Γάζα: Κρίσιμη συνάντηση Κούσνερ-Νετανιάχου για το σχέδιο Τραμπ – Στο επίκεντρο ο αφοπλισμός της Χαμάς

Κρίσιμη θεωρείται η επικείμενη συνάντηση του Τζάρεντ Κούσνερ με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να επαναφέρουν σε τροχιά το σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα, το οποίο έχει βρεθεί αντιμέτωπο με σοβαρές διαφωνίες μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς.

Ο Κούσνερ, ειδικός απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ για τη Μέση Ανατολή και γαμπρός του Αμερικανού προέδρου, βρίσκεται στην περιοχή στο πλαίσιο μιας νέας διπλωματικής προσπάθειας. Πριν από την επίσκεψή του στο Ισραήλ, είχε επαφές στην Αίγυπτο με διαμεσολαβητές και πραγματοποίησε μια σπάνια συνάντηση με τον ηγέτη της Χαμάς, Χαλίλ αλ-Χάγια, με στόχο να υπάρξει πρόοδος στην εφαρμογή του αμερικανικού οδικού χάρτη. 

Στο επίκεντρο το «Σχέδιο Τραμπ»

Η αμερικανική πρόταση προβλέπει μια σειρά από βήματα για τον τερματισμό της σύγκρουσης και τη σταθεροποίηση της Γάζας. Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει τον αφοπλισμό της Χαμάς, την προοδευτική αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τον παλαιστινιακό θύλακα και τη δημιουργία νέας παλαιστινιακής πολιτικής διοίκησης.

Παράλληλα, προβλέπεται διεθνής συμμετοχή στην προσπάθεια σταθεροποίησης και ανοικοδόμησης της περιοχής, ενώ η διακυβέρνηση της Γάζας θα πρέπει να περάσει σε ένα παλαιστινιακό τεχνοκρατικό σχήμα, χωρίς μελλοντικό κυβερνητικό ρόλο για τη Χαμάς. 

Η εφαρμογή του σχεδίου, ωστόσο, έχει «κολλήσει» κυρίως λόγω της διαφωνίας για το ζήτημα του αφοπλισμού.

Η θέση του Νετανιάχου

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει καταστήσει σαφές ότι το Ισραήλ δεν προτίθεται να προχωρήσει σε πλήρη αποχώρηση των στρατευμάτων του από τη Γάζα εάν προηγουμένως δεν εξασφαλιστεί ο πλήρης αφοπλισμός της Χαμάς.

Η ισραηλινή κυβέρνηση έχει εκφράσει σοβαρές επιφυλάξεις για το χρονοδιάγραμμα και τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστεί η συμφωνία. Ο Νετανιάχου έχει χαρακτηρίσει μη αποδεκτές ορισμένες από τις προβλέψεις του αμερικανικού σχεδίου, δημιουργώντας νέα εμπόδια στις προσπάθειες της Ουάσινγκτον. 

Αυτό ακριβώς αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά θέματα της συζήτησης Κούσνερ και Νετανιάχου.

Η συνάντηση Κούσνερ με τη Χαμάς

Πριν από την άφιξή του στο Ισραήλ, ο Τζάρεντ Κούσνερ πραγματοποίησε στην Αίγυπτο μια ιδιαίτερα σημαντική συνάντηση με τον νέο πολιτικό ηγέτη της Χαμάς, Χαλίλ αλ-Χάγια.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των επαφών που έχουν αναλάβει οι ΗΠΑ, η Αίγυπτος, το Κατάρ και η Τουρκία για την προώθηση της ειρηνευτικής διαδικασίας. Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην εφαρμογή του νέου 15 σημείων οδικού χάρτη και ειδικότερα στη διαδικασία αφοπλισμού της Χαμάς. 

Από την πλευρά της, η Χαμάς εμφανίζεται να αποδέχεται υπό όρους το σχέδιο, ζητώντας όμως πρώτα τον τερματισμό των ισραηλινών επιθέσεων και την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων από συγκεκριμένες θέσεις στη Γάζα.

Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: το Ισραήλ ζητά συγκεκριμένα και επαληθεύσιμα βήματα αφοπλισμού πριν αποσύρει τις δυνάμεις του, ενώ η Χαμάς ζητά ισραηλινή αποχώρηση και τερματισμό των επιθέσεων πριν προχωρήσει στην εφαρμογή των δεσμεύσεών της. 

Οι ΗΠΑ επιχειρούν να γεφυρώσουν το χάσμα

Η νέα διπλωματική κινητικότητα δείχνει ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν θεωρεί το σχέδιο νεκρό, παρά την απόρριψη ορισμένων σημείων του από την ισραηλινή κυβέρνηση.

Αμερικανοί αξιωματούχοι επιδιώκουν να δημιουργήσουν έναν μηχανισμό σταδιακής εφαρμογής, ώστε κάθε πλευρά να προχωρά σε συγκεκριμένα βήματα αφού προηγουμένως επαληθεύονται οι δεσμεύσεις της άλλης.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Κούσνερ έχει αναλάβει έναν ιδιαίτερα δύσκολο ρόλο, καθώς πρέπει να μεταφέρει ταυτόχρονα τις απαιτήσεις της Ουάσινγκτον προς το Ισραήλ και τις απαιτήσεις των διαμεσολαβητών και της Χαμάς προς την αμερικανική πλευρά.

Η επόμενη ημέρα στη Γάζα

Πέρα από το άμεσο ζήτημα της κατάπαυσης του πυρός, το αμερικανικό σχέδιο επιχειρεί να αντιμετωπίσει και το ερώτημα της επόμενης ημέρας στη Γάζα.

Η πρόταση προβλέπει τη δημιουργία παλαιστινιακής τεχνοκρατικής διοίκησης, την ανοικοδόμηση των υποδομών και τη συμμετοχή διεθνών μηχανισμών στη διαδικασία σταθεροποίησης.

Η επίτευξη συμφωνίας σε αυτά τα ζητήματα θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη όσο παραμένουν ανοικτά τα θέματα του αφοπλισμού της Χαμάς και της ισραηλινής στρατιωτικής παρουσίας.

Παράλληλα, οι συνεχιζόμενες ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα αυξάνουν την πίεση για άμεση διπλωματική λύση, την ώρα που οι διαμεσολαβητές προσπαθούν να αποτρέψουν νέα κλιμάκωση. 

Κρίσιμο τεστ για το σχέδιο Τραμπ

Η συνάντηση Κούσνερ-Νετανιάχου αναμένεται να αποτελέσει ένα σημαντικό τεστ για το κατά πόσο το Σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα μπορεί να περάσει από τη θεωρία στην πράξη.

Ο Αμερικανός απεσταλμένος καλείται να γεφυρώσει τις μεγάλες διαφορές ανάμεσα στις δύο πλευρές, ενώ παράλληλα η Ουάσινγκτον θέλει να διατηρήσει ενεργό τον διπλωματικό διάδρομο που έχει ανοίξει με τη συμμετοχή της Αιγύπτου, του Κατάρ και της Τουρκίας.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι επαφές αυτές μπορούν να οδηγήσουν σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για αφοπλισμό της Χαμάς, ισραηλινή αποχώρηση, κατάπαυση του πυρός και ανοικοδόμηση της Γάζας ή εάν οι διαφωνίες θα οδηγήσουν για ακόμη μία φορά τη διαδικασία σε αδιέξοδο.