Εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ – Καναδά: Ξεκίνησαν τα πρώτα παρατράγουδα στην ξυλεία

Οι τιμές της ξυλείας στη Βόρεια Αμερική – μία από τις σημαντικότερες αγορές ξυλείας στον κόσμο – υποχώρησαν σε ιστορικό χαμηλό την περασμένη Πέμπτη. Αιτία στάθηκε η κλιμακούμενη εμπορική σύγκρουση μεταξύ Καναδά και ΗΠΑ. Η διαμάχη επηρεάζει σοβαρά τη δασοκομία και τις βιομηχανίες ξυλείας και των δύο χωρών ενώ αλλάζει τις τιμές στην παγκόσμια αγορά σε ό, τι αφορά στις οικοδομές. Αξίζει να σημειωθεί πως από το 2023, περισσότερα από 20 πριονιστήρια έχουν κλείσει στη Βρετανική Κολομβία του Καναδά.

Οι τιμές της ξυλείας, σύμφωνα με γερμανικά μέσα έπεσαν κάτω από τα 560 δολάρια δηλαδή στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων πέντε μηνών. Ο λόγος είναι η κλιμακούμενη εμπορική σύγκρουση μεταξύ Καναδά και ΗΠΑ, η οποία ασκεί ασφυκτική πίεση στις τιμές της ξυλείας. Οι τιμές στην αγορά συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης των ΗΠΑ θεωρούνται σημαντικός δείκτης για το παγκόσμιο εμπόριο ξυλείας και για την εξέλιξη των τιμών της ξυλείας στην παγκόσμια αγορά.

Μάλιστα, ο Καναδάς ανακοίνωσε αντίποινα σε διάφορα αμερικανικά προϊόντα -συμπεριλαμβανομένης της ξυλείας- προκειμένου να προστατεύσει την καναδική βιομηχανία, σύμφωνα με την εταιρεία. 

Το πρόβλημα είναι πως ο Καναδάς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές ξυλείας προς τις ΗΠΑ και άλλες σημαντικές χώρες εισαγωγής – και όχι το αντίστροφο. Ο Καναδός πρωθυπουργός Κάρνεϊ δήλωσε ότι παραμένει πρόθυμος να διαπραγματευτεί, αλλά δεν θα δεχτεί υποδεέστερο ρόλο στις ΗΠΑ. Η διαμάχη επηρεάζει σοβαρά τη δασοκομία και τις βιομηχανίες ξυλείας και των δύο χωρών.

Αρχικά υπήρξε απότομη αύξηση των τιμών της ξυλείας – μόλις έγινε γνωστό ότι η εμπορική συμφωνία καταρρέει καθώς υπήρχαν φόβοι για σημαντική έλλειψη ξυλείας λόγω του αυξημένου κόστους. Όμως, οι συνέπειες της συνεχιζόμενης κρίσης ξυλείας είναι ήδη ορατές: Από το 2023, περισσότερα από 20 πριονιστήρια έχουν κλείσει στη Βρετανική Κολομβία του Καναδά, ενώ ταυτόχρονα η βιομηχανία ξυλείας στις ΗΠΑ δέχθηκε επίσης πιέσεις από τις αυξανόμενες τιμές της ξυλείας, αναγκάζοντας πολλά πριονιστήρια να κλείσουν και εκεί. Τώρα, αν και οι τιμές της ξυλείας μειώνονται απότομα, οι πωλήσεις είναι επίσης υποτονικές.

Ο πολύ υψηλός πληθωρισμός στη Βόρεια Αμερική και παγκοσμίως είχε μειώσει την οικονομική προσιτότητα της ιδιόκτητης κατοικίας και είχε διατηρήσει τα επιτόκια στεγαστικών δανείων πολύ υψηλά, ενώ ο κατασκευαστικός κλάδος και οι κατασκευαστές κατοικιών αγόραζαν και χρειάζονταν λιγότερη ξυλεία. Αυτό ισχύει και για την Ευρώπη.

Ο αριθμός των ενάρξεων κατασκευής κατοικιών στις ΗΠΑ μειώθηκε κατά 12,4% τον Ιούλιο, κυρίως λόγω της απότομης μείωσης της κατασκευής μονοκατοικιών, η οποία είναι ιδιαίτερα δαπανηρή σε ξυλεία, και της περαιτέρω εξασθένησης της ζήτησης.

Και μπορεί στην Ελλάδα να υπήρξε οικοδομική δραστηριότητα με βάση στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, κυρίως λόγω του Airbnb και των ξενοδοχείων όμως οι τιμές της ξυλείας διεθνώς πέφτουν κατακόρυφα και το παγκόσμιο εμπόριο έχει πληγεί σοβαρά. Οι αναταράξεις αυτές βέβαια δεν πρόκειται να φανούν τόσο μέσα στον Σεπτέμβριο, όπου βρίσκονται αποθέματα όσο από τους επόμενους μήνες που θα φανεί τι συμβαίνει με τα αντίμετρα του Καναδά.

Εκρηκτικοί δασμοί, μείωση της παραγωγής ξυλείας

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Καναδά κατέρρευσαν λίγο πριν από την προγραμματισμένη προθεσμία για τις αυξήσεις των δασμών. Οι δύο πλευρές συζητούσαν μια συμφωνία που θα είχε καταργήσει τον δασμό 10% στην ξυλεία. Προηγουμένως, οι ΗΠΑ είχαν ήδη επιβάλει δασμούς 50% σε διάφορα καναδικά προϊόντα ξυλείας, ενώ η μαλακή ξυλεία παρέμεινε απαλλαγμένη – αν και η ζήτηση συνέχισε να παρεμποδίζεται από τους υφιστάμενους δασμούς περίπου 35%. 

Η ζήτηση για καναδική ξυλεία στις ΗΠΑ μειώθηκε κατά 1,7% το πρώτο εξάμηνο του έτους και το μερίδιο αγοράς μειώθηκε περαιτέρω. Η καναδική κυβέρνηση βλέπει ελάχιστες πιθανότητες επανέναρξης των διαπραγματεύσεων, παρόλο που οι αντίποινα δασμοί της δεν έχουν προγραμματιστεί να τεθούν σε ισχύ πριν από τις 8 Σεπτεμβρίου, κάτι που θεωρητικά θα επέτρεπε περαιτέρω συνομιλίες. Η δυναμικότητα των πριονιστηρίων παρέμεινε επίσης περιορισμένη, καθώς οι δασμοί επέφεραν περικοπές στην παραγωγή και κλείσιμο εργοστασίων, ενώ οι αυξανόμενες εξαγωγές κορμών από τις ΗΠΑ προς την Κίνα άλλαξαν τις εμπορικές ροές στον τομέα της ξυλείας. 

Η παραγωγή πριονιστηρίων στις ΗΠΑ μειώθηκε για δεύτερο συνεχόμενο τρίμηνο, ενώ η παραγωγική ικανότητα μειώθηκε κατά 6% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Μετά την άρση των κινεζικών εμπορικών περιορισμών (λόγω απαγόρευσης της χρήσης φυτοφαρμάκων), τα αμερικανικά κούτσουρα κατακλύζουν την Κίνα, ενώ οι Αμερικανοί νομοθέτες πιέζουν για πολιτικές που ευνοούν τις εξαγωγές σκληρού ξύλου έναντι του μαλακού ξύλου. 

Υποστηρίζουν ότι οι παραδόσεις πρώτων υλών μειώνουν τα εγχώρια αποθέματα πρώτων υλών και εκτοπίζουν θέσεις εργασίας, συμβάλλοντας σε μείωση 48,3% στην παραγωγή πριστής ξυλείας από το 2018. Το υψηλό κόστος δανεισμού και εργασίας ασκούν επίσης πίεση στην αγορά κατοικίας και μειώνουν τη ζήτηση για ξυλεία κατασκευών.