Το τέλος ενός δεκαετούς αδιεξόδου; Νέα δεδομένα στη σχέση φυσικοθεραπευτών – πολιτείας

Δώδεκα χρόνια clawback, χιλιάδες καταγγελίες, μία προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας και αμέτρητες διαμαρτυρίες αργότερα, ο κλάδος της φυσικοθεραπείας κάθισε ξανά στο τραπέζι του διαλόγου με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου υγείας. Η συνάντηση του υπουργού υγείας Άδωνι Γεωργιάδη με τον Πανελλήνιο Σύλλογο Φυσικοθεραπευτών (ΠΣΦ), που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου, δεν ήταν απλώς ακόμη μία εθιμοτυπική συνάντηση εκπροσώπων ενός κλάδου με την πολιτεία.

Ήρθε φορτωμένη με προσδοκίες έπειτα από χρόνια οικονομικής πίεσης, και έφυγε με συγκεκριμένους αριθμούς, ημερομηνίες και δεσμεύσεις στο τραπέζι. Η μεγάλη ερώτηση παραμένει: αρκούν αυτά για να αλλάξουν πραγματικά τη μοίρα ενός κλάδου που για μια δεκαετία λειτουργεί υπό καθεστώς οικονομικής ασφυξίας; 

Ρούλα Σκουρογιάννη

Ένας κλάδος σε διαρκή οικονομική πίεση

Για να αποτιμηθεί σωστά η σημασία της χθεσινής συνάντησης, χρειάζεται να θυμηθούμε πώς φτάσαμε ως εδώ. Το 2013, στο αποκορύφωμα της δημοσιονομικής κρίσης, επιβλήθηκαν στους παρόχους υγείας τα μέτρα clawback και rebate: μηχανισμοί μέσω των οποίων ο συμβεβλημένος με τον ΕΟΠΥΥ φυσικοθεραπευτής καλείται ο ίδιος να επιστρέψει κάθε ποσό που υπερβαίνει ένα προκαθορισμένο ετήσιο πλαφόν δαπανών — ακόμη κι αν οι υπηρεσίες αυτές παρασχέθηκαν πραγματικά σε ασφαλισμένους που τις είχαν ανάγκη.

Δώδεκα χρόνια μετά, τα μέτρα αυτά, που είχαν αρχικά τον χαρακτήρα έκτακτου μέτρου λιτότητας, παραμένουν σε ισχύ. Σύμφωνα με στοιχεία που έχει δημοσιοποιήσει ο ίδιος ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών, η αθροιστική οικονομική επιβάρυνση του κλάδου από το 2013 έχει ξεπεράσει τα 180 εκατομμύρια ευρώ σε απώλεια εισοδήματος.

Σήμερα περίπου 2.500 με 2.600 φυσικοθεραπευτές διατηρούν ενεργή σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ, ενώ το ετήσιο πλαφόν δαπανών για τη φυσικοθεραπεία είχε οριστεί για το 2025 στα 25 εκατομμύρια ευρώ — ένα όριο που ο Σύλλογος έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει αυθαίρετο, καθώς δεν αντικατοπτρίζει τις πραγματικές ανάγκες των ασφαλισμένων. Η ένταση έφτασε μάλιστα να οδηγήσει τον κλάδο σε δικαστικές προσφυγές, με τον ΠΣΦ να καταθέτει κατ’ επανάληψη αιτήσεις ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ζητώντας την πλήρη κατάργηση ενός καθεστώτος που περιγράφει σε επίσημα έγγραφά του ως «ληστρικό».

Τα νέα δεδομένα που έφερε η συνάντηση με τον υπουργό

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο πίεσης, η χθεσινή συνάντηση στο υπουργείο υγείας απέκτησε ιδιαίτερο βάρος. Ο Άδωνις Γεωργιάδης ανακοίνωσε στο διοικητικό συμβούλιο του ΠΣΦ ότι από την 1η Ιανουαρίου του 2027 ο προϋπολογισμός του ΕΟΠΥΥ για τους φυσικοθεραπευτές θα ενισχυθεί κατά 5 εκατομμύρια ευρώ, ενώ διευκρίνισε ότι μέσα στην επόμενη εβδομάδα το υπουργείο θα ανακοινώσει και τα νέα όρια δαπανών για το δεύτερο εξάμηνο του 2026. Ο υπουργός άφησε μάλιστα ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας πρόσθετης ενίσχυσης του προϋπολογισμού ήδη εντός του τρέχοντος έτους, χωρίς να δεσμευτεί ωστόσο για συγκεκριμένο ποσό ή χρονοδιάγραμμα. Παράλληλα, βεβαίωσε τον Σύλλογο ότι το σύνολο των θεσμικών ζητημάτων που είχαν τεθεί προς συζήτηση έχει γίνει αποδεκτό και βρίσκεται ήδη σε πορεία υλοποίησης.

Οι διεκδικήσεις του συλλόγου πέρα από τα χρήματα

Ο πρόεδρος του ΠΣΦ, Πέτρος Λυμπερίδης, ανέδειξε στη δική του τοποθέτηση ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο τα χρήματα, αλλά και ο τρόπος λειτουργίας του ίδιου του θεσμού. Εκτός από την ενίσχυση του προϋπολογισμού και τη δέσμευση για προσπάθεια περιορισμού του clawback εντός του 2026 —μέσω της ειδικής επιτροπής που έχει ήδη συσταθεί στον ΕΟΠΥΥ με τη συμμετοχή εκπροσώπων του Συλλόγου—, ο Λυμπερίδης έθεσε στον υπουργό και το ζήτημα του εκσυγχρονισμού του ΠΣΦ, ώστε ο Σύλλογος να μπορεί να αναλαμβάνει περισσότερες πρωτοβουλίες με λιγότερη γραφειοκρατία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το αίτημα για καθιέρωση ηλεκτρονικής ψηφοφορίας ενόψει των αρχαιρεσιών του Συλλόγου που αναμένεται να διεξαχθούν του χρόνου.

Ο ΠΣΦ λειτουργεί ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου βάσει του Ν. 3599/2007 και διεξάγει εκλογές κάθε τρία χρόνια για την ανάδειξη της διοίκησής του σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο — μια διαδικασία που μέχρι σήμερα γίνεται αποκλειστικά διά ζώσης, στα κατά τόπους εκλογικά τμήματα. Το αίτημα αυτό δεν είναι πρωτότυπο: η δυνατότητα εξ αποστάσεως ψηφοφορίας για συνδικαλιστικές οργανώσεις έχει ήδη θεσμοθετηθεί μέσω του κρατικού συστήματος «ΖΕΥΣ», το οποίο διατίθεται δωρεάν από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας, με μόνη προϋπόθεση την έγκαιρη επικοινωνία του ενδιαφερόμενου φορέα με τον οργανισμό τουλάχιστον τρεις εβδομάδες πριν από τις εκλογές· κάτι, δηλαδή, εντελώς εφικτό αν υπάρξει η αντίστοιχη πολιτική βούληση να επεκταθεί και στον ΠΣΦ.

Ένα πρώτο βήμα, όχι το τελικό συμπέρασμα

Η ενίσχυση των 5 εκατομμυρίων ευρώ, η προαναγγελία νέων ορίων δαπανών και η αποδοχή των θεσμικών αιτημάτων του Συλλόγου συνθέτουν το πρώτο απτό αποτέλεσμα μιας μακρόχρονης πίεσης που ασκεί ο κλάδος. Δεν πρόκειται, ωστόσο, για την πλήρη κατάργηση του clawback που διεκδικεί εδώ και μία δεκαετία ο Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών, αλλά για μια πρώτη, μετρήσιμη κίνηση μέσα σε μια διαδικασία που, σύμφωνα με τις δηλώσεις και των δύο πλευρών, θα συνεχιστεί μέσα από την επιτροπή του ΕΟΠΥΥ. Το πόσο γρήγορα και ουσιαστικά θα προχωρήσει αυτή η διαδικασία θα φανεί ήδη μέσα στις προσεχείς εβδομάδες, με την αναμενόμενη ανακοίνωση των νέων ορίων δαπανών για το δεύτερο εξάμηνο του 2026 να αποτελεί το πρώτο τεστ αξιοπιστίας των όσων συμφωνήθηκαν.