Κι όμως μια μέρα στον καύσωνα μπορεί να επηρεάσει το σώμα μας για χρόνια
✨Η θερμοπληξία μπορεί να προκαλέσει σοβαρές μακροχρόνιες βλάβες στον εγκέφαλο, την καρδιά, τα νεφρά και το ήπαρ, όχι μόνο παροδικά συμπτώματα.
✨Οι δύο βασικές μορφές είναι η κλασική, που πλήττει ευάλωτες ομάδες, και η από άσκηση, που αφορά νέους σε έντονη ζέστη, απαιτώντας γρήγορη ψύξη.
✨Περιπτώσεις όπως της Ρεμπέκα Οτσόα και του Ράιαν Σουόμποντα δείχνουν τον δύσκολο δρόμο αποκατάστασης και την ανάγκη σταδιακής επανένταξης στην άσκηση.
✨Η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη θερμική καταπόνηση, επηρεάζοντας ιδιαίτερα παιδιά και εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους χωρίς επαρκή προστασία ή αποκατάσταση.
Όπως αναφέρει το bloomberg η θερμοπληξία συχνά αντιμετωπίζεται σαν ένα οξύ αλλά παροδικό επεισόδιο: Το σώμα υπερθερμαίνεται, ο ασθενής ψύχεται και στη συνέχεια αναρρώνει. Ωστόσο, οι γιατροί διαπιστώνουν ότι σε ορισμένους ανθρώπους οι συνέπειες μπορεί να διαρκέσουν μήνες ή ακόμη και χρόνια, προκαλώντας βλάβες στον εγκέφαλο, στην καρδιά, στα νεφρά και στο ήπαρ.
Σε βαριές περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε μόνιμη αναπηρία.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ρεμπέκα Οτσόα. Σε ηλικία 13 ετών, στη διάρκεια προπόνησης βόλεϊ μια πολύ ζεστή ημέρα στο Τέξας, άρχισε να μην βλέπει καθαρά και τελικά κατέρρευσε. Είχε υποστεί θερμοπληξία από άσκηση και παρουσίασε ραβδομυόλυση, δηλαδή σοβαρή διάσπαση μυϊκού ιστού, με τους γιατρούς να ανησυχούν και για πιθανή νεφρική βλάβη. Νοσηλεύτηκε περίπου δύο εβδομάδες. Έντεκα χρόνια αργότερα εξακολουθεί να υποφέρει από αφυδάτωση, κόπωση, ρινορραγίες και περιστατικά λιποθυμίας τους θερμούς μήνες.
Η θερμοπληξία εμφανίζεται όταν η θερμοκρασία του σώματος ανεβαίνει σε επικίνδυνα επίπεδα και ο οργανισμός αδυνατεί πλέον να ψυχθεί. Υπάρχουν δύο βασικές μορφές. Η κλασική, προκαλείται από παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες και είναι συχνότερη σε παιδιά, ηλικιωμένους και ανθρώπους με προβλήματα υγείας. Η θερμοπληξία από άσκηση αφορά συχνότερα νέους και υγιείς ανθρώπους που ασκούνται έντονα σε συνθήκες μεγάλης ζέστης.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι η ταχύτητα με την οποία μειώνεται η θερμοκρασία του σώματος. Η θερμοπληξία μπορεί να προκαλέσει σύγχυση, ζάλη, πονοκέφαλο και απώλεια συνείδησης. Εάν όμως η θερμοκρασία παραμείνει πολύ υψηλή για μεγάλο διάστημα, αρχίζουν να καταρρέουν βασικές κυτταρικές λειτουργίες και μπορεί να προκληθούν βλάβες στον εγκέφαλο, στην καρδιά, στα νεφρά και στο ήπαρ. Έρευνες δείχνουν ότι έως 20% των ασθενών με θερμοπληξία από άσκηση που δεν ψύχονται επαρκώς παρουσιάζει επιπλοκές, έναντι λιγότερο από το 1% όσων ψύχονται αποτελεσματικά.
Πώς σώθηκε την τελευταία στιγμή
Στην περίπτωση της Οτσόα, οι παγοκύστες που χρησιμοποιήθηκαν αρχικά δεν ήταν αρκετές. Τελικά τοποθετήθηκε σε λουτρό με παγωμένο νερό, μια παρέμβαση που πιστεύει ότι της έσωσε τη ζωή. Παρ’ όλα αυτά, ακολούθησαν μυϊκή βλάβη και φόβοι για επιπλοκές στα νεφρά.
Η αποκατάσταση επίσης δεν είναι ίδια για όλους. Οι ειδικοί συνιστούν τις πρώτες δύο εβδομάδες ανάπαυση και αιματολογικές εξετάσεις για τον έλεγχο κυρίως της λειτουργίας του ήπατος και των νεφρών και για πιθανή ραβδομυόλυση. Εφόσον όλα εξελίσσονται καλά, η επιστροφή στην άσκηση πρέπει να είναι σταδιακή: πρώτα ήπια δραστηριότητα σε δροσερό περιβάλλον και αργότερα εντονότερη προσπάθεια σε συνθήκες ζέστης.
Η περίπτωση αθλητή του αμερικανικού ποδοσφαίρου
Το πόσο δύσκολη μπορεί να είναι αυτή η επιστροφή φαίνεται στην περίπτωση του Ράιαν Σουόμποντα. Το 2017, στα 18 του, κατέρρευσε κατά τη διάρκεια προπόνησης αμερικανικού ποδοσφαίρου στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια. Η θερμοκρασία του έφθασε τους 109 βαθμούς Φαρενάιτ, περίπου 42,8°C. Μπήκε σε τεχνητό κώμα για τρεις ημέρες και νοσηλεύτηκε 19 ημέρες. Χρειάστηκαν περίπου τέσσερις μήνες μέχρι να αρχίσει να εμπιστεύεται ξανά το σώμα του.
Η επιστροφή του στον αθλητισμό έγινε εξαιρετικά αργά, αρχίζοντας με μόλις δέκα λεπτά περπάτημα στον διάδρομο. Απέτυχε τρεις φορές σε ειδικό τεστ ανοχής στη ζέστη και το πέρασε στην τέταρτη προσπάθεια. Χρειάστηκαν συνολικά 13 μήνες μέχρι να πάρει άδεια να επιστρέψει πλήρως στις προπονήσεις. Τελικά κατάφερε όχι μόνο να ξαναπαίξει, αλλά και να αγωνιστεί επαγγελματικά στο NFL.
Η κλιματική αλλαγή κάνει το πρόβλημα μεγαλύτερο. Περίπου το 40% των παιδιών παγκοσμίως βιώνουν πλέον έναν επιπλέον μήνα θερμικής καταπόνησης κάθε χρόνο εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Τα παιδιά θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτα επειδή ο οργανισμός τους εξακολουθεί να αναπτύσσεται. Παράλληλα, άνθρωποι που εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους, όπως αγρότες και οικοδόμοι, μπορεί να μην έχουν πρόσβαση στα οργανωμένα προγράμματα αποκατάστασης που διαθέτουν αθλητές ή στρατιωτικοί.
Πηγή: bloomberg.com