ΗΠΑ: Το νέο δόγμα κατά της αριστερής τρομοκρατίας και το παρασκήνιο της στροφής

Η Ουάσιγκτον φαίνεται να γυρίζει σελίδα στη μάχη κατά της τρομοκρατίας, προκαλώντας ήδη έντονες διεθνείς αντιδράσεις. Με μια κίνηση που αλλάζει τις ισορροπίες της αμερικανικής στρατηγικής ασφαλείας, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ μεταφέρει το επίκεντρο από την ισλαμιστική τρομοκρατία και τον ακροδεξιό εξτρεμισμό σε αυτό που χαρακτηρίζει πλέον ως «τρομοκρατία της άκρας Αριστεράς». Η αλλαγή δεν περιορίζεται σε μια θεωρητική αναθεώρηση. Συνοδεύεται από διεθνή διάσκεψη με τη συμμετοχή δεκάδων κρατών, νέους περιορισμούς στις θεωρήσεις εισόδου, σχεδιασμό για διεθνείς συνεργασίες και προοπτική χαρακτηρισμού οργανώσεων ως τρομοκρατικών.

Για τους υποστηρικτές της νέας στρατηγικής, πρόκειται για την κάλυψη μιας «τυφλής ζώνης» της δυτικής ασφάλειας. Για τους επικριτές της, όμως, πρόκειται για μια βαθιά πολιτικοποιημένη επιλογή που μπορεί να αναδιαμορφώσει όχι μόνο την αμερικανική αντιτρομοκρατική πολιτική, αλλά και τις σχέσεις της Ουάσιγκτον με τους Ευρωπαίους συμμάχους της.

Μια νέα στρατηγική με σαφές πολιτικό αποτύπωμα

Κατά τη διάρκεια της διεθνούς διάσκεψης που διοργάνωσε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ με τη συμμετοχή εκπροσώπων περίπου 70 χωρών, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο παρουσίασε το νέο δόγμα της κυβέρνησης Τραμπ.

«Για πολλά χρόνια αγνοήσαμε την εξτρεμιστική βία που προέρχεται από την πολιτική Αριστερά. Ήρθε η ώρα να εξαλειφθεί αυτό το κακό», δήλωσε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι η διεθνής κοινότητα έχει υποτιμήσει έναν αυξανόμενο κίνδυνο.

Η στρατηγική του 2026 κατατάσσει πλέον ως βασικές απειλές την ισλαμιστική τρομοκρατία, την τρομοκρατία που συνδέεται με τα καρτέλ ναρκωτικών και την τρομοκρατία της άκρας Αριστεράς, στην οποία εντάσσονται αναρχικές και αντιφασιστικές οργανώσεις, σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση. Παράλληλα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε νέα πολιτική περιορισμού θεωρήσεων εισόδου για άτομα που συνδέονται με τέτοιες οργανώσεις.

Το παρασκήνιο πίσω από την αλλαγή

Η μετατόπιση αυτή δεν θεωρείται τυχαία.

Στο εσωτερικό της αμερικανικής διοίκησης εκτιμάται ότι ο Λευκός Οίκος επιδιώκει να επανακαθορίσει το πλαίσιο της δημόσιας συζήτησης για την ασφάλεια, λίγους μήνες πριν ενταθεί ο πολιτικός κύκλος ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.

Παράλληλα, η νέα προσέγγιση συνδέεται με τη σκληρή στάση της κυβέρνησης απέναντι σε κυβερνήσεις όπως εκείνες της Κούβας και της Βενεζουέλας, αλλά και με την προσπάθεια να αναδειχθούν πιθανές διεθνείς διασυνδέσεις ένοπλων αριστερών οργανώσεων με κράτη που η Ουάσιγκτον θεωρεί εχθρικά, χωρίς πάντως να έχουν παρουσιαστεί δημόσια τεκμηριωμένα στοιχεία για αρκετούς από αυτούς τους ισχυρισμούς.

Σύμφωνα με τον Μάρκο Ρούμπιο, η νέα στρατηγική δεν περιορίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα διεθνές δίκτυο συνεργασίας μεταξύ κυβερνήσεων, υπηρεσιών ασφαλείας και οικονομικών αρχών, ώστε να αντιμετωπίζονται διασυνοριακά δίκτυα που, κατά την αμερικανική εκτίμηση, χρηματοδοτούν ή υποστηρίζουν εξτρεμιστικές ενέργειες.

Από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες στην Αντίφα

Η έννοια της «τρομοκρατίας της άκρας Αριστεράς» δεν είναι καινούργια.

Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οργανώσεις όπως η Φράξια Κόκκινος Στρατός στη Δυτική Γερμανία, οι Ερυθρές Ταξιαρχίες στην Ιταλία και οι Ένοπλες Επαναστατικές Δυνάμεις της Κολομβίας (FARC) στη Λατινική Αμερική πραγματοποίησαν δολοφονίες, απαγωγές και βομβιστικές επιθέσεις με στόχο την ανατροπή του πολιτικού συστήματος.

Σήμερα, όμως, το επίκεντρο της συζήτησης μεταφέρεται σε πιο χαλαρά οργανωμένα δίκτυα, όπως η Αντίφα, την οποία η κυβέρνηση Τραμπ παρουσιάζει ως σημαντική απειλή. Οι υποστηρικτές της Αντίφα απορρίπτουν τον χαρακτηρισμό αυτό, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για αποκεντρωμένο αντιφασιστικό κίνημα και όχι για ενιαία οργάνωση.

Ωστόσο, στις Ηνωμένες Πολιτείες, αρκετά μέλη ή άτομα που συνδέθηκαν με τέτοιες ομάδες έχουν τα τελευταία χρόνια καταδικαστεί για βίαιες επιθέσεις κατά αστυνομικών ή δημόσιων λειτουργών, γεγονός που η κυβέρνηση χρησιμοποιεί ως βασικό επιχείρημα για τη νέα πολιτική.

Οι αριθμοί που διχάζουν

Εδώ ακριβώς ξεκινά η μεγάλη αντιπαράθεση.

Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι η αριστερή πολιτική βία έχει υποτιμηθεί επί δεκαετίες και επικαλείται ιστορικά στοιχεία σύμφωνα με τα οποία μεγάλο μέρος των τρομοκρατικών ενεργειών στη Δύση, κατά τις δεκαετίες του 1970 και του 1980, προερχόταν από οργανώσεις της άκρας Αριστεράς.

Από την άλλη πλευρά, αναλυτές και οργανώσεις προστασίας δικαιωμάτων επισημαίνουν ότι τα πιο πρόσφατα στοιχεία παρουσιάζουν διαφορετική εικόνα. Έρευνες του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (CSIS) δείχνουν ότι, παρότι οι επιθέσεις που αποδίδονται σε αριστερές ομάδες εμφανίζουν αύξηση τα τελευταία χρόνια, εξακολουθούν να βρίσκονται αισθητά χαμηλότερα από τα ιστορικά επίπεδα βίας που αποδίδονται είτε στην ακροδεξιά είτε σε τζιχαντιστικές οργανώσεις.

Παράλληλα, οργανώσεις όπως η Αμερικανική Ένωση Πολιτικών Ελευθεριών (ACLU) προειδοποιούν ότι η διεύρυνση των αντιτρομοκρατικών εργαλείων μπορεί να οδηγήσει σε στοχοποίηση νόμιμων πολιτικών κινητοποιήσεων ή διαδηλώσεων, εφόσον τα όρια μεταξύ βίαιης δράσης και πολιτικού ακτιβισμού δεν καθοριστούν με σαφήνεια.

Ένα νέο γεωπολιτικό αφήγημα

Πέρα από το καθαρά επιχειρησιακό σκέλος, αρκετοί αναλυτές βλέπουν στη νέα στρατηγική μια προσπάθεια αναδιαμόρφωσης του ευρύτερου γεωπολιτικού αφηγήματος των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να παρουσιάσει την ιδεολογική αντιπαράθεση με τον ριζοσπαστικό αριστερό εξτρεμισμό ως μέρος μιας συνολικής σύγκρουσης με αυταρχικά καθεστώτα και δίκτυα που, κατά την Ουάσιγκτον, επιδιώκουν να αποσταθεροποιήσουν τις δυτικές δημοκρατίες.

Το ερώτημα που μένει ανοικτό είναι αν αυτή η νέα προσέγγιση θα οδηγήσει πράγματι σε αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση πραγματικών απειλών ή αν θα εντείνει την πολιτική πόλωση στις Ηνωμένες Πολιτείες και θα προκαλέσει νέες τριβές με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Η αντιπαράθεση, πλέον, δεν αφορά μόνο το ποιος αποτελεί τη μεγαλύτερη τρομοκρατική απειλή, αλλά και το ποιος καθορίζει τους όρους με τους οποίους ορίζεται η ίδια η έννοια της τρομοκρατίας στον 21ο αιώνα.