Τραμπ: Δύο κρίσιμα τετ α τετ με Νετανιάχου και Ζελένσκι, πολλές υποσχέσεις και ελάχιστες λύσεις

Οι διαδοχικές συναντήσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου προκάλεσαν έντονη κινητικότητα στην Ουάσιγκτον, συνοδεύτηκαν από μεγάλες προσδοκίες, παρασκηνιακές διαβουλεύσεις και σενάρια για θεαματικές αλλαγές στην αμερικανική εξωτερική πολιτική. Στους διαδρόμους του Λευκού Οίκου, συνεργάτες, λομπίστες και στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος έδιναν μάχη μέχρι την τελευταία στιγμή, επιχειρώντας να επηρεάσουν την ατζέντα του προέδρου.

Σπύρος Σιδέρης

Στα τηλεοπτικά δίκτυα κυριαρχούσαν αναλύσεις περί «ιστορικών αποφάσεων», ενώ πληροφορίες για έντονες διαφωνίες πίσω από τις κλειστές πόρτες έδιναν τροφή σε κάθε είδους εικασίες. Όταν όμως έσβησαν τα φώτα των καμερών, ο απολογισμός ήταν πολύ πιο φτωχός από τις προσδοκίες. Οι τρεις ηγέτες αντάλλαξαν φιλοφρονήσεις μπροστά στους δημοσιογράφους, όμως οι δεσμεύσεις που πολλοί περίμεναν δεν ήρθαν ποτέ.

Δύο σύμμαχοι, κοινές απαιτήσεις

Παρά τις γνωστές ψυχρές σχέσεις ανάμεσα στον Ζελένσκι και τον Νετανιάχου, οι δύο ηγέτες έφτασαν στην Ουάσιγκτον με κοινό στόχο: να πείσουν τον Τραμπ να αναθεωρήσει τη στάση του.

Σύμφωνα με πληροφορίες από πολιτικούς κύκλους της αμερικανικής πρωτεύουσας, το λεγόμενο «σκληρό» στρατόπεδο των Ρεπουμπλικανών είχε επενδύσει σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο στις δύο επισκέψεις, προσδοκώντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα υιοθετούσε πιο επιθετική γραμμή απέναντι τόσο στη Ρωσία όσο και στο Ιράν.

Ο Ζελένσκι επιδίωξε να εξασφαλίσει πρόσθετη στρατιωτική βοήθεια, κυρίως για τα συστήματα Patriot, αλλά και αυστηρότερες κυρώσεις κατά της Μόσχας. Από την άλλη πλευρά, ο Νετανιάχου φέρεται να πίεσε για πιο ενεργή αμερικανική εμπλοκή στην αντιπαράθεση με την Τεχεράνη.

Οι κάμερες έγραψαν… αλλά όχι ιστορία

Παρά την τεράστια δημοσιότητα που προηγήθηκε, οι δημόσιες δηλώσεις μετά τις συναντήσεις ήταν ιδιαίτερα συγκρατημένες.

Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τη συνάντηση «παραγωγική», ο Νετανιάχου μίλησε για «εξαιρετικές συνομιλίες», ενώ ο ίδιος ο Τραμπ περιορίστηκε να δηλώσει και στις δύο περιπτώσεις ότι «η συνάντηση ήταν πολύ καλή».

Η εικόνα αυτή ενίσχυσε την αίσθηση ότι πίσω από τα χαμόγελα δεν υπήρξαν ουσιαστικές αποφάσεις.

Το μεγάλο πρόβλημα λέγεται… πόροι

Το βασικό εμπόδιο δεν φαίνεται να είναι πολιτικό αλλά πρακτικό. Ακόμη κι αν ο Τραμπ ήθελε να ικανοποιήσει πλήρως τα αιτήματα της Ουκρανίας και του Ισραήλ, οι δυνατότητες των Ηνωμένων Πολιτειών δεν είναι ανεξάντλητες.

Η αμερικανική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή έχει αυξήσει σημαντικά την κατανάλωση προηγμένων οπλικών συστημάτων, ενώ η αμυντική βιομηχανία δυσκολεύεται να καλύψει τις ανάγκες πολλών μετώπων ταυτόχρονα.

Σύμφωνα με πληροφορίες που διαρρέουν από αμερικανικούς κύκλους, ο Ζελένσκι ζήτησε τρεις εκατοντάδες πυραύλους για τα συστήματα Patriot ενόψει του χειμώνα. Η απάντηση που φέρεται να έλαβε ήταν ότι τα διαθέσιμα αποθέματα είναι περιορισμένα λόγω των επιχειρησιακών αναγκών των ΗΠΑ σε άλλα μέτωπα.

Το σχέδιο που εκτροχιάστηκε

Όταν επέστρεψε στον Λευκό Οίκο για τη δεύτερη θητεία του, ο Τραμπ είχε παρουσιάσει μια στρατηγική που στηριζόταν σε τέσσερις άξονες: εμπορική πίεση προς τους συμμάχους, αύξηση των αμερικανικών εξαγωγών όπλων, σταδιακή απεμπλοκή από τον πόλεμο στην Ουκρανία και μεταφορά στρατιωτικών πόρων προς τον Ινδο-Ειρηνικό.

Η συνέχεια, όμως, δεν επιβεβαίωσε αυτούς τους σχεδιασμούς.

Η παράταση των πολέμων, οι εσωτερικές πολιτικές συγκρούσεις στις ΗΠΑ και οι δικαστικές αποφάσεις που επηρέασαν βασικές επιλογές της κυβέρνησης περιόρισαν αισθητά τα περιθώρια κινήσεων του Αμερικανού προέδρου.

Στο παρασκήνιο, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι ακόμη και στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος δεν υπάρχει πλέον ενιαία στρατηγική, γεγονός που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τους χειρισμούς του Λευκού Οίκου.

Η Ευρώπη αντέχει, αλλά μέχρι πότε;

Την ίδια ώρα, η Ευρώπη εξακολουθεί να στηρίζει οικονομικά και στρατιωτικά την Ουκρανία, καλύπτοντας σημαντικό μέρος των αναγκών της.

Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές οικονομίες βρίσκονται αντιμέτωπες με το υψηλό ενεργειακό κόστος, τη μειωμένη ανταγωνιστικότητα και τις προκλήσεις της τεχνολογικής μετάβασης.

Αναλυτές εκτιμούν ότι, όσο παρατείνεται ο πόλεμος, τόσο δυσκολότερο θα γίνεται για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να διατηρήσουν το σημερινό επίπεδο στήριξης χωρίς σοβαρές δημοσιονομικές επιπτώσεις.

Ο Τραμπ σε δύσκολη εξίσωση

Ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με δύο ανοιχτά μέτωπα που απορροφούν πόρους και περιορίζουν τα περιθώρια ελιγμών της Ουάσιγκτον. Από τη μία βρίσκεται ο πόλεμος στην Ουκρανία και από την άλλη η ένταση στη Μέση Ανατολή.

Οι δύο συναντήσεις παρουσιάστηκαν ως πιθανή καμπή στην αμερικανική εξωτερική πολιτική. Τελικά, όμως, δεν συνοδεύτηκαν από αποφάσεις που να αλλάζουν τις ισορροπίες. Αντίθετα, ανέδειξαν τα όρια των επιλογών που έχει σήμερα ο Λευκός Οίκος απέναντι σε δύο κρίσεις που παραμένουν ανοιχτές.