Γλυπτά Παρθενώνα: Το Βρετανικό Μουσείο τα δανείζει στη Γερμανία-“Πιέζει” για λύση δανεισμού την Ελλάδα
✨Το Βρετανικό Μουσείο ασκεί πιέσεις στην Ελλάδα για δανεισμό των Γλυπτών του Παρθενώνα, έναν τρόπο που η Ελλάδα έχει απορρίψει κατηγορηματικά.
✨Δύο θραύσματα των Γλυπτών θα εκτεθούν στη Φρανκφούρτη σε έκθεση που παρουσιάζει την ανακατασκευή του ανατολικού αετώματος του Παρθενώνα με σύγχρονες τεχνολογίες.
✨Η Ελλάδα αρνήθηκε να δανείσει εκθέματα για την ίδια έκθεση, επιμένοντας ότι ο φυσικός τόπος των Γλυπτών είναι το Μουσείο της Ακρόπολης.
✨Η βρετανική κυβέρνηση και το Βρετανικό Μουσείο προωθούν τον δανεισμό ως λύση, ενώ η Ελλάδα ζητά την πλήρη επανένωση των Γλυπτών με το μνημείο.
Έμμεσες πιέσεις προς την Ελλάδα για να αποδεχθεί μια λύση δανεισμού των Γλυπτών του Παρθενώνα – μια επιλογή που η ελληνική πλευρά έχει απορρίψει κατηγορηματικά – φαίνεται να επιχειρεί, με διάφορους τρόπους, το Βρετανικό Μουσείο. Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, μάλιστα, επιλέγει να δανείζει θραύσματα των Γλυπτών σε μουσεία του εξωτερικού, καλλιεργώντας την εικόνα ότι ο δανεισμός μπορεί να αποτελέσει μια «λύση» για την υπόθεση που παραμένει ανοιχτή εδώ και δεκαετίες.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η απόφαση της διοίκησης του Βρετανικού Μουσείου να στείλει στο Μουσείο Αρχαίας Γλυπτικής της Φρανκφούρτης δύο θραύσματα από τον αριστουργηματικό γλυπτό διάκοσμο του Παρθενώνα. Τα δύο θραύσματα θα παρουσιαστούν σε έκθεση που θα πραγματοποιηθεί από τις 18 Νοεμβρίου 2026 έως τις 25 Ιουλίου 2027 και επιχειρεί, με τη βοήθεια σύγχρονων τεχνολογιών, να ανασυνθέσει την εικόνα του ανατολικού αετώματος του Παρθενώνα.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, στο επίκεντρο της έκθεσης βρίσκονται τα αποτελέσματα πολυετούς έρευνας της ομάδας του Vinzenz Brinkmann, επικεφαλής του Τμήματος Αρχαιοτήτων Liebieghaus. Μέσα από καινοτόμες μεθόδους, πολυάριθμα θραύσματα έχουν αποδοθεί σε συγκεκριμένες μορφές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, έχουν συνενωθεί για πρώτη φορά, επιτρέποντας τη δημιουργία μιας τεκμηριωμένης συνολικής εικόνας του ανατολικού αετώματος. Η έκθεση παρουσιάζει βήμα προς βήμα τη διαδικασία της ανακατασκευής, ενώ ολοκληρώνεται με μια ειδικά σχεδιασμένη κινούμενη εικόνα, στην οποία οι μορφές του αετώματος «ζωντανεύουν».
Το Βρετανικό Μουσείο δανείζει τα Γλυπτά στη Γερμανία
Στην επίσημη ανακοίνωση της έκθεσης γίνεται λόγος για δανεισμούς σημαντικών έργων από κορυφαίες διεθνείς συλλογές. Δεν διευκρινίζεται, ωστόσο, με ιδιαίτερη έμφαση ότι μεταξύ των εκθεμάτων περιλαμβάνονται και δύο θραύσματα από τα Γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο, μετά την απόσπασή τους από τον Παρθενώνα από τον λόρδο Έλγιν.
Η επιλογή αυτή αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς το Βρετανικό Μουσείο επιχειρεί να προωθήσει διεθνώς την πρακτική του δανεισμού ως τρόπο διαχείρισης της υπόθεσης των Γλυπτών.
Ενδεικτικό είναι ότι το γερμανικό μουσείο είχε απευθυνθεί και στην Ελλάδα, ζητώντας από το Μουσείο της Ακρόπολης να δανείσει εκθέματα για τις ανάγκες της ίδιας έκθεσης. Το αίτημα, ωστόσο, απορρίφθηκε, καθώς το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, που εξέτασε το θέμα, γνωμοδότησε αρνητικά αφού ενημερώθηκε ότι στην έκθεση επρόκειτο να παρουσιαστούν και θραύσματα των Γλυπτών που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο.
Το μήνυμα από την ελληνική πλευρά είναι σαφές: ο φυσικός και ηθικά επιβεβλημένος τόπος για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα είναι η Ελλάδα και, ειδικότερα, το Μουσείο της Ακρόπολης.
Η αλλαγή στάσης του Μπέρναμ και το παράδειγμα της Ταπισερί της Μπαγιέ
Την ίδια στιγμή, στο προσκήνιο επανέρχεται και η συζήτηση για τον ρόλο της βρετανικής κυβέρνησης. Ο νέος Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ, παρά το γεγονός ότι στο παρελθόν είχε εκφραστεί θετικά για την επιστροφή των Γλυπτών, εμφανίζεται πλέον πιο επιφυλακτικός.
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 είχε ταχθεί υπέρ της αλλαγής της βρετανικής νομοθεσίας που εμποδίζει την επιστροφή τους, ενώ πριν από περίπου τρία χρόνια είχε δηλώσει ότι η επανένωση θα έπρεπε να πραγματοποιηθεί χωρίς όρους. Ωστόσο, μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας, η στάση του φαίνεται να έχει μετατοπιστεί.
Σε συνέντευξή του στους «Financial Times» πριν από λίγες ημέρες, ο Μπέρναμ απέφυγε να αναλάβει άμεση πολιτική πρωτοβουλία, υποστηρίζοντας ότι οι αποφάσεις ανήκουν στο Βρετανικό Μουσείο. Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της αξιοποίησης της βρετανικής πολιτιστικής διπλωματίας.
Στην ίδια εφημερίδα μίλησε και ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Νίκολας Κάλιναν, ο οποίος παρουσίασε τον προσωρινό δανεισμό από τη Γαλλία της ιστορικής Ταπισερί της Μπαγιέ ως ένα πιθανό μοντέλο για την επίλυση της διαφοράς με την Ελλάδα.
Η Ταπισερί της Μπαγιέ πρόκειται να εκτεθεί στο Βρετανικό Μουσείο από τις 10 Σεπτεμβρίου και, σύμφωνα με τον Κάλιναν, η συμφωνία που χρειάστηκε για τον δανεισμό της θα μπορούσε να αποτελέσει «ελπίδα» για να υπάρξει πρόοδος και στην υπόθεση των Γλυπτών του Παρθενώνα.
Πρόκειται, ωστόσο, για δύο εντελώς διαφορετικές περιπτώσεις.
Η Ταπισερί της Μπαγιέ δεν αποτελεί αντικείμενο διεκδίκησης ως προϊόν κλοπής ούτε αμφισβητείται η κυριότητά της. Το μήκους περίπου 70 μέτρων μεσαιωνικό κέντημα, το οποίο απεικονίζει την κατάκτηση της Αγγλίας από τους Νορμανδούς, δημιουργήθηκε στην Αγγλία, αλλά επρόκειτο εξαρχής για παραγγελία που προοριζόταν να μεταφερθεί στη Γαλλία.
Στην περίπτωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, αντιθέτως, το ζήτημα αφορά την ίδια την κυριότητα και τις συνθήκες υπό τις οποίες αποσπάστηκαν από το μνημείο.
Η λύση που θέλει το Βρετανικό Μουσείο
Η λύση του δανεισμού θα ήταν, αναμφίβολα, ιδιαίτερα βολική για το Βρετανικό Μουσείο, το οποίο βρίσκεται μπροστά σε μια μεγάλη και πολυδάπανη ανακαίνιση και θα χρειαστεί να απομακρύνει έργα από αρκετές αίθουσές του.
Για την Ελλάδα, όμως, το ζήτημα είναι διαφορετικό και έχει επανειλημμένως διατυπωθεί με σαφήνεια από επίσημα χείλη: δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή λύση που θα προβλέπει δανεισμό των Γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο.
Και αυτό γιατί ένας τέτοιος δανεισμός θα μπορούσε να εκληφθεί ως έμμεση αναγνώριση της βρετανικής κυριότητας επί των Γλυπτών.
Η ελληνική θέση παραμένει σταθερή: ζητούμενο δεν είναι ένας ακόμη προσωρινός δανεισμός, αλλά η επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα με το μνημείο από το οποίο αποσπάστηκαν, στην Αθήνα.
SiteDesign