα.
– Ένα «νέο» κόμμα με ανεξάρτητη υποψηφιότητα Κασιδιάρη και μετέπειτα συνεργασία είναι τυπικά εφικτό σενάριο, αλλά ενέχει τον κίνδυνο να αντιμετωπίσει τον ίδιο ακριβώς νομικό μηχανισμό ακύρωσης, ιδίως τώρα που ο Άρειος Πάγος διαθέτει προληπτική εξουσία ελέγχου πριν την ανακήρυξη.
– Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό· δεν υπάρχει ακόμη οριστική δικαστική απόφαση που να αποκλείει ρητά μελλοντική συμμετοχή, αλλά το νομικό και δικαστικό κλίμα θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολο για επανάληψη του μοτίβου του 2023.