Έρευνα libre: Το φροντιστήριο ξεκινά από την πρώτη Δημοτικού- Οι οικογενειακές δαπάνες τετραπλασιάστηκαν

Έχουμε γράψει πολλές φορές, επικαλούμενοι στοιχεία, ότι οι ελληνικές οικογένειες “ματώνουν” στην προσπάθειά τους να βοηθήσουν τα παιδιά τους να βελτιώσουν τις σχολικές τους επιδόσεις ενόψει της εισόδου τους στο Πανεπιστήμιο. Πλέον όμως αυτή η οικονομική “αιμορραγία” επεκτείνεται και στις πιο μικρές ηλικίες, ακόμα και στις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου.

Νίκος Γιαννόπουλος

Εν αρχή, το δεδομένο που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση: Σύμφωνα με την τελευταία σχετική έρευνα του ΚΑΝΕΠ-ΓΣΕΕ η δαπάνη των οικογενειών μαθητών που φοιτούν στο δημοτικό σχολείο για πάσης φύσεως φροντιστηριακές υπηρεσίες έχει τετραπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια. Το ξαναγράφουμε: Έχει τετραπλασιαστεί.

Γιατί, θα αναρωτηθεί ένας αδαής. Υπάρχει μία σειρά από πολύ σημαντικούς λόγους που μπορούν να κατανοήσουν πλήρως μόνο όσοι έχουν παιδιά που φοιτούν στο δημοτικό σχολείο.

Οι βασικοί λόγοι

Πρώτος και βασικός: Οι γονείς είτε δεν προλαβαίνουν είτε δεν μπορούν να διαβάσουν τα παιδιά τους. Τα προγράμματα σπουδών, ακόμα και στις μικρότερες τάξεις, έχουν γίνει τόσο πολύπλοκα που οι περισσότεροι γονείς δεν μπορούν να τα κατανοήσουν.

Δεύτερον, το ολοήμερο σχολείο, που υποτίθεται ότι δημιουργήθηκε για να επιτελεί και τη δραστηριότητα της προετοιμασίας των μαθητών για την επόμενη μέρα, λειτουργεί με πάρα πολλά προβλήματα και ελλείψεις. Πρακτικά το ολοήμερο χρησιμεύει ως “πάρκινγκ” παιδιών μέχρι οι γονείς να σχολάσουν από τις δουλειές τους και να τα παραλάβουν. Η προετοιμασία της επόμενης ημέρας δεν μπορεί να αποτελέσει πραγματικότητα αφού οι ελλείψεις σε διδακτικό προσωπικό ουσιαστικά δεν το επιτρέπουν.

Αν μιλάμε, τέλος, για τις τάξεις από την Τετάρτη Δημοτικού και πάνω, είναι σαφές ότι πολλά παιδιά αρχίζουν φροντιστηριακή προετοιμασία για τις εξετάσεις εισόδου στα Πρότυπα σχολεία που λαμβάνουν χώρα στο τέλος της Έκτης. Έχουμε θίξει και άλλη φορά από το Libre το συγκεκριμένο ζήτημα.

Τα μαθήματα προετοιμασίας σε πολλά φροντιστήρια (μεταξύ αυτών είναι και τα μεγαλύτερα του χώρου) αρχίζουν πλέον από την Τετάρτη. Στην αρχή οι ώρες την εβδομάδα είναι λίγες, ωστόσο, όσο περνάει ο χρόνος οι ώρες γίνονται περισσότερες, άρα αυξάνεται και το ποσό που δίνουν οι οικογένειες. Τα φροντιστήρια γι’ αυτού του είδους τις εξετάσεις θεωρούνται πλέον στην εκπαιδευτική “αγορά” τόσο απαραίτητα όσο και αυτά για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Το είδος της δαπάνης

Αν εξαιρέσει κανείς τα μαθήματα για την είσοδο στα πρότυπα σχολεία, δύο είναι τα είδη των φροντιστηριακών μαθημάτων που κυριαρχούν στα παιδιά του Δημοτικού Σχολείου. Αυτά σε κάποιο κέντρο μελέτης (φυτρώνουν σαν τα μανιτάρια στην ελληνική επικράτεια) και τα ιδιαίτερα μαθήματα στο σπίτι.

Σε ότι αφορά τα Κέντρα Μελέτης, των οποίων η λειτουργία ελέγχεται ως προς το νομικό της κομμάτι, αναλαμβάνουν να φέρουν εις πέρας την προετοιμασία των μαθητών για την επόμενη μέρα, είναι αυτό που βασανίζει καθημερινά τους γονείς. Κανείς δεν είναι σε θέση να τσεκάρει τι είδους εκπαιδευτικοί διδάσκουν και πώς πληρώνονται. Πρακτικά το δικαίωμα να ανοίξουν Κέντρα Μελέτης έχουν οι πάντες και αυτό αποδεικνύει ότι το νομικό πλαίσιο της λειτουργίας τους είναι το λιγότερο προβληματικό.

Στα ιδιαίτερα μαθήματα, το βάρος της ευθύνης για την επιλογή του εκπαιδευτικού βαραίνει τους γονείς. Είναι δύσκολο να υπολογιστεί η αύξηση στα εν λόγω μαθήματα (είναι κατά κανόνα αδήλωτα) αλλά με βάση την έρευνα του ΚΑΝΕΠ ΓΣΕΕ μπορούμε να υποθέσουμε κάλλιστα ότι η σχετική δαπάνη έχει αυξηθεί και μάλιστα αρκετά.

Δημόσιο σχολείο… “πάρκινγκ”

Σε όλα τα παραπάνω, δυστυχώς το δημόσιο σχολείο δεν έχει απάντηση. Τα ολοήμερα σχολεία αντιμετώπισαν εφέτος τα περισσότερα προβλήματα από κάθε άλλη σεζόν. Ο αριθμός των μαθητών στα τμήματα, κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, αυξάνεται αντί να μειώνεται γιατί οι κατά τόπους διευθύνσεις υπηρετούν με συνέπεια το στόχο των συγχωνεύσεων κάτι που δυσχεραίνει το έργο των έτσι και αλλιώς κακοπληρωμένων εκπαιδευτικών.

Έτσι εκτός από την αύξηση των δαπανών για φροντιστηριακή εκπαίδευση που όπως αναφέραμε έχει τετραπλασιαστεί, παρατηρείται επίσης και η αύξηση των εγγραφών στα ιδιωτικά σχολεία για τα οποία οι γονείς πιστεύουν ότι προσφέρουν καλύτερες υπηρεσίες από τα δημόσια (αν και συχνά αυτό διαψεύδεται στο πεδίο).

Σε κάθε περίπτωση, αν το Δημοτικό Σχολείο μετατρέπεται σταδιακά σε έναν ακόμη σταθμό μιας μακράς διαδρομής προετοιμασίας, τότε η συζήτηση δεν αφορά μόνο την εκπαίδευση. Αφορά το είδος της κοινωνίας που χτίζουμε και τις προσδοκίες που φορτώνουμε στα παιδιά από τα πρώτα κιόλας χρόνια της ζωής τους.