Ρεπορτάζ libre: Επιφυλακτικές έως δύσπιστες οι καταναλωτικές οργανώσεις για τις “συμφωνίες κυρίων” στα σούπερ μάρκετ

Το νέο μορατόριουμ τιμών (σε πολύ συγκεκριμένα είδη) που συμφωνήθηκε μεταξύ της κυβέρνησης και των εκπροσώπων της αγοράς δεν έπεισε το καταναλωτικό κίνημα της χώρας. Αντιθέτως, με όποιον και αν συνομίλησε το Libre, εξέφραζε την έντονη επιφύλαξή του ότι αυτά που ακούστηκαν έχουν να κάνουν περισσότερο με τις επικοινωνιακές ανάγκες της κυβέρνησης παρά με τις καταναλωτικές ανάγκες των πολιτών.

Νίκος Γιαννόπουλος

Ας θυμηθούμε όμως πρώτα τι δήλωσε ο Υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος μετά το πέρας της σχετικής σύσκεψης στο Μέγαρο Μαξίμου.

“Υπήρξε συναντίληψη για την ανάγκη η αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου να περάσει στις τιμές των προϊόντων, σε πρώτη φάση τους δύο καλοκαιρινούς μήνες, με πλήρη σταθεροποίηση των τιμών, χωρίς καμία νέα αύξηση” είπε αρχικά ο κ. Θεοδωρικάκος για να συνεχίσει:

“Το μέτρο αφορά και τους 2000 κωδικούς προϊόντων που κατά τους τελευταίους μήνες μειώθηκαν κατά 6% εξαιτίας της αυστηρής εφαρμογής του μέτρου του πλαφόν στα κέρδη που είχαμε εκτάκτως επιβάλλει και η δέσμευση της επιχειρηματικότητας είναι ότι οι μειώσεις αυτές θα παραμείνουν και μέσα στο καλοκαιρινό δίμηνο για αυτούς τους 2000 κωδικούς. Στη συνέχεια θα υπάρξει προετοιμασία για να τεθεί σε εφαρμογή στην αγορά από τις αρχές Σεπτεμβρίου ως προϊόν εθνικής κοινωνικής συμφωνίας μία δραστική μείωση των τιμών σε βασικά προϊόντα”.

Αυτές ήταν οι κυβερνητικές δεσμεύσεις και ανακοινώσεις.

“Η αλήθεια στα ράφια είναι διαφορετική”  

Ας δούμε όμως τι λένε πηγές της αγοράς. Πρώτα από όλα δεν πιστεύουν ότι μετά το τέλος του καλοκαιριού θα υπάρξουν μειώσεις σε βασικά προϊόντα όπως λέχθηκε. “Αυτά έχουν ξαναειπωθεί και δεν εφαρμόστηκαν ποτέ, δεν έχουμε λόγο να τα πιστέψουμε τώρα” υπογράμμιζαν σχετικά.

Επίσης τόνιζαν ότι στη συντριπτική τους πλειοψηφίας οι 2000 κωδικοί προϊόντων που θα μείνουν αμετάβλητοι ως προς τη τιμή τους μέσα στο καλοκαίρι (ενώ έχει προηγηθεί μείωση 6% τους προηγούμενους μήνες) αφορούν προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας των σούπερ μάρκετ. Τα εν λόγω προϊόντα είναι εκ φύσεως φθηνά αλλά δεν αποτελούν τη μερίδα του λέοντος των προϊόντων που μπαίνουν στο καλάθι. Το να αγοράσεις μερικά μακαρόνια, λίγο αλεύρι και γάλα ιδιωτικής ετικέτας προφανώς δεν σώζει την κατάσταση.

Ελεγαν όμως και το άλλο. “Οι 2000 κωδικοί δεν αφορούν ούτε το 10% των συνολικών προϊόντων που τίθενται σε πώληση από τα σούπερ μάρκετ. Οι συνολικοί κωδικοί είναι περίπου 25.000. Αρα όσα εξαγγέλθησαν αφορούν ένα πολύ μικρό κομμάτι της συνολικής πίτας”. Επί της ουσίας εννοούν ότι οι κωδικοί με τους οποίους τα μεγάλα σούπερ μάρκετ κάνουν παιχνίδι μένουν ανέγγιχτοι και εκτός πλαισίου συμφωνίας με ότι αυτό συνεπάγεται.

Έμειναν απ’ έξω τα καύσιμα

Εκανε επίσης εντύπωση ότι δεν θίχθηκε καθόλου το ζήτημα των τιμών των καυσίμων που είναι κομβικό σχεδόν για το σύνολο των πολιτών. “Στην τιμή που βρίσκεται το μπρεντ αυτήν την ώρα, η τιμή της αμόλυβδης θα έπρεπε να είχε πέσει κάτω από το 1,5 ευρώ. Όμως αυτό που βλέπουμε καθημερινά στα πρατήρια είναι ότι η αμόλυβδη πωλείται το λιγότερο στο 1,80. Μπορεί να φανταστείτε ποιοι είναι αυτί που επωφελούνται από τη διαφορά;” ρώτησε, προφανώς ρητορικά, άλλη πηγή.

Σε τελική ανάλυση, έλεγαν παράγοντες της αγοράς, το πρόβλημα της ακρίβειας σίγουρα δεν μπορεί να λυθεί με “συμφωνίες κυρίων” και συσκέψεις κορυφής στο Μέγαρο Μαξίμου.

Από τη στιγμή που η κυβέρνηση έχει επιλέξει, όπως έχει τονίσει πολλές φορές, να μην μειώσει το ΦΠΑ σε βασικά είδη αλλά ούτε και τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στα καύσιμα, τότε οι δυνατότητες πραγματικής μείωσης των τιμών μειώνονται κατά πολύ και επαφίενται στη δυνατότητα του κράτους να ελέγξει αν τηρείται η νομιμότητα στον καθορισμό των τιμών (σ’ όλη την έκταση της εφοδιαστικής αλυσίδας).

Αυτό που παραμένει σε ισχύ είναι ότι σύμφωνα με την Eurostat, προϊόντα όπως τα γάλα, τα τυριά και τα αυγά είναι περίπου 30% ακριβότερα από το μέσο όρο της ΕΕ.

Εξακολουθεί, την ίδια ώρα, να ισχύει, σύμφωνα με τον ΙΕΛΚΑ, τα ελληνικά εισοδήματα να είναι χαμηλότερα, με αποτέλεσμα η πραγματική επιβάρυνση για τα νοικοκυριά να γίνεται ιδιαίτερα μεγάλη. Το συνολικό μείγμα (χαμηλοί μισθοί, υψηλές τιμές) κάνει δυστυχώς τη διαφορά.