Τα 10 ακριβότερα έργα τέχνης που πουλήθηκαν τα τελευταία χρόνια

Πόσο μπορεί να αξίζει ένας πίνακας; Μερικές εκατοντάδες, μερικές χιλιάδες ή κάμποσα εκατομμύρια ευρώ; Την ώρα που η τέχνη αποτελεί για πολλούς έκφραση, συναίσθημα και πολιτισμό, για κάποιους άλλους μπορεί να γίνει και μια επένδυση ασύλληπτων διαστάσεων. Την ίδια στιγμή, όμως, υπάρχουν και δισεκατομμύρια πολίτες σε όλο τον κόσμο, που αγαπούν τις καλές τέχνες αλλά δεν θα μπορούσαν ποτέ να έχουν στο σπίτι τους έναν πίνακα του Νταλί, του Γκογκέν, του Πικάσο, αν τουλάχιστον δεν θα τους τον χάριζε κάποιος.

Τι είναι αυτό που κάνει ένα έργο να αποκτά τόσο υψηλή αξία και ποιος τελικά αποφασίζει πόσο «αξίζει» η τέχνη; Στον κόσμο των μεγάλων συλλεκτών, βέβαια, η τιμή δεν αφορά μόνο τον καμβά και τα χρώματα. Η ιστορία του έργου, το όνομα του καλλιτέχνη, η σπανιότητά του, αλλά και η επιθυμία να αποκτηθεί κάτι που ελάχιστοι μπορούν να έχουν, παίζουν τον δικό τους ρόλο. Κάπως έτσι, η τέχνη συναντά την οικονομία, το κύρος και —γιατί όχι;— έναν μικρό ανταγωνισμό μεταξύ εκείνων που μπορούν να διαθέσουν τεράστια ποσά για ένα κομμάτι ιστορίας. Και υπάρχει και μια ειρωνεία: ουκ ολίγοι από τους καλλιτέχνες που σήμερα θεωρούνται ανεκτίμητοι δεν θα μπορούσαν να φανταστούν πως τα έργα τους πωλούνται για τέτοια ποσά. Η αξία τους ήρθε, σε πολλές περιπτώσεις, χρόνια μετά τον θάνατό τους.

Από τον Λεονάρντο ντα Βίντσι και τον Ρέμπραντ μέχρι τον Γουόρχολ και τον Πόλοκ, ακολουθούν δέκα έργα που κατάφεραν να μετατρέψουν την καλλιτεχνική τους αξία σε… άφθονο χρήμα και την αξία τους στο Χρηματιστήριο της Τέχνης σε αστρονομικές τιμές.

Στον σημερινό, συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο της τέχνης, οι συλλέκτες ξεπερνούν τα παραδοσιακά όρια, επενδύοντας σε έργα που εκφράζουν την προσωπική τους αισθητική. Είτε ανακαλύπτονται στις ήσυχες αίθουσες μιας αποκλειστικής σύγχρονης γκαλερί είτε ανάμεσα στα αξιοθέατα ενός άρτια εξοπλισμένου καταστήματος με αντίκες, οι αποκτήσεις έργων τέχνης δεν υπαγορεύονται πλέον αποκλειστικά από το ιστορικό κύρος – καθοδηγούνται από το πάθος, το όραμα και, ολοένα και περισσότερο, από τολμηρές οικονομικές δεσμεύσεις. Φυσικά αυτό αφορά μία παγκόσμια ελίτ, γιατί για τον πολύ κόσμο, η Τέχνη είναι άπιαστη…

 Ιδού τα 10 πιο ακριβά έργα τέχνης:

Salvator Mundi του Λεονάρντο ντα Βίντσι – 450 εκατομμύρια δολάρια

Ο πιο ακριβός πίνακας στον κόσμο, ο «Σωτήρας του Κόσμου», έπιασε το εκπληκτικό ποσό των 450 εκατομμυρίων δολαρίων σε δημοπρασία του οίκου Christie’s το 2017. Αποκτήθηκε από έναν ανώνυμο αγοραστή, ο οποίος αργότερα αποκαλύφθηκε ότι ενεργούσε για λογαριασμό του Σαουδάραβα πρίγκιπα Μπαντέρ μπιν Αμπντουλάχ μπιν Μοχάμεντ μπιν Φαρχάν Αλ Σαούντ. Το αριστούργημα πλέον τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού της Σαουδικής Αραβίας. 

Το έργο Salvator Mundi (λατινικά για «Σωτήρας του Κόσμου») περιβάλλεται από ίντριγκες, καθώς πολλοί μελετητές αμφισβητούν κατά πόσον ολόκληρη η σύνθεση είναι του Λεονάρντο Ντα Βίντσι. Μια ανάλυση του Λούβρου το 2018 έδειξε ότι το έργο εξελίχθηκε, με τον Λεονάρντο να προσθέτει κρίσιμες λεπτομέρειες, συμπεριλαμβανομένων των χεριών, σε μεταγενέστερα στάδια.

«Ανταλλαγή» από τον Willem de Kooning – 300 εκατομμύρια δολάρια

Ο δεξιοτέχνης του αφηρημένου εξπρεσιονισμού Willem de Kooning έφερε επανάσταση στη μοντέρνα τέχνη με το δυναμικό και ρεαλιστικό πινέλο του. Ο πίνακάς του, Interchange, του 1955, συνοψίζει μια καθοριστική μετατόπιση στο έργο του από τις παραστατικές απεικονίσεις γυναικών σε δυναμικές, εμπνευσμένες από την αστική κουλτούρα, αφαιρέσεις.

Ο δισεκατομμυριούχος, ιδιοκτήτης hedge fund, Kenneth C. Griffin εξασφάλισε το έργο το 2015 έναντι 300 εκατομμυρίων δολαρίων, ενισχύοντας την ιδιότητα του de Kooning ως ενός από τους πιο επιδραστικούς ζωγράφους του 20ού αιώνα.

 Οι Παίκτες των Χαρτών του Paul Cézanne – 250 εκατομμύρια δολάρια

Το έργο «Οι Χαρτοπαίκτες» είναι ένα από τα πέντε έργα της διάσημης σειράς έργων του Σεζάν. Αυτή η συγκεκριμένη ερμηνεία, που αποπνέει μια ατμόσφαιρα γαλήνης και συγκέντρωσης, αποκτήθηκε το 2011 από τη βασιλική οικογένεια του Κατάρ έναντι 250 εκατομμυρίων δολαρίων.  Ο πίνακας αποκλίνει από τις προηγούμενες ζωηρά χρωματισμένες συνθέσεις του, υιοθετώντας μια διακριτική αλλά βαθιά συναρπαστική αισθητική.

Nafea Faa Ipoipo – Πότε θα με παντρευτείς; του Paul Gauguin – 210 εκατομμύρια δολάρια

Ένα από τα πρώτα έργα του Paul Gauguin (Γκογκέν) μετά την άφιξή του στην Ταϊτή το 1891, το Nafea Faa Ipoipo? (« Πότε θα παντρευτείς; ») αποτυπώνει την ευαίσθητη αλληλεπίδραση της πολιτιστικής ταυτότητας και του ευρωπαϊκού καλλιτεχνικού οράματος.  Το έργο αρχικά αναφέρθηκε πως πωλήθηκε για 300 εκατομμύρια δολάρια, αλλά μια επακόλουθη νομική διαμάχη αποκάλυψε ότι η πραγματική τιμή πώλησής του ήταν 210 εκατομμύρια δολάρια. Οι φωτεινές αποχρώσεις και η συμβολική αφήγηση του πίνακα εδραιώνουν τη θέση του ανάμεσα στα πιο περιζήτητα έργα τέχνης.

Αριθμός 17Α του Τζάκσον Πόλοκ – 200 εκατομμύρια δολάρια

Προσδεδεμένος στο άρμα του Αφηρημένου Εξπρεσιονισμού, ο Τζάκσον Πόλοκ πρωτοστάτησε στην επαναστατική τεχνική «drip». Ο αριθμός 17Α, με τον περίπλοκο ιστό χρώματος και κινητικής ενέργειας, είναι εμβληματικός της ριζοσπαστικής του προσέγγισης.

Αποκτήθηκε από τον Kenneth C. Griffin για 200 εκατομμύρια δολάρια το 2015, αυτό το έργο που γι΄ άλλους είναι αριστούργημα και γι΄ άλλους είναι απλά ένας αριθμός…

Ο Σημαιοφόρος του Ρέμπραντ – 198 εκατομμύρια δολάρια

Αυτή η αυτοπροσωπογραφία του Ρέμπραντ του 1636 αποπνέει την χαρακτηριστική ένταση και το δραματικό κιαροσκούρο του καλλιτέχνη.

Αρχικά μέρος της βασιλικής συλλογής της Αγγλίας πριν από την απόκτησή του από την οικογένεια Ρότσιλντ, ο «Σημαιοφόρος» αγοράστηκε τελικά από την ολλανδική κυβέρνηση για 198 εκατομμύρια δολάρια το 2022, εξασφαλίζοντας τη θέση του στην εθνική κληρονομιά της Ολλανδίας.

Shot Sage Blue Marilyn του Άντι Γουόρχολ – 195 εκατομμύρια δολάρια

Ο πίνακας «Shot Sage Blue Marilyn» του Άντι Γουόρχολ έσπασε τα ρεκόρ σε δημοπρασία του οίκου Κρίστις το 2022, πουλώντας τον για λίγο πάνω από 195 εκατομμύρια δολάρια στον έμπορο τέχνης Λάρι Γκαγκοσιάν.  Κλασικός της ποπ αρτ, το έργο ανήκει στη διάσημη συλλογή πέντε πινάκων του Γουόρχολ, η οποία «φωτογραφήθηκε» διάσημα από την καλλιτέχνιδα της Ντόροθι Πόντμπερ, εδραιώνοντας τη θέση της στον θρύλο της σύγχρονης τέχνης.

Αρ. 6 (Μωβ, Πράσινο και Κόκκινο) του Μαρκ Ρόθκο – 186 εκατομμύρια δολάρια

Το αριστούργημα του Μαρκ Ρόθκο του 1951, αρ. 6 (Μωβ, Πράσινο και Κόκκινο), αποτελεί παράδειγμα της χαρακτηριστικής τεχνικής χρωματικού πεδίου του. Είναι η εποχή που οι ζωγράφοι φεύγοντας από τη μαύρη αντάρα του πολέμου βάζουν χρώμα στη ζωή μας. Το αρμονικό μείγμα ζωντανών αποχρώσεων και απαλών άκρων προκαλεί μια στοχαστική χροιά, εξασφαλίζοντας τη θέση του ως ένας από τους πιο ακριβούς πίνακες που έχουν πωληθεί ιδιωτικά, με τιμή 186 εκατομμύρια δολάρια.

Πορτρέτα της Maerten Soolmans και του Oopjen Coppit από τον Rembrandt – 180 εκατομμύρια δολάρια

Ένα σπάνιο ζευγάρι ολόσωμων γαμήλιων πορτρέτων που ζωγράφισε ο νεαρός Ρέμπραντ το 1634, αυτά τα έργα παραμένουν ενωμένα – ένα αξιοσημείωτο κατόρθωμα δεδομένης της τάσης της εποχής να χωρίζονται τα ζεύγη πορτρέτων. Τα μουσεία Λούβρο και  Ρέικσμουζεουμ απέκτησαν από κοινού τους πίνακες για 180 εκατομμύρια δολάρια, διασφαλίζοντας τη συνεχή έκθεσή τους και στα δύο ιδρύματα.

Φίδια του Νερού II του Γκούσταβ Κλιμτ – 170 εκατομμύρια δολάρια

Ένα πλούσιο όραμα αισθησιασμού και κίνησης, το έργο «Φίδια του Νερού II» (1907) συμπυκνώνει την χαρακτηριστική αισθητική του Γκούσταβ Κλιμτ. Ο Αυστριακός Κλιμτ βέβαια έμεινε γνωστός για το Φιλί αλλά και τα Φίδια του Νερού, έγιναν ανάρπαστα. Αφού είχε λεηλατηθεί από τους Ναζί, ο πίνακας επανεμφανίστηκε δεκαετίες αργότερα, και τελικά πουλήθηκε για 170 εκατομμύρια δολάρια το 2017. Σήμερα, αποτελεί σύμβολο ιστορικής ανθεκτικότητας και απαράμιλλης καλλιτεχνικής ομορφιάς.