Τραμπ, Βανς, Γκαλιμπάφ υπέγραψαν το μνημόνιο κατανόησης ΗΠΑ-Ιράν-Συγκεχυμένες πληροφορίες για το καθεστώς στο Ορμούζ

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο πρόεδρος του κοινοβουλίου του Ιράν Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ υπέγραψαν ηλεκτρονικά το μνημόνιο κατανόησης, ανακοίνωσε ένας υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος.

Ο αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι η συμφωνία περιλαμβάνει το άμεσο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, σημειώνοντας ότι «θα αυξηθεί σημαντικά» η ναυσιπλοϊα στην περιοχή.

Η επίσημη τελετή υπογραφής θα πραγματοποιηθεί, όπως έχει προγραμματιστεί, την Παρασκευή, πρόσθεσε ο αξιωματούχος. Πιθανόν να γίνει σε ευρωπαϊκή χώρα, όπως στη Γενεύη της Ελβετίας.

Την ίδια ώρα, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν χαρακτήρισε το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ως «έγγραφο τιμής» για την περιοχή και τις «δυνάμεις της αντίστασης» του Ιράν.

Μιλώντας σε συνέδριο, ο Πεζεσκιάν ανέφερε ότι υπήρχαν «μικρές διαφορές σε ένα πολύ σύντομο τμήμα», χωρίς όμως να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Η αντίδραση του Ισραήλ στη συμφωνία αποδεικνύει ότι «είμαστε νικητές», πρόσθεσε ο πρόεδρος.

Τραμπ: Έξυπνη και λειτουργική η συμφωνία μας με το Ιράν

Η συμφωνία που έκλεισε χθες με το Ιράν είναι πολύ έξυπνη και λειτουργική για το μέλλον και είναι προς το συμφέρον της Τεχεράνης να την εφαρμόσει, τόνισε ο Ντόναλντ Τραμπ και πρόσθεσε ότι «διαφορετικά θα επιστρέψουμε από εκεί που σταματήσαμε».

Δεσμεύτηκε δε ότι οι ΗΠΑ θα δώσουν στη δημοσιότητα το προσχέδιο του μνημονίου με την Τεχεράνη πριν το τέλος της εβδομάδας. «Θέλω να είναι όλα γνωστά σε όλους», τόνισε.

Ο Αμερικανός πρόεδρος το απόγευμα της Δευτέρας έφτασε στο Εβιάν της Γαλλίας όπου διεξάγεται από σήμερα ως την Τετάρτη η Σύνοδος της G7.

Τα Στενά του Ορμούζ θα είναι πλήρως ανοιχτά και λευουργικά την Παρασκευή, είπε ακόμη ο Τραμπ έχοντας στο πλευρό του τον οικοδεσπότη της Συνόδου, Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν.

Αρχικά, όπως είπε, πρέπει να καθαριστούν οι νάρκες, κάτι που εκτιμάται ότι θα χρειαστεί μέχρι και 50 ημέρες.

Η συμφωνία υπεγράφη ηλεκτρονικά την Κυριακή

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι η συμφωνία με το Ιράν υπεγράφη ηλεκτρονικά το Σαββατοκύριακο, υποδηλώνοντας ότι οι όροι της έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ και ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να λάβει νέα οικονομική ελάφρυνση.

«Υπογράψαμε ήδη τη συμφωνία ψηφιακά χθες και δεν έχει αποδεσμευθεί κανένα χρηματικό ποσό. Και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει», δήλωσε ο Βανς στο ABC.

Αν και το ενδεχόμενο ηλεκτρονικής υπογραφής της συμφωνίας είχε συζητηθεί πριν από την επίτευξή της, μέχρι σήμερα δεν ήταν σαφές ότι μια τέτοια διαδικασία είχε πράγματι πραγματοποιηθεί.

Την Κυριακή, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι η επίσημη τελετή υπογραφής θα πραγματοποιηθεί στην Ελβετία την Παρασκευή. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι τουλάχιστον μία από τις βασικές προβλέψεις της συμφωνίας – η επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ- δεν θα τεθεί σε εφαρμογή πριν από τότε.

«Με το άνοιγμα του Στενού κατά την υπογραφή της συμφωνίας την Παρασκευή, και για τους σκοπούς της αποναρκοθέτησης, το πετρέλαιο θα αρχίσει και πάλι να ρέει και προς τις δύο κατευθύνσεις, προς όφελος της περιοχής και του κόσμου», ανέφερε ο Τραμπ ανακοινώνοντας τη συμφωνία.

Τραμπ: Πλοία φορτωμένα με πετρέλαιο φεύγουν από τα Στενά του Ορμούζ

Για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ έκανε λόγο σε ανάρτησή του στο Truth Social ο Ντόναλντ Τραμπ, λέγοντας πως αρκετά πλοία, που είναι φορτωμένα με πετρέλαιο, έχουν αρχίσει να εξέρχονται από το συγκεκριμένο πέρασμα.

Παράλληλα, ανέφερε πως υπάρχουν διαδρομές στη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό που είναι ασφαλείς. 

«Τα πλοία αρχίζουν να απομακρύνονται από τα Στενά του Ορμούζ, πολλά από τα οποία είναι φορτωμένα με πετρέλαιο. Ακολουθούν τη νότια «αρτηρία», η οποία είναι απόλυτα ασφαλής και ανέπαφη. Υπάρχουν και άλλες διαδρομές, επίσης!!!» ανέφερε σχετικά.

Tasnim: Οι αμερικανικές δυνάμεις θα αποχωρήσουν από την περιοχή γύρω από το Ιράν 30 ημέρες μετά την τελική συμφωνία

Το πρακτορείο Tasnim, που συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, επικαλούμενο ενημερωμένη πηγή, μετέδωσε ότι βάσει του άρθρου 4 του μνημονίου κατανόησης μεταξύ της Ισλαμικής Δημοκρατίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, οι αμερικανικές μάχιμες δυνάμεις θα πρέπει να αποχωρήσουν από την περιοχή γύρω από το Ιράν 30 ημέρες μετά την επίτευξη της τελικής συμφωνίας.

Η ίδια πηγή ανέφερε ότι, σύμφωνα με το άρθρο 9 του μνημονίου, κατά τη διάρκεια των 60 ημερών διαπραγματεύσεων για την οριστική συμφωνία, οι ΗΠΑ δεν θα αναπτύξουν νέες στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή, ενώ η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα προχωρήσει σε νέες πυρηνικές ενέργειες στο ίδιο χρονικό διάστημα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν σήμερα πολλές στρατιωτικές βάσεις στις χώρες του Κόλπου.

Τα θολά σημεία για τα διόδια στο Ορμούζ, τα πυρηνικά και τις κυρώσεις

Οι ΗΠΑ και το Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία που θα τερματίσει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων από τις ΗΠΑ, θα ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ και θα ξεκινήσει 60ήμερες πυρηνικές διαπραγματεύσεις.

Ακολουθούν όσα γνωρίζουμε – και όσα δεν γνωρίζουμε – για τα βασικά ζητήματα που διακυβεύονται:

Στενά του Ορμούζ

Οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι η διαδρομή θα ανοίξει ξανά μετά την υπογραφή της συμφωνίας την Παρασκευή, με τον Πρόεδρο Τραμπ να δηλώνει ότι η διέλευση μέσω της πλωτής οδού θα είναι «μόνιμα χωρίς χρέωση».

Ωστόσο, δύο ημιεπίσημα ιρανικά πρακτορεία ειδήσεων ανέφεραν τη Δευτέρα ότι ενώ η Τεχεράνη θα επιτρέψει την ελεύθερη διέλευση για το χρονικό διάστημα των 60 ημερών κατά το οποίο θα διεξαχθούν περαιτέρω διαπραγματεύσεις, σχεδιάζει να επιβάλει τέλη μετά από αυτήν την περίοδο, με το Fars να αναφέρει ότι το Ιράν «σκοπεύει να επωφεληθεί οικονομικά από την εμπορική ναυτιλία μέσω του Στενού».

Οι παράγοντες ασφαλείας θα επηρεάσουν επίσης το χρονοδιάγραμμα οποιουδήποτε ανοίγματος. Το CNN έχει αναφέρει προηγουμένως ότι το Ιράν έχει τοποθετήσει νάρκες στο στενό και οι διαπραγματευτές θα πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνίες για το πώς θα τις απομακρυνθούν.

Κατάπαυση του πυρός

Το Πακιστάν, το οποίο μεσολάβησε για τη συμφωνία, δήλωσε ότι και οι δύο πλευρές «δήλωσαν τον άμεσο και οριστικό τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».

Ωστόσο, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δεν συμπεριέλαβε τον Λίβανο στην ανακοίνωσή του και το Ισραήλ, το οποίο δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της συμφωνίας, δήλωσε ότι οι δυνάμεις του δεν αποσύρονται από τον Λίβανο.

Πυρηνικά ζητήματα

Οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι το Ιράν διαβεβαιώνει ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Αλλά δεν υπάρχουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ή τα αποθέματα ουρανίου του. Αυτό μπορεί να έχει αναβληθεί για διαπραγματεύσεις στο μέλλον.

Κυρώσεις και παγωμένα κεφάλαια

Το Ιράν δήλωσε ότι οι 60ήμερες πυρηνικές διαπραγματεύσεις θα ξεκινήσουν μόνο αφού οι ΗΠΑ απελευθερώσουν δισεκατομμύρια δολάρια παγωμένων κεφαλαίων. Αλλά ένας Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι δεν θα απελευθερωθούν χρήματα χωρίς σαφείς δεσμεύσεις από το Ιράν.

Η οικονομία

Οι τιμές του πετρελαίου έπεσαν στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών μηνών μετά την ανακοίνωση, αλλά παραμένουν περίπου 10 δολάρια το βαρέλι πάνω από τα προπολεμικά επίπεδά τους. Μια ευρύτερη οικονομική ανάκαμψη πιθανότατα θα διαρκέσει μήνες.