Κι’ όμως, αρχίζει να διαμορφώνεται μία ουσιαστική σύγκρουση για την οικονομία

Τα γρήγορα σκάφη γρήγορα “καίγονται” και ο επικοινωνιακός ευτελισμός της αντιπαράθεσης σχετικά με την οικονομική πολιτική μεταξύ φόρων σε βίλες και πισίνες και κατηγοριών για λαϊκισμό οδηγεί σε δύο πρώτα συμπεράσματα για το πώς θα εξελιχθεί η σύγκρουση πολιτικών προτάσεων στην πορεία προς τις εκλογές: από τη μία η “ηθική επανάσταση” με επίκεντρο μια δικαιότερη αναδιανομή της ανάπτυξης και από την άλλη η διεκδίκηση της αυθεντικής εγγύησης για δημοσιονομική ισορροπία.

Στην πρόσφατη συνέντευξή του (Alpha) και στη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου, ο Αλέξης Τσίπρας προσπάθησε, ανάμεσα σε άλλα, να “διορθώσει” την …ορμή κάποιων στελεχών της νεοσύστατης ΕΛΑΣ. Μίλησε για δημοσιονομική υπεραπόδοση (δεν αποδόμησε αλλά περισσότερο καυτηρίασε το “μείγμα” της κυβερνητικής πολιτικής) και τόνισε πώς δεν υπάρχει ανάγκη για νέους φόρους, προσανατολίζοντας το νέο αφήγημα σε τρείς, κατά βάση, κατευθύνσεις: στον λεγόμενο “φόρο των πλουσίων” (αναφορά στον Πικετί), στην αναθεώρηση φοροαπαλλαγών υπέρ των ολίγων, και στην δικαιότερη και ορθολογική διαχείριση των δημοσίων οικονομικών. Αναγκαίο για να θωρακιστεί έναντι της κριτικής που δέχεται από την κυβέρνηση για τις εύκολες και ακοστολόγητες υποσχέσεις του παρελθόντος.

Η πρόταση για την οικονομική πολιτική της ΕΛΑΣ εκπονήθηκε από μία μεγάλη ομάδα επιστημόνων και τεχνοκρατών (θα ανακοινωθεί συνολικά τον Σεπτέμβριο), φέρει, όμως, την υπογραφή του πρώην αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και μέχρι πρότινος συμβούλου του Γ.Στουρνάρα στην ΤτΕ, Γ. Χουλιαράκη. Έχει ενδιαφέρον πώς την περιγράφει ο ίδιος (στην εκδήλωση του ΙΝΑΤ στην Κύπρο):

“…οι προοδευτικές δυνάμεις δεν πρέπει να υποτιμούν ούτε τη σημασία της δημιουργίας πλούτου ούτε την αξία της αξιοπιστίας της οικονομικής πολιτικής. Και τα δύο αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για την προώθηση φιλόδοξων κοινωνικών στόχων- Εάν οι κοινωνίες επιθυμούν ταυτόχρονα να μειώσουν τις ανισότητες, να ενισχύσουν τις δημόσιες υπηρεσίες, να αντιμετωπίσουν τις δημογραφικές πιέσεις, να χρηματοδοτήσουν την πράσινη μετάβαση και να επενδύσουν στο ανθρώπινο κεφάλαιο, είναι δύσκολο να δει κανείς πώς οι στόχοι αυτοί μπορούν να επιτευχθούν χωρίς μια ευρύτερη και πιο βιώσιμη βάση δημόσιων εσόδων– Τελικά, δεν υπάρχουν δωρεάν γεύματα. Η οικοδόμηση μιας πιο συνεκτικής, δίκαιης και ευημερούσας κοινωνίας προϋποθέτει πόρους, οι οποίοι πρέπει να εξασφαλίζονται με τρόπο βιώσιμο και κοινωνικά δίκαιο. Η αξιοπιστία της οικονομικής πολιτικής και η ισχυρή ανάπτυξη μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στην προσπάθεια αυτή, δεν μπορούν όμως να καταργήσουν τον θεμελιώδη περιορισμό του Προϋπολογισμού. Για τις προοδευτικές δυνάμεις, η κατεύθυνση της επιλογής είναι σαφής. Η πραγματική πρόκληση δεν είναι αν η αναδιανομή πρέπει να χρηματοδοτηθεί, αλλά πώς μπορεί να χρηματοδοτηθεί με τρόπο οικονομικά βιώσιμο, κοινωνικά δίκαιο και πολιτικά ανθεκτικό.” Δεν περνά απαρατήρητη η προσγειωμένη προσέγγιση…

Η δημοσιονομική βιωσιμότητα ανάγεται, λοιπόν, σε βασικό πυλώνα της προσέγγισης της ΕΛΑΣ, κι αυτό είναι ένα στοιχείο εντελώς νέο που την διαφοροποιεί, τόσο από όσα υποστηρίζουν κόμματα της αριστεράς, όσο και από τις επιλογές που έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ του Αλ. Τσίπρα πριν την ανάληψη της διακυβέρνησης και κατά το πρώτο εξάμηνο αυτής (2015). Κι αυτό, όπως φαίνεται, δεν αφορά την προσπάθεια για τον τερματισμό της σύγκρουσης για το 2015, αλλά επιδιώκει να στείλει σήματα σε πολλούς αποδέκτες.

Εξηγεί, δε, σε μεγάλο βαθμό και την ίδια την πολιτική- εκλογική στρατηγική του νέου κόμματος αλλά και την επιμονή του ίδιου του πρώην πρωθυπουργού να πορευτεί με νέο πολιτικό προσωπικό και να κρατά εκτός νέου αφηγήματος εκείνα τα πρόσωπα (ΣΥΡΙΖΑ) που συνδέονται με όχι και τόσο συμβατές με την πραγματικότητα επιλογές του παρελθόντος.

Ο Αλ. Τσίπρας δεν θέλει να τρομάξει κανέναν (π.χ τις αγορές), επιδιώκει να αναιρέσει επιχειρήματα του πολιτικού του αντιπάλου που παραπέμπουν στο παρελθόν, και, προς τούτο, επενδύει σε στελέχη που έχουν καθαρό “πολιτικό μητρώο”, δεν μετείχαν στην διακυβέρνηση 2015-19, και, ακόμα περισσότερο, προέρχονται κατά την πλειονότητά τους από τη σοσιαλδημοκρατία.

Εάν, για παράδειγμα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει συμπεριλάβει σε περίοπτες θέσεις των κυβερνήσεών του, έως τώρα, ένα μεγάλο τμήμα του “σημιτικού ΠΑΣΟΚ” για να κυριαρχήσει στο χώρο του λεγόμενου πολιτικού κέντρου, ο Αλέξης Τσίπρας δείχνει να προτιμά το “ΠΑΣΟΚ της κοινωνίας” από τους πρώην συντρόφους του που, δικαίως ή αδίκως, συνδέθηκαν με την περίοδο που καθένας έλεγε ανέξοδα διάφορα και προκαλούσε αναταράξεις και εύκολες μομφές του αντιπάλου.

Θεωρητικά, το ίδιο το ΠΑΣΟΚ που λεηλατήθηκε και λεηλατείται και από τις δύο πλευρές ορθώς αντιδρά, ανθίσταται και επισημαίνει πώς δικά του στελέχη και ιδέες οικειοποιούνται από τα κεντροδεξιά και τα κεντροαριστερά.

Όμως, η πραγματικότητα είναι σκληρή, κι ακόμα πιό σκληρές οι τάσεις που αποτυπώνονται στις μετρήσεις. Διότι στις μυλόπετρες, ανάμεσα στον Μητσοτάκη που προβάλλεται με την επταετή διακυβέρνηση ως εγγυητής της σταθερότητας, και, από την άλλη πλευρά, τον αναμφίβολα χαρισματικό Τσίπρα που επανατοποθετείται δυναμικά με νέο μετριοπαθές προφίλ, αυτός που κινδυνεύει να συνθλιβεί είναι όποιος δεν μπορεί να πείσει ότι εκτός από προτάσεις έχει και την ηγετική ικανότητα και την ομάδα να τις εφαρμόσει.

Το σημερινό ΠΑΣΟΚ της εσωστρέφειας, των συγκρουόμενων τάσεων και προσώπων, και, συχνά, της αμφισημίας, δεν δείχνει να μπορεί, παρά το γεγονός ότι έχει καταθέσει πολλές προτάσεις, αρκετές, μάλιστα, ενδιαφέρουσες.

Δεν χωρεί αντίρρηση ότι σε μεγάλο βαθμό οι επόμενες εκλογές και η διαμόρφωση συσχετισμών μέχρι τότε θα κριθούν (και) στο πεδίο της οικονομίας. Όπως και είναι βέβαιο πώς ο πρωθυπουργός θα κρατά μέχρι τέλους το πεπόνι και το μαχαίρι και ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ θα αγωνιά μην και κάποια στελέχη του πατήσουν…πεπονόφλουδες- όπως τους επισήμανε.

Θα ήταν πιό υγιές αν η αντιπαράθεση εξελιχθεί επί της οικονομικής πολιτικής που χρειάζεται η χώρα, με το βλέμμα και στην δημοσιονομική σταθερότητα και στην αναγκαία αναδιανομή. Δεν θα είναι εύκολο.