Ελληνοτουρκικά και προεκλογικά διλήμματα…

Είναι περισσότερο από προφανές πιά ότι τα ελληνοτουρκικά και γενικά η εξωτερική πολιτική θα έχουν περίοπτη θέση στην κομματική αντιπαράθεση εν όψει των εκλογών. Ο κατακερματισμός στα δεξιά της Ν.Δ, η ίδρυση κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά και, ενδεχομένως, ένα νέο ακροδεξιό μόρφωμα με επικεφαλής (έστω και έμμεσα) τον καταδικασθέντα για την εγκληματική οργάνωση “Χρυσή Αυγή” Ηλία Κασιδιάρη (που αποφυλακίζεται σύντομα), θα αθροίσουν ένα μέτωπο πολιτικών δυνάμεων που θα σηκώσουν τη σημαία του “πατριωτισμού”.

Η πολιτικά επικίνδυνη δήλωση του Γ. Φλωρίδη –ο οποίος υπονόησε ότι εάν δεν λάβει αυτοδυναμία η Ν.Δ για να εγγυηθεί την σταθερότητα, τότε είναι βέβαιο ότι η Τουρκία θα μας επιτεθεί-, παρότι δεν υιοθετήθηκε από το Μαξίμου, είναι ενδεικτική της τάσης κάποιων στην κυβέρνηση να χειραγωγηθεί εκλογικά μερίδα του εκλογικού σώματος υπό τον φόβο ακόμα και του πολέμου.

Η συνθήκη που τείνει να διαμορφωθεί ενέχει κινδύνους. Αφενός η υπερδεξιά θα εγκαλεί την κυβέρνηση για “ενδοτισμό”, αφετέρου το εκλογικό δέλεαρ μιας “εθνικής αναταραχής” θα προσθέτει επιχειρήματα στο κυβερνητικό δίλημμα περί σταθερότητας.

Ουσιαστική συζήτηση για την στρατηγική της εξωτερικής μας πολιτική στο ταχέως μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον δεν θα προκύψει – άλλωστε κάτι τέτοιο δεν έγινε ούτε στο πλαίσιο του “παράθυρου ευκαιρίας” που δημιούργησε η συμφωνία φιλίας και καλής γειτονίας με την Τουρκία.

Τους επόμενους μήνες, όμως, κι ενώ η κοινωνία θα αντιμετωπίζει τα οξυμένα προβλήματα της ακρίβειας (πληθωριστικές πιέσεις, έκρηξη στις τιμές ενέργειας κ.ά), η χώρα θα βρεθεί μπροστά σε κρίσιμες αποφάσεις στα εθνικά θέματα. Οι τουρκικές προκλήσεις με αερομαχίες πάνω από το Αιγαίο, οι πιέσεις για αποστρατιωτικοποίηση των νησιών και το “crash test” της πόντισης του ηλεκτρικού καλωδίου από την γαλλική εταιρεία που ανέλαβε το έργο (θα ζητηθεί, παραδείγματος χάριν, άδεια από την Τουρκία και από ποιον;), θα δημιουργήσουν τέτοιο περιβάλλον έντασης που αρκετοί θα σκεφτούν να ενσωματώσουν στην πολιτική αντιπαράθεση σχετικά με το ποιός είναι περισσότερο “πατριώτης” από τον άλλον.

Τα πράγματα, από την άλλη, μπορεί να γίνουν χειρότερα.

Πριν μερικές ημέρες, δώδεκα μεγάλες χώρες (δέκα ευρωπαϊκές, όπως η Γαλλία, η Ισπανία, η Δανία, η Σουηδία κ.ά, και επιπλέον το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς) αποφάσισαν να επιβάλλουν οικονομικές κυρώσεις σε προϊόντα και υπηρεσίες των εδαφών της Λωρίδας της Γάζας που εποικίζει το Ισραήλ. Κι αυτό διότι θεωρούν ότι εκτελείται επιχείρηση εθνοκάθαρσης από το IDF, ενώ 75.000 Παλαιστίνιοι, κυρίως γυναίκες και παιδιά, έχουν σκοτωθεί κατά τη διάρκειά της. Η Γερμανία δεν συναίνεσε, επικαλούμενη την “ειδική ιστορική ευθύνη” που έχει έναντι του κράτους του Ισραήλ λόγω του ναζιστικού παρελθόντος της, όμως από το ισχυρό αυτό μπλοκ χωρών απουσίαζαν (και) η Ελλάδα και η Κύπρος.

Πώς θα μπορούσαμε, άλλωστε, να …πικράνουμε την κυβέρνηση Νετανιάχου και την “σύμμαχο” χώρα, με την οποία, μόλις τις προάλλες, συνάψαμε συμφωνία για την “Ασπίδα του Αχιλλέα”;

Η απόλυτη ταύτισή μας με το Ισραήλ (του Νετανιάχου) είναι ένα μείζον ζήτημα με γεωπολιτική και ηθική διάσταση. Την δεύτερη, αν και υπήρξε για δεκαετίες χαρακτηριστικό της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, την απεμπολήσαμε. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι σε μια διεθνή τάξη πραγμάτων όπου κυριαρχεί ο αναθεωρητισμός, είναι “πολυτέλεια” για τα κράτη να εμφορούνται από ηθικούς κανόνες. Κάκιστα.

Η πρώτη, όμως, όσο κι αν η διπλωματία είναι κυρίως κυνική και όχι συναισθηματική, μπορεί να μας εμπλέξει περισσότερο σε μία νέα κρίση στην περιοχή μας που θα έχει ως αντιπάλους το Ισραήλ και την Τουρκία.

Η πρέσβειρα των ΗΠΑ κ. Κίμπερλι Γκιλφόϊλ άφησε προ ημερών να εννοηθεί πώς η Ουάσιγκτον παρακολουθεί τις εξελίξεις στην περιοχή και εφόσον χρειαστεί θα παρέμβει. Τι σημαίνει, όμως, παρέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών σε μία κρίση Τουρκίας- Ισραήλ που θα περιλαμβάνει με κάποιον τρόπο και την Ελλάδα; Έτι δε περαιτέρω εάν κάτι τέτοιο εξελιχθεί κατά την προεκλογική περίοδο…

Σύντομα, όμως, και το Ισραήλ οδηγείται στις κάλπες. Δημοσκοπικά το κεντρώο κόμμα Yashar και τα κόμματα που δηλώνουν ότι θα συνεργαστούν μαζί του φαίνεται ότι θα συγκεντρώσουν 57 – 61 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου. Το Λικούντ του Νετανιάχου και τα 4 κόμματα της κυβέρνησής του συγκεντρώνουν 47 έδρες.

Τι προετοιμασία έχει κάνει η Αθήνα για μία πιθανή πολιτική μεταβολή στο Τελ Αβίβ, ιδιαίτερα όταν τα τελευταία χρόνια η ταυτισή μας αφορούσε τον πολιτικό που διέταξε την εθνοκάθαρση και τον εποικισμό (και κατηγορείται γι΄αυτό από τον ΟΗΕ και το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο) και αντλεί την εσωτερική πολιτική του ισχύ από τα πολεμικά μέτωπα που ανοίγει;

Επιστρέφοντας στο εσωτερικό προεκλογικό πεδίο, είναι σαφές πώς η κυβέρνηση θα πιεστεί για τη στάση της στα εθνικά θέματα, κυρίως στα ελληνοτουρκικά, από την υπερδεξιά, προεξάρχοντος του Αντώνη Σαμαρά που θα τα αναγάγει σε μία από τις βασικές προεκλογικές του αιχμές κατά του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Θα πλειοδοτήσει σε “πατριωτισμό” για να αντιμετωπίσει τις διαρροές προς το κόμμα του και να παίξει το χαρτί της σταθερότητας, ή θα προβάλλει την σώφρωνα διαχείριση που απαιτούν οι καιροί; Στην πρώτη περίπτωση θα μπει σε περιπέτειες διότι συνήθως οι οργισμένοι επιλέγουν αυτό που φαίνεται “αυθεντικότερο”, στην δεύτερη, εάν κατέβουν οι διακόπτες της ακραίας πόλωσης, ίσως βρει συνομιλητές στην κεντροαριστερά και κερδίσει πόντους στο κεντρώο ακροατήριο.

Αυτό είναι ένα δίλημμα πέρα από τα διλήμματα που θέτει η ίδια…