Τζάμπα vs τζάμπα 1 και τζάμπα 2

Αργά το βράδυ του περασμένου Σαββάτου στον σταθμό του μετρό στο Σύνταγμα επικρατούσε το αδιαχώρητο. Ασφυκτικά γεμάτοι οι συρμοί με νέους που έφταναν για το νυχτερινό αθηναϊκό κέντρο, εκατοντάδες που έφευγαν μετά το PRIDE και τη Λυσιστράτη του Στ. Κραουνάκη στο Ηρώδειο. Αναμονή 12-15 λεπτά στα τρένα και “σαρδελοποίηση” χωρίς κλιματισμό. Σωστό το μέτρο για την ολονύχτια λειτουργία τα σαββατόβραδα, λίγα, όμως, τα τρένα και οι συνθήκες αφόρητες ιδιαίτερα με τις υψηλές θερμοκρασίες. Παρόμοια συμβαίνουν και στα λεωφορεία, παρότι ο στόλος έχει όντως εμπλουτιστεί με καινούρια σύγχρονης τεχνολογίας.

Αυτή είναι, βασικά, η συζήτηση που πρέπει να γίνει αλλά δεν γίνεται επαρκώς. Η μεν κυβέρνηση στρέφεται σε μεγαλεπήβολα σχέδια -συχνά επανάληψη παλαιότερων σε νέα επικοινωνιακή συσκευασία- για τον Κηφισσό και τα “bottle necks” της Αττικής Οδού, ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.Α.Σ ανταγωνίζονται σχετικά με τις δωρεάν μετακινήσεις στα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Ναι, το σχετικό μέτρο εφαρμόζεται με επιτυχία σε ευρωπαϊκές πόλεις. Όμως οι συγκοινωνιολόγοι επισημαίνουν πώς καθ΄ ημάς η απόδοσή του θα είναι μικρή. Πρώτον, διότι είναι πολύ δύσκολο να αλλάξει η νοοτροπία του ψυχολογικού ιδρυματισμού του νεοέλληνα από το Ι.Χ του, δεύτερον, επειδή -το επισημαίνει και η κυβέρνηση– τα εισιτήρια είναι εδώ σημαντικά φθηνότερα απ΄ ότι σε άλλες χώρες, και τρίτον, επειδή το βασικό μέλημα πρέπει να είναι ο εκσυγχρονισμός του στόλου των ΜΜΜ, άρα απαιτούνται πόροι.

Και κάπως έτσι άρχισε η αντιπαράθεση για το “τζάμπα”. Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε “τζάμπα 1” το ΠΑΣΟΚ και “τζάμπα 2” την ΕΛ.Α.Σ, τα δύο κόμματα επέστρεψαν την μομφή υπενθυμίζοντας τις σπατάλες σε απευθείας αναθέσεις και συμβούλους, στα υπέρογκα μερίσματα που δίνουν οι τράπεζες και την προκλητική κερδοφορία τους, στα προνόμια των funds που δεν φορολογούνται, στις διευκολύνσεις στα καρτέλ και πολλά ακόμα.

Η αντιπαράθεση επεκτείνεται στο θέμα της κοστολόγησης των προεκλογικών εξαγγελιών, κάτι διόλου καινούριο αφού το είδαμε να συμβαίνει και στις εκλογές του 2019 και του 2023 μεταξύ, τότε, Ν.Δ και ΣΥΡΙΖΑ. Ο πρωθυπουργός είπε πώς “τα δωρεάν που υπόσχονται κάποιοι από κάπου αλλού θα σας τα πάρουν” και ο γραμματέας της Ν.Δ τόνισε ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης πρέπει να πουν τι θα αφαιρέσουν για να προσφέρουν τζάμπα μετακινήσεις με τα ΜΜΜ. Και κυβερνητικές πηγές θυμίζουν το συριζαϊκό “πρόγραμμα Θεσσαλονίκης”.

Αναμφίβολα η παροχολογία και ο λαϊκισμός είναι, για άλλη μία φορά, ο κίνδυνος της μακράς προεκλογικής περιόδου στην οποία έχουμε εισέλθει. Κανείς, ωστόσο, δεν πρέπει να διεκδικεί μόνο τη μία πλευρά του νομίσματος χρεώνοντας την άλλη στους πολιτικούς του αντιπάλους. Αυτό είναι το εύκολο και είναι, δυστυχώς, βέβαιο πώς αυτό θα γίνει. Σε μία τέτοια αντιπαράθεση είναι οι κυβερνήσεις που έχουν συνήθως το πάνω χέρι και την πρόσβαση στο Γενικό Λογιστήριο ώστε να ξέρουν καλά τι θα δώσουν και σε ποιούς θα το δώσουν.

ΠΑΣΟΚ και ΕΛ.Α.Σ έκαναν το λάθος να δώσουν μεγαλύτερη προβολή στο θέμα των δωρεάν μετακινήσεων με τα ΜΜΜ που μάλλον δεν θα θα προκαλέσει ενθουσιασμό στους πολίτες, οι οποίοι θέλουν να ακούσουν πώς θα πληρώνουν λιγότερα στα σούπερ μάρκετ και στο ενοίκιο. Σε όλα αυτά τα ζητήματα που αφορούν το κόστος ζωής και τις αμοιβές είναι που πρέπει να επικεντρωθεί η αντιπαράθεση και οι τεκμηριωμένες προτάσεις.

Όμως, στο δίλημμα ότι για να δώσεις κάτι πρέπει να το αφαιρέσεις από κάπου αλλού σε μία οικονομία υπέρογκων πλεονασμάτων -σε μεγάλο βαθμό λόγω έμμεσων φόρων- υπάρχει απάντηση και αφορά το μείγμα οικονομικής πολιτικής που επιλέγει καθένας.

Για παράδειγμα, γιατί πρέπει να πληρώνουν οι πολίτες την ανικανότητα δημόσιων οργανισμών να ελέγξουν την ρευματοκλοπή των 400 εκατ. ευρώ ετησίως; Απλοϊκό το επιχείρημα αλλά ακριβές: εάν ένα κατάστημα διαπιστώσει πώς κάποιοι από τους πελάτες του κλέβουν, χρεώνει τα διαφυγόντα έσοδα στους πελάτες που δεν κλέβουν;

Γιατί, επίσης, πρέπει να πληρώνουμε όλοι τα εκατοντάδες εκατομμύρια των προστίμων της ΕΕ για τις απατεωνιές και τις ατασθαλίες του κάθε ΟΠΕΚΕΠΕ; Γιατί πληρώνουμε την ανικανότητα των διοικήσεων των ΕΛΤΑ που, τα τελευταία χρόνια, σκόρπισαν εκατομμύρια για την διάσωση και τον εκσυγχρονισμό και απέτυχαν παταγωδώς; Και γιατί το κράτος συντηρεί προκλητικά το καθεστώς της μη καταβολής των οφειλών του στην αγορά, όπως αναφέρουν και τα στοιχεία της ΤτΕ;

Επικοινωνιακά άστοχη, λοιπόν, η περιορισμένη συζήτηση σχετικά με τις δωρεάν μετακινήσεις με τα ΜΜΜ. Μια αντιπαράθεση ουσίας πρέπει να γίνει σχετικά με το τι πληρώνουν οι πολίτες που δεν θα έπρεπε να πληρώνουν, τι πραγματικές ελαφρύνσεις σε άμεσους και έμμεσους φόρους μπορούν να υπάρξουν και πώς μπορούν να βελτιωθούν μισθοί και συντάξεις εντός ενός ασφαλούς αλλά και δίκαιου δημοσιονομικού πλαισίου.

Όλα τα άλλα είναι “τζάμπα” κουβέντες…Bon pour l’Orient!